Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Een hymne is een verheven lofzang: op een land, op God of een godheid, of op een gebeurtenis als de Olympische Spelen. Het genre gaat terug tot de klassieke oudheid en leeft voort in kerkliederen en nationale hymnen. Deze quiz test wat je weet over de geschiedenis van de hymne, van de Homerische hymnen en de vroegchristelijke hymnaria tot het Wilhelmus. Daarnaast duiken we in “Abide with Me”, de Engelse hymne die klinkt bij koninklijke huwelijken, op de Dam en in films als “The Full Monty”.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Welk lied geldt als het voorbeeld van een Nederlandse nationale hymne en is tevens het volkslied?
Wilhelmus
Naast het officiële volkslied kan een land ook nog andere nationale hymnes hebben.
Q 02Uit welke taal stamt het woord “hymne”?
Grieks
Het oorspronkelijke woord húmnos duidde een verheven lofzang aan, bijvoorbeeld op een land, een godheid of een gebeurtenis als de Olympische Spelen.
Q 03Welke lofzang geldt samen met het Te Deum als de bekendste christelijke hymne?
Magnificat
Beide klassieke modellen dienden hedendaagse componisten nog als uitgangspunt voor nieuwe hymnen.
Q 04In welk evangelie staat het verhaal van de Emmaüsgangers, waarop “Abide with Me” teruggaat?
Lucas
Het verhaal staat in hoofdstuk 24, vers 13 tot en met 35, van dat evangelie.
Q 05Bij de uitvaart van welke Nederlandse prins werd “Abide with Me” gezongen?
Bernhard
De hymne klonk terwijl de kist afdaalde in de crypte van de Nieuwe Kerk in Delft.
Q 06Hoe heet een loflied waarvan het onderwerp minder verheven is dan bij een hymne?
Ode
Hymnen kunnen zowel wereldlijk als geestelijk zijn; het is de mate van verhevenheid die bepaalt in welk genre een loflied valt.
Q 07In welke kringen is “Abide with Me” met name populair?
Koninklijke
Het lied werd gezongen bij het huwelijk van een Britse koning en later bij dat van zijn dochter Elizabeth.
Q 08In welke eeuw vonden nationale hymnen vooral opgang, in de hoogtijdagen van het nationalisme?
19e eeuw
Zulke patriottische liederen bezingen de eigen aard, schoonheid, geschiedenis en deugden van een volk.
Q 09Hoe luidt een Nederlandse beginregel van “Abide with Me” in protestantse kerken?
“Blijf mij nabij”
Een andere protestantse versie van de hymne opent met de woorden “Blijf bij mij, Heer”.
Q 10Naar welke traditie van lofzang verwijst het vroege christendom in Matteüs 26:30?
Joodse
Ook Marcus 14:26 en Jakobus 5:13 verwijzen naar het zingen van lofliederen.
Q 11Waarom vragen de Emmaüsgangers hun onbekende reisgenoot om bij hen te blijven?
Het is al avond geworden
De twee hadden hun reisgenoot op dat moment nog steeds niet herkend.
Q 12Bij het huwelijk van welke Britse koning werd “Abide with Me” gezongen?
George VI
Ook bij het huwelijk van zijn dochter Elizabeth klonk de hymne.
Q 13Door welk instrument werd een hymne in de klassieke oudheid meestal begeleid?
Kithara
In die plechtige lofzangen werden helden, goden of de natuur verheerlijkt.
Welke Britse componist schreef “Hymn to St Peter” en “A hymn to the Virgin”?
Q 21Welk hoofdstuk van het Bijbelboek Spreuken wordt als een loflied beschouwd?
31
Ook Jesaja 12 geldt als loflied, al volgen deze Bijbelse teksten niet de vorm van de Griekse en Romeinse hymnen.
Q 22Op welke wijze zijn vroegchristelijke hymnes gewoonlijk op muziek gezet?
Syllabisch
De liederen werden voor verschillende gelegenheden geschreven en in bundels verzameld.
Q 23Welke discipel wordt in het verhaal van de Emmaüsgangers met name genoemd?
Kleopas
Onderweg geeft de onherkende reisgenoot, de opgestane Christus, allerlei uitleg van de Schrift.
Q 24Uit welke versmaat waren antieke hymnen, naar Homerisch voorbeeld, oorspronkelijk opgebouwd?
Benjamin Britten
Hij borduurde daarmee voort op de klassieke modellen van de christelijke hymne.
Q 15Welk provinciaal volksliedje heeft wel de vorm van een hymne, maar niet het verheven karakter?
“Mijn Drenthe”
Het liedje bezingt een minder verheven onderwerp dan een land, God of een grote gebeurtenis.
Q 16Waartoe roept de passage over de Emmaüsgangers volgens de oorspronkelijke uitleg op?
Gastvrijheid voor vreemdelingen
Pas later werd de oproep “Blijf bij ons” geduid als een gebed aan de Heer om zijn gelovigen niet in de steek te laten.
Q 17In welk Bijbelboek staat de vroegste christelijke hymne die het klassieke model volgde?
Kolossenzen
Het gaat om de verzen 15 tot en met 20 van het eerste hoofdstuk van die brief.
Q 18Wie componeerde in 1861 de muziek van “Abide with Me”?
William Monk
De tekst bestond toen al veertien jaar en was door de dichter op zijn sterfbed geschreven.
Q 19In welke Nederlandse televisieserie klinkt de Nederlandstalige versie van “Abide with Me”?
“Bartje”
Het lied is te horen aan het einde van de aflevering waarin de moeder van de hoofdpersoon overlijdt.
Q 20Bij de herdenkingsdienst van welke vliegtuigramp speelde een militaire kapel “Abide with Me”?
Turkish Airlines-ramp bij Schiphol
De ramp gebeurde op 25 februari 2009; de kapel speelde bij de dienst alleen de melodie van de hymne.
Dactylische hexameters
Later stapten de dichters voor hun kunstige, lyrische verzen over op distichons.
Q 25Welke brief maant in hoofdstuk 5, vers 19, tot het zingen van psalmen en hymnen?
Efeziërs
Wanneer het zingen van hymnen een vast onderdeel van de liturgie werd, is niet bekend.
Q 26Van welke oorsprong is de hymnus, het geestelijke lied uit de 4e eeuw, mogelijk?
Syrische
De hymnus is strofisch opgebouwd en werd voor uiteenlopende gelegenheden geschreven.
Q 27Hoe heten de bundels waarin vroegchristelijke hymnes werden bijeengebracht?
Hymnaria
Het geestelijke lied dat hymnus heet, gaat terug tot de 4e eeuw.
Q 28Welk nummer heeft “Abide with Me” als gezang in het Liedboek voor de Kerken?
392
Er bestaat daarnaast ook een katholieke vertaling van de Engelse hymne.
Q 29Uit welke oude cultuur stamt de “Hymne op Nikkel”?
Hurritische
Ook het oude Egypte kende hymnen, zoals de Hymne voor Aton, en in India gelden de Veda's als lofzangen.
Q 30Uit welk jaar stamt de opname van “Abide with Me” door Elisabeth Spencer en Thomas Chandler?
1916
Het is een historische opname waarop beide zangers de Engelse hymne vertolken.