Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Alpinisme begon in 1492 met een Franse kapitein die een berg beklom alleen maar om de top te halen. Sindsdien is de bergsport uitgegroeid tot een wereld van records, expedities en waaghalzen. Deze quiz draait grotendeels om de Mount Everest: hoe de berg aan zijn naam en zijn hoogte kwam, wie er als eerste bovenop stond en welke Belgen en Nederlanders hen volgden. Ook de gevaren komen aan bod: de zone des doods, het zuurstoftekort, de files vlak onder de top en de dieren die er tegen alle verwachting in overleven.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Naar welk gebergte verwijst de term alpinisme?
Alpen
In de volksmond wordt de term soms gebruikt voor alles wat met klimmen te maken heeft, inclusief rotsklimmen en ijsklimmen.
Q 02Welke sherpa stond in 1953 samen met Edmund Hillary als eerste op de top van de Mount Everest?
Tenzing Norgay
Zij waren de eersten die de berg beklommen én levend terugkwamen; Hillary was een Nieuw-Zeelander.
Q 03Welke berg is de hoogste op aarde als je meet vanaf de voet van de berg?
Mauna Kea
Vanaf de voet gemeten komt deze berg op een hoogte van 10.203 meter.
Q 04Vanuit welke stad vertrokken de meeste Everest-expedities vóór de aanleg van het vliegveldje?
Kathmandu
De aanleg van het vliegveld verkortte de te voet af te leggen route naar het basiskamp aanzienlijk.
Q 05Met wie bereikte Reinhold Messner in 1978 als eerste de top zonder zuurstofapparaat?
Peter Habeler
De prestatie van 8 mei verbaasde veel fysiologen: tot dan werd een beklimming zonder extra zuurstof niet voor mogelijk gehouden.
Q 06Welke Belgische koning was een fervent klimmer en gaf het alpinisme in België een impuls?
Albert I
Mede door zijn voorbeeld won de bergsport in België tijdens de eerste helft van de 20ste eeuw aan populariteit.
Q 07Uit welk dorp, op een kleine 3000 meter hoogte, vertrekken de meeste Everest-beklimmers?
Lukla
Vanuit dit dorp is het basiskamp in ongeveer een week te bereiken; voor de aanleg van het vliegveldje kostten expedities nog maanden.
Q 08Wie bereikte in 1975 als eerste vrouw de top van de Mount Everest?
Junko Tabei
Zij maakte deel uit van een Japanse groep van 15 vrouwelijke klimmers en stond op 16 mei op de top, via de zuidpas.
Q 09Hoe heet de Mount Everest in het Nepalees?
Sagarmatha
De naam verwijst naar een hemelgodin; internationaal heeft de Engelse naam niettemin postgevat.
Q 10Wat betekent Chomolungma, de Tibetaanse naam van de Mount Everest?
Moedergodin der Aarde
De Chinese naam Zhūmùlǎngmǎ Fēng is een transliteratie van de Tibetaanse naam en wordt soms vereenvoudigd tot Shèngmǔ Fēng.
Q 11Welke berg ligt met zijn top het verst van het middelpunt van de aarde?
Chimborazo
Deze berg ligt bijna op de evenaar en komt op 6384 km van het middelpunt van de aarde, tegen 6382 km voor de Mount Everest.
Q 12Met wie bereikte George Mallory in 1924 mogelijk al de top van de Mount Everest?
Andrew Irvine
De twee werden nog enkele honderden meters onder de top gezien, maar keerden nooit terug; vermoed wordt dat ze de top niet haalden.
Q 13Welke officiële hoogte van de Mount Everest werd in 2021 bekendgemaakt?
8.848,86 meter
Na een zware aardbeving was onduidelijk of de top nog dezelfde hoogte had, waarna beide buurlanden besloten tot een gezamenlijke meting.
Q 21Hoeveel groter is de straal van de aarde op de evenaar dan aan de polen?
21 kilometer
De aarde is aan de polen afgeplat en dijt aan de evenaar uit, waardoor de top van de Everest niet het verst van de aardkern gelegen punt is.
Q 22In welk jaar werd de hoogte van de Mount Everest voor het eerst vastgesteld?
1856
Dat gebeurde tijdens de Great Trigonometrical Survey, waarbij de toenmalige kolonie Brits-Indië in kaart werd gebracht.
Q 23Wie stond in 1990 als eerste Belgische bergbeklimmer op de top van de Mount Everest?
Rudy Van Snick
Hij bereikte de top op 10 mei; vijf maanden later volgde de eerste Nederlander.
Q 14Rond het staatsbezoek van welke Chinese president in 2019 werd de hoogtekwestie van de Everest bijgelegd?
Xi Jinping
Eerder dat jaar hadden Chinese en Nepalese teams nieuwe, enigszins verschillende metingen gedaan.
Q 15Tot welk bedrag kunnen de verplichte vergunningen voor het beklimmen van de Mount Everest oplopen?
€ 25.000
De berg vormt daardoor een belangrijke bron van inkomsten voor de twee landen op wier grens hij ligt.
Q 16Welk lichaamsdeel miste Tom Whittaker toen hij in 1988 met een prothese de top van de Everest haalde?
Rechtervoet
Hij bereikte de top op 27 mei, hetzelfde jaar waarin Jean Marc Boivin als eerste met een parapente van de top afdaalde.
Q 17Volgens welk land moest de sneeuwlaag meetellen bij de hoogte van de Mount Everest?
Nepal
Het buurland aan de andere kant van de grens telde juist alleen de hoogte van het gesteente; in april 2010 werden beide landen het eens.
Q 18Welke groep mocht volgens een in december 2017 aangekondigde regel de Mount Everest niet meer op?
Soloklimmers
Dezelfde regel weerde ook blinden en alpinisten zonder benen, en verplichtte elke buitenlander tot een gids; begin 2018 werd de wet weer opgeheven.
Q 19Wie zette op 7 oktober 1990 als eerste Nederlander voet op de top van de Mount Everest?
René de Bos
Bart Vos claimde al in 1984 de eerste Nederlander op de top te zijn geweest, maar kon daar geen bewijzen voor tonen.
Q 20Wie presenteerde in 1857 de naam Mont Everest voor de hoogste berg ter wereld?
Andrew Scott Waugh
Hij vernoemde de berg naar zijn voorganger George Everest, wiens naam wordt uitgesproken als 'ief-rest' en niet als 'evve-rest'.
Q 24Hoeveel beklimmers hadden tot en met 31 december 2024 de top van de Mount Everest bereikt?
7.120
De berg trekt niet alleen ervaren alpinisten, maar ook beginnende klimmers die grote sommen geld betalen om de top te halen.
Q 25In welk jaar werd de Club Alpin Belge opgericht?
1883
Dankzij de club kende het alpinisme in België een groeiende populariteit, later nog versterkt door een klimmende koning.
Q 26Sinds welk jaar heeft het vertrekdorp van de meeste Everest-expedities een eigen vliegveldje?
1964
Het vliegveldje kwam er dankzij de inspanningen van Edmund Hillary; door de extreem korte, steile startbaan geldt het als een van de gevaarlijkste ter wereld.
Q 27Vanaf welke afstand berekenden de Britten in de 19e eeuw de hoogte van de Mount Everest?
150 kilometer
Met driehoeksmeting zaten de landmeters er uiteindelijk maar acht meter naast, terwijl ze niet eens bij de berg konden komen.
Q 28Van welke eerdere expeditie gebruikten Hillary en zijn sherpa in 1953 de achtergelaten zuurstofvoorraad?
Zwitserse
Hun zuurstofapparaat had een ventiel dat toevallig ook paste op die oudere flessen; ze bereikten de top op 29 mei.
Q 29Welke Franse kapitein maakte in 1492 de eerste gedocumenteerde beklimming puur om de top te halen?
Antoine de Ville
Zijn beklimming van de Mont Aiguille in juni van dat jaar wordt gezien als de geboorte van het alpinisme.
Q 30Welke hoogte zonder sneeuw- en ijsbedekking mat een Chinese expeditie in 2005 voor de Mount Everest?
8.844,43 meter
De expeditie werkte met ultramoderne meetapparatuur en hanteerde een foutmarge van slechts 21 centimeter.