Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Boedapest, de hoofdstad van Hongarije, ligt aan weerszijden van de Donau: het heuvelachtige Boeda op de ene oever, het vlakke Pest op de andere. Romeinen, Mongolen, Turken en Habsburgers lieten er hun sporen na. Deze quizvragen gaan over de geschiedenis van de stad, haar bruggen en eilanden, de bezienswaardigheden op de Burchtheuvel, het openbaar vervoer en de sport. Van makkelijk tot pittig, met bij elk antwoord een korte toelichting.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welk jaar brak de Hongaarse opstand uit die vooral in Boedapest werd uitgevochten?
1956
De opstand tegen de communistische repressie eindigde met een invasie van Sovjet-troepen en de vlucht van 200.000 Hongaren naar het westen.
Q 02Welke brug over de Donau is de oudste van Boedapest?
Kettingbrug
De brug dateert uit 1849 en heet in het Hongaars voluit Széchenyi lánchíd. In totaal overspannen elf bruggen de rivier in de stad.
Q 03In welk jaar ontstond Boedapest door het samenvoegen van Boeda, Óbuda en Pest?
1873
Boeda en Óbuda lagen op de westelijke oever van de Donau, Pest op de oostelijke. Daarvoor sprak men gezamenlijk van Pest-Boeda.
Q 04Naar welke componist is de luchthaven van Boedapest genoemd?
Franz Liszt
In het Hongaars staat de achternaam voorop: Liszt Ferenc. De stad heeft ook een muziekacademie en een herdenkingsmuseum die zijn naam dragen.
Q 05Hoeveel inwoners telt Boedapest, verreweg de grootste stad van Hongarije, ongeveer?
1,7 miljoen
Bijna 18% van alle Hongaren woont in de hoofdstad, die op vrijwel elk gebied een dominante rol speelt in het land.
Q 06Welke invallers verwoestten in 1241 Óbuda en Pest, de voorlopers van Boedapest?
Mongolen
Ze verdwenen nog hetzelfde jaar, maar uit vrees voor een nieuwe inval liet koning Béla IV burchten en stadsmuren bouwen.
Q 07Welke Franse ingenieur tekende voor het station Budapest-Nyugati in Boedapest?
Gustave Eiffel
Nyugati betekent letterlijk Weststation; naast het station ligt een winkelcentrum met meer dan 150 winkels, een bioscoop en een daktuin.
Q 08De Ronde van welk land ging in 2022 in Boedapest van start?
Italië
Een jaar eerder was de stad met de Puskás Aréna al speelstad bij het EK voetbal 2020.
Q 09Welke Frankische vorst bereikte rond 800 met zijn zoon Pepijn aan de Donau zijn uiterste grens?
Karel de Grote
Het latere Boedapest werd daardoor een grensplaats van het Frankische rijk.
Q 10Welke vorst werd in het jaar 1000 tot koning van Hongarije gekroond?
Stefanus I
De koningen hadden toen nog geen vaste verblijfplaats: volgens nomadische traditie richtten ze dan weer hier, dan weer daar een tijdelijke residentie in.
Q 11Welke Nederlandse stad is sinds 1991 een partnerstad van Boedapest?
Rotterdam
In hetzelfde jaar ging Boedapest ook een band aan met Berlijn; Frankfurt am Main was al een jaar eerder partnerstad.
Q 12Welk volk bewoonde rond 400 v.Chr. al de westoever van de Donau bij het huidige Boedapest?
Kelten
Zij noemden hun nederzetting Ak-Ink, wat overvloed aan water betekent.
Q 13In welk jaar kreeg Boedapest de eerste metrolijn van het Europese vasteland?
1896
De lijn loopt onder de Andrássyboulevard en het Heldenplein door en reed aanvankelijk tot aan het Stadspark.
Welke Romeinse nederzetting lag op de plaats van het huidige stadsdeel Óbuda in Boedapest?
Q 21Onder welke Duitse naam staat de tweedeling van het Habsburgse rijk in 1867 bekend?
Ausgleich
Hongarije mocht voortaan zijn interne zaken autonoom regelen: Hongaars werd de enige bestuurstaal en er kon een nationaal leger worden opgericht.
Q 22Wat betekent de naam Boeda, het stadsdeel van Boedapest op de westoever, waarschijnlijk?
klein huis
Pest zou ‘hol’ betekenen, misschien naar de vele holen die zich toen in de heuvels bevonden.
Q 23Bij welke plaats brachten de Turken Hongarije in 1526 een vernietigende slag toe?
Mohács
Vijftien jaar later namen de Turken ook de vesting Boeda in; pas in 1686 kwamen Boeda en Pest in Oostenrijkse handen.
Aquincum
De stad zou 30.000 inwoners hebben geteld. Aan de overkant van de rivier, op de plaats van Pest, lag een kleinere tegenhanger.
Q 15Welk monument staat op het Heldenplein in Boedapest?
Millenniummonument
Het plein, in het Hongaars Hősök tere, ligt aan het eind van de Andrássyboulevard, dé boulevard van de stad.
Q 16Hoeveel districten met een eigen burgemeester en raad telt Boedapest?
23
De districten worden met Romeinse cijfers aangeduid: district I is Buda, district III Óbuda. Boven hen staat een hoofdburgemeester.
Q 17Welke Romeinse provincie ontstond rond 10 v.Chr. tussen de Oostelijke Alpen, Donau en Sava?
Pannonië
Langs de Donau legden de Romeinen militaire steunpunten aan; zo ontstond in de 1e eeuw een legerkamp op de plaats van het latere Boedapest.
Q 18Onder wie herstelde een nationalistische revolte na 1918 het koninkrijk Hongarije?
Miklós Horthy
Het herstelde koninkrijk was door het Verdrag van Trianon nog maar een derde zo groot, waardoor Boedapest van metropool bijna een provinciestad werd.
Q 19Welke taal bleef in het Habsburgse Hongarije van de 18e eeuw traditiegetrouw de regeringstaal?
Latijn
Duits werd daarnaast ingevoerd als praktischer bestuurstaal; de stad waar de Habsburgers in 1784 hun zetel vestigden, had toen een Duitstalig aanzien.
Q 20Hoe heetten de extreem-nationalistische milities die in 1944 in Hongarije de macht grepen?
Pijlkruisers
Ze namen de regeringsmacht over met hulp van de SS, nadat de regering had besloten het bondgenootschap met Duitsland op te zeggen.
Q 24Welk vervoermiddel in de heuvels van Boeda heet in het Hongaars sikló?
kabeltrein
Het vult een net aan van metro's, voorstadstreinen, 35 tramlijnen en 15 trolleybuslijnen.
Q 25Welke latere keizer leidde in 35 v.Chr. een Romeinse veldtocht naar het gebied van Boedapest?
Octavianus
Als keizer droeg hij de naam Augustus. Na zijn veldtocht woonden de Romeinen aan beide oevers van de Donau.
Q 26Welke Donaubrug in Boedapest heette vroeger de Frans-Jozefbrug?
Vrijheidsbrug
In het Hongaars heet de brug nu Szabadság híd; de oude naam luidde Ferenc József híd.
Q 27Welke wedstrijden worden jaarlijks op het Heldenplein in Boedapest gehouden als Nemzeti Vágta?
paardenraces
Het plein wordt daarvoor elk jaar omgebouwd tot een arena.
Q 28Naar wie is de ELTE, de grootste universiteit van Boedapest, genoemd?
Loránd Eötvös
Boedapest is de belangrijkste studentenstad van Hongarije en ook de vestigingsplaats van de Academie voor Wetenschappen.
Q 29In welk jaar werd Boeda de hoofdstad van het koninkrijk Hongarije?
1361
Het strategisch op een heuvel gelegen Boeda had al in 1247 een kasteel gekregen.
Q 30Hoeveel nationale minderheden telde Hongarije volgens de volkstelling van 2011?
13
In Boedapest behoorde 4,5 procent van de bevolking tot zo'n minderheid; de Roma en de Duitsers vormden de grootste groepen.