Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
De kruistochten waren militaire expedities in de middeleeuwen, georganiseerd door de Latijnse kerk samen met Europese vorsten. Tussen 1096 en 1272 trokken legers naar het Heilige Land. Deze quiz behandelt de pausen, koningen en sultans, de kruisvaardersstaten en de ridderorden, maar ook de tochten rond de Oostzee, in Spanje en tegen ketters in Europa. Van makkelijke instappers tot vragen voor echte kenners van de middeleeuwen.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01Rond welke zee vochten de Lijflandse Zwaardbroeders tegen de heidenen?
Oostzee
Aan deze Noordelijke of Baltische Kruistochten van de 12e en 13e eeuw deden ook Zweden, Denen en de Duitse Orde mee.
Q 02Welke stad veroverde de Vierde Kruistocht in plaats van Palestina te bereiken?
Constantinopel
De tocht moest het Heilige Land via Egypte bereiken, maar strandde door geldgebrek. De kruisvaarders stichtten er het Latijnse Keizerrijk.
Q 03Welke kerkelijke gunst ontvingen kruisvaarders voor hun deelname aan een kruistocht?
aflaat
Boetes die in de biecht waren opgelegd, werden kwijtgescholden. Velen meenden ten onrechte dat daarmee al hun zonden vergeven waren, ook de niet opgebiechte.
Q 04In welk jaar viel het Byzantijnse Rijk in handen van de Ottomaanse Turken?
1453
De plundering door Latijnse kruisvaarders in 1204 had het rijk blijvend verzwakt; zijn oude macht keerde nooit volledig terug.
Q 05Tegen welke geloofsgroep waren de Albigenzische Kruistochten in de 13e eeuw gericht?
katharen
De veldtochten maakten een einde aan de politieke bescherming van deze beweging in de Languedoc. Het Franse koningshuis kon zo grote delen van Zuid-Frankrijk inlijven.
Q 06In welk jaar veroverden de kruisvaarders van de Eerste Kruistocht Jeruzalem?
1099
De stad viel op 15 juli; bijna alle joodse en islamitische inwoners werden vermoord. Rond de stad ontstond een van de vier kruisvaardersstaten.
Q 07Welke Franse prediker leidde de volkslegers die als eersten naar Jeruzalem trokken?
Peter de Kluizenaar
De tocht was meer dan 4.000 km lang. De meeste deelnemers waren militair onkundig en sneuvelden onder de aanvallen van Bulgaren en Turken.
Q 08Wie was de laatste grootmeester van de Tempeliers, die in 1314 op de brandstapel stierf?
Jacques de Molay
Hij legde onder marteling bekentenissen af, maar herriep die later. Volgens het verhaal vervloekte hij in Parijs de koning en de paus, die allebei binnen een jaar stierven.
Q 09Welke Franse koning leidde de Derde Kruistocht samen met Richard Leeuwenhart?
Filips II
Om samen te kunnen vertrekken staakten de Franse en de Engelse koning tijdelijk hun vijandelijkheden. Na aanhoudende wrijvingen trok de Fransman zich terug.
Q 10Welke naam gaven de moslims aan de kruisvaarders?
Franken
Ze golden als handlangers van de Byzantijnen. Pas aan het einde van de 19e eeuw werd er een Arabisch woord voor kruisvaarder bedacht.
Q 11Tegen welke beweging in Tsjechië riep paus Martinus V de christenheid op?
hussieten
De strijd duurde van 1419 tot 1438 en mislukte. Ook tegen opstandige boeren in Noord-Duitsland en tegen de koning van Aragón werd een kruistocht uitgeroepen.
Q 12Van welke vorst was Robert Curthose, een aanvoerder op de Eerste Kruistocht, de zoon?
Willem de Veroveraar
De deelnemers waren vooral Franse, Duitse en Normandische ridders; de Fransen en Duitsers trokken op in naam van Godfried van Bouillon.
Q 13Wie schreef de roman ‘The Talisman’, een voorbeeld van de romantische kijk op kruisvaarders?
Walter Scott
Q 21Welke titel aanvaardde Godfried van Bouillon in plaats van die van koning van Jeruzalem?
Beschermer van het Heilige Graf
De Belgen gingen hem in de 19e eeuw als nationale held bewonderen en plaatsten in Brussel een standbeeld van hem.
Q 22Wie werd de eerste keizer van het door kruisvaarders gestichte Latijnse Keizerrijk?
Boudewijn van Vlaanderen
De oosterse Kerk kwam onder die van Rome te staan, wat de toch al weinig vriendschappelijke relatie tussen oosterse en westerse christenen verder verslechterde.
Q 23Welke plek in Jeruzalem bleef na het akkoord van keizer Frederik II in 1229 in moslimhanden?
Tempelberg
De Romantiek vereerde de kruisvaarder om zijn inzet en passie en om zijn reizen naar exotische landen; het religieuze motief verdween naar de achtergrond.
Q 14Welke monnik riep in opdracht van paus Eugenius III op tot de Tweede Kruistocht?
Bernard van Clairvaux
Aanleiding was de val van Edessa, de eerst opgerichte kruisvaardersstaat en ook de eerste die weer verloren ging.
Q 15Welke Portugese stad werd tijdens de Tweede Kruistocht met Engelse hulp veroverd?
Lissabon
De Reconquista kreeg pas in de 12e eeuw een meer religieus karakter, toen ook niet-Spanjaarden gingen meevechten tegen de Moren.
Q 16Welke sterke burcht van de Hospitaalridders viel in 1271?
Krak des Chevaliers
Daarna vielen Tripoli in 1289 en ten slotte Sidon, Beiroet, Tyrus en Akko in 1291. De ridderorden waren door het Westen in de steek gelaten.
Q 17Welke paus zette in 1202 de Vierde Kruistocht in gang?
Innocentius III
Dezelfde paus vaardigde in 1213 ook de Vijfde Kruistocht uit, omdat hij geen genoegen nam met de toestand in het Heilige Land.
Q 18In welk jaar vielen de Arabieren het Iberisch Schiereiland binnen?
711
Een Spanje bestond toen nog niet, tenzij de Visigoten als Spaans gelden. Daarom klopt de term herovering in historisch-politieke zin niet helemaal.
Q 19Op welk Brussels plein staat het standbeeld van Godfried van Bouillon?
Koningsplein
Het nationalisme maakte van de kruisvaarder een nationale held. Richard Leeuwenhart kreeg een beeld voor het parlementsgebouw in Londen.
Q 20Bij welke slag verloor het Byzantijnse leger in 1071 beslissend van de Seltsjoekse Turken?
Manzikert
De nederlaag leidde tot de eerste bedes om hulp en troepen uit het westen. Keizer Alexius I vroeg in 1091 eigenlijk alleen om meer huurlingen.
De keizer had weinig soldaten en vocht nauwelijks; hij onderhandelde met de Egyptische sultan. De paus had hem al voor zijn aankomst in de kerkelijke ban gedaan.
Q 24Welke kruisvaarder viel in 1181 ondanks een verdrag met Saladin Arabische karavanen aan?
Reynauld van Châtillon
Het verdrag was een jaar eerder gesloten met Boudewijn IV van Jeruzalem. Saladin trok daarop ten strijde en veroverde in 1187 de heilige stad.
Q 25Welke broer van Godfried van Bouillon werd in 1098 graaf van Edessa?
Boudewijn van Boulogne
De stad was in handen van Cilicische Armeniërs, die de kruisvaarders bij Antiochië om hulp tegen de Seldjoeken vroegen.
Q 26Welke slag eindigde in 1396 in een verpletterende nederlaag tegen de Ottomanen?
Nicopolis
Het was een korte kruistocht van West-Europese christenen tegen een rijk dat de Balkan was binnengedrongen.
Q 27Welke haven liet Lodewijk de Heilige in Zuid-Frankrijk aanleggen voor de Zevende Kruistocht?
Aigues-Mortes
De koning wilde de kruisvaardersstaten helpen nadat Jeruzalem weer aan de sultan van Egypte was gevallen, maar zijn aanvallen bleven zonder succes.
Q 28Welke christelijke stad viel de Vierde Kruistocht aan naast de Byzantijnse hoofdstad?
Zadar
Aan deze aanvallen op andere christenen was geen heilig doel verbonden. De tocht moest eigenlijk het Heilige Land via Egypte veroveren.
Q 29In welke rivier verdronk keizer Frederik Barbarossa in 1190 op weg naar Akko?
Selef
Na zijn dood op 10 juni viel het Duitse leger uiteen en keerde grotendeels huiswaarts. De Engelse en de Franse koning reisden per schip.
Q 30In welk jaar veroverden de Seltsjoekse Turken de kruisvaardersstaat Edessa?
1144
Edessa was de eerst opgerichte kruisvaardersstaat. De val leidde tot een nieuwe kruistocht, die drie jaar later begon.