28 leuke feiten over Yoghurt

Uit welke taal komt het woord yoghurt?

Het woord hangt samen met het bijvoeglijk naamwoord 'yoğun', dat onder meer 'dik' betekent.

Wat wordt uit Griekse yoghurt weggezeefd om hem dikker te maken?

Bij hangop gebeurt hetzelfde, maar dan in sterkere mate: de yoghurt of karnemelk hangt in een thee- of kaasdoek.

Hoeveel vet bevat volle yoghurt minimaal?

Magere yoghurt zit aan het andere uiterste en bevat minder dan een half procent vet.

Waarmee werd het Griekse zuivelproduct uit de beschrijving van Galenus vaak gecombineerd?

Griekse yoghurt wordt tegenwoordig nog vaak op precies dezelfde manier gegeten.

Wat betekent 'thermophilus' in de naam van de yoghurtbacterie Streptococcus thermophilus?

Het eerste deel van de naam verwijst naar de groeiwijze: 'strepto' betekent in een strengetje en 'coccus' bolvormig.

Welke yoghurtsoort wordt in Nederland het meest geproduceerd?

Deze soort is makkelijker in grote hoeveelheden te maken; in veel andere landen is de stevige variant uit de verpakking veel algemener.

Op welke temperatuur wordt melk meestal gepasteuriseerd voordat er yoghurt van wordt gemaakt?

Het pasteuriseren doodt ziekteverwekkers en maakt de melk door gedeeltelijke eiwit-denaturatie beter fermenteerbaar.

Welk poeder voegen producenten vaak toe om yoghurt dikker en romiger te maken?

Ook melkpoeder en caseïne worden hiervoor gebruikt; in sommige landen zelfs gelatine of zetmeel, wat altijd op de ingrediëntenlijst staat.

Rond welk jaar ontstond yoghurt vermoedelijk in Mesopotamië en Centraal-Azië?

In die tijd begon het neolithicum en werden de eerste melkproducerende dieren gedomesticeerd; de fermentatie werd vermoedelijk bij toeval ontdekt.

Welke Franse koning werd in 1542 met yoghurt van een hardnekkige diarree genezen?

Geen enkele Franse dokter kon de koning helpen, waarna zijn hof bondgenoten om een remedie vroeg.

Welke vorm heeft de yoghurtbacterie Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus?

De naam is opgebouwd uit 'lacto' (van melk), 'bacillus' (bacterie) en 'bulgaricus' (Bulgaars).

Hoe lang blijft melk met yoghurtcultuur onder constante temperatuur staan voordat de yoghurt klaar is?

De precieze duur hangt af van de temperatuur; na afloop wordt het geheel afgekoeld en is de yoghurt klaar voor consumptie.

Welk vetpercentage heeft halfvolle yoghurt?

Het vetgehalte is naast de fermentatiemethode de belangrijkste manier waarop yoghurtsoorten worden onderscheiden.

Welke Romein schreef over 'barbaarse naties' die melk tot een aangenaam zure substantie verdikten?

Deze schrijver leefde van 23 tot 79 na Christus; de geschriften worden aan hem toegeschreven.

Waarin werden de vroegste yoghurtsoorten waarschijnlijk spontaan gefermenteerd?

Wilde bacteriën deden het werk; de oorsprong van gefermenteerde melkproducten is nooit precies achterhaald.

Tussen welke pH-waarden ligt yoghurt, waardoor andere bacteriën geen kans krijgen?

Door die zuurgraad krijgen schimmels en gisten nauwelijks kans, zodat yoghurt in de koelkast relatief lang houdbaar is.

Op welke temperatuur wordt standyoghurt bereid?

Standyoghurt wordt in de uiteindelijke verpakking gemaakt en is dankzij een hoog entgehalte in 4 tot 6 uur klaar.

Wat gebeurt er met de melk voordat er Bulgaarse yoghurt van wordt gemaakt?

Van de bewerkte melk wordt vervolgens standyoghurt gemaakt, met een stevige structuur die door roeren makkelijk beschadigt.

Vanaf welk decennium verschenen elektrische yoghurtmakers met een thermostaat?

Zelf yoghurt maken werd bij het grote publiek nooit echt populair; kant-en-klare yoghurt uit de winkel wel.

Hoe heette het mogelijk yoghurtachtige zuivelproduct dat in het oude Griekenland werd gegeten?

De Grieks-Romeinse arts Claudius Galenus beschreef het product in de 2e eeuw na Christus.

Welke Ottomaanse sultan stuurde in 1542 zijn dokter naar het zieke Franse hof?

De dokter gaf de koning yoghurt te eten, en dat bleek voldoende om hem te genezen.

In welk jaar werd de spelling 'yoghurt' voor het eerst in de huidige vorm gebruikt?

De spelling yaourt werd al in 1757 gebruikt en yogourt in 1774.

Hoe lang duurt de fermentatie van yoghurt bij de lage temperatuur van 31-32 °C?

Bij deze langzame methode is het entgehalte van de bacteriën lager en blijft de yoghurt na het roeren toch stevig.

Van welk materiaal was de isolerende stolp van vroege yoghurtmakers onder meer gemaakt?

Zulke apparaten hadden een blad met dubbele bodem en hielden de potjes met opgewarmde melk en fermenten op temperatuur.

Welke slijmachtige verbindingen ontstaan als yoghurt bij een lage temperatuur fermenteert?

Dankzij die verbindingen houdt de yoghurt na het roeren een gladde structuur en blijft hij stevig.

In welke eeuw werden de boeken met de eerste duidelijke beschrijving van yoghurt geschreven?

Beide werken noemen het woord 'yoghurt' en het gebruik ervan door nomadische Turkse volkeren in Centraal-Azië.

Welk enzym mag niet aanwezig zijn in magere yoghurt die van taptemelk is gemaakt?

Magere yoghurt bevat minder dan 0,5% vet en wordt daarom van afgeroomde taptemelk gemaakt.

Wie schreef Dīwān Lughāt al-Turk, een van de boeken die yoghurt voor het eerst duidelijk beschrijven?

Het andere vroege boek is Kutadgu Bilig; beide werken stammen uit dezelfde eeuw.