Met AI in het Nederlands gemaakt op basis van onze Engelse quiz; de bronnen verwijzen naar de Nederlandse Wikipedia.
Ludwig van Beethoven voltooide het classicisme en zette de deur naar een nieuw muzikaal tijdperk open. Zijn symfonieën, sonates en strijkkwartetten bepaalden de muziek van de hele negentiende eeuw. Deze quizvragen gaan over zijn jeugd aan de Rijn, zijn leraren en mecenassen in Wenen, zijn gehoorverlies en de strijd om zijn neef Karl. Ook de negende symfonie komt ruim aan bod: de première, de opdracht en het lange leven van de finale buiten de concertzaal.
Alle 30 vragen met antwoorden en uitleg. Speel de quiz
Q 01In welke stad werd Ludwig van Beethoven in december 1770 geboren?
Bonn
De precieze geboortedag is onbekend: het was 15, 16 of 17 december 1770.
Q 02Aan wie droeg Beethoven zijn derde symfonie, de Eroïca, aanvankelijk op?
Napoleon
Toen de opgedragene zich in 1804 tot keizer liet uitroepen, kraste Beethoven diens naam zo heftig van het titelblad dat er een gat achterbleef.
Q 03Van welke dichter is de tekst die in de finale van Beethovens negende symfonie wordt gezongen?
Schiller
Vier zangsolisten en een koor zingen de ode; Beethoven had hetzelfde gedicht al in 1794 als lied voor zang en piano getoonzet.
Q 04Welke bijnaam draagt de zesde symfonie van Beethoven?
Pastorale
Samen met de vijfde en de negende hoort ze tot de bekendste symfonieën van de componist.
Q 05Welke stijlperiode leidde Beethoven met zijn late werk in?
Romantiek
Eerst bracht hij het classicisme tot voltooiing; zijn oeuvre drukte een overheersend stempel op de negentiende-eeuwse muziek.
Q 06Waarover sprak Beethoven in 1802 zijn wanhoop uit in het Heiligenstädter Testament?
Doofheid
Hij schreef het op 6 oktober voor zijn broers Kaspar Karl en Johann en voelde zich verplicht in leven te blijven om de wereld van zijn composities te laten genieten.
Q 07Bij welke componist wilde de jonge Beethoven in 1787 in Wenen les nemen?
Mozart
Het is niet bekend of de twee elkaar hebben ontmoet: Beethoven moest halsoverkop terug naar huis omdat zijn moeder op sterven lag.
Q 08Welke componist gaf Beethoven tussen 1792 en 1794 les in Wenen?
Joseph Haydn
Het boterde niet tussen de twee: de leraar verbaasde zich over de 'woede' in Beethovens muziek en probeerde zelfs de publicatie van een vroeg werk tegen te houden.
Q 09Welke geluidsdrager dankt zijn formaat mede aan de lengte van Beethovens negende symfonie?
Compact disc
Philips en Sony kozen voor 12 centimeter, mede omdat het werk dan in zijn geheel op één schijfje paste; een uitvoering kan tot 70 minuten duren.
Q 10In hoeveel stijlperiodes worden de werken van Beethoven vrijwel altijd ingedeeld?
drie
De periodes heten simpelweg 'vroeg', 'midden' en 'laat'; alles wat hij in zijn geboortestad schreef, valt in de vroege.
Q 11Onder welke bijnaam staat de negende symfonie van Beethoven ook bekend?
Koorsymfonie
Het werk in d mineur, opus 125, vraagt naast een groot orkest om vier solisten en een koor met vier stemmen.
Q 12Hoe oud was Beethoven toen hij in maart 1827 in Wenen overleed?
56
Hij stierf in de Schwarzspanierstraße 15, nadat hij maanden had gekampt met waterzucht en geelzucht.
Q 13Welke Duitse dichter ontmoette Beethoven in juli 1812 in het kuuroord Teplitz?
Goethe
Het idee voor de ontmoeting kwam van de dichter zelf; een week lang hadden de twee daarna dagelijks contact.
Welke taal werd onderwezen op het Tirocinium, de school die Beethoven vanaf 1777 bezocht?
Q 21Welk werk van Bach kon Beethoven als elfjarige bijna geheel uit zijn hoofd spelen?
Das wohltemperierte Klavier
Op dezelfde leeftijd schreef hij zijn eerste composities, en een jaar later viel hij al in als organist en theaterkapelmeester.
Q 22Welke componist werd in 1888 samen met Beethoven herbegraven op het Weense Zentralfriedhof?
Schubert
Hun oorspronkelijke begraafplaats in Währing sloot in 1873 en werd een openbaar park, waar nu twee herdenkingstombes staan.
Q 23De opkomst van welke Italiaanse operacomponist drong Beethoven rond 1820 naar de achtergrond?
Gioachino Rossini
Latijn
Hij bleef er tot 1781 en genoot daarna geen algemeen vormend onderwijs meer: alle tijd ging naar de muziek.
Q 15Onder welke naam bestonden de twee eerdere versies van Beethovens opera ‘Fidelio’?
Leonore
Onder die titel schreef Beethoven ook ouvertures, genummerd I, II en III.
Q 16Wat klemde de dove Beethoven tussen zijn tanden om zijn piano te kunnen horen?
Houten staaf
Het andere uiteinde zat vast aan de klankbodem, zodat de trillingen via tanden en kaakbeen zijn gehoororgaan bereikten.
Q 17Welk natuurverschijnsel begeleidde volgens Anselm Hüttenbrenner het sterven van Beethoven?
Donderslag
Laat in de middag van 26 maart 1827 stak boven Wenen een storm op; tegen 5 uur was er eerst een lichtflits.
Q 18Welk geschenk van muziekuitgever Schott werd bij de stervende Beethoven bezorgd?
Kistje wijn
Zijn secretaris Schindler zette vier flessen op een tafel naast het bed, waaronder twee Rüdesheimer.
Q 19Uit welke Vlaamse stad kwam Beethovens grootvader Lodewijck?
Mechelen
Die afkomst verklaart het Nederlandse voorvoegsel 'van' in de familienaam; de grootvader werd later keurvorstelijk hofzanger.
Q 20Welk zwaar metaal zat in zeer hoge concentratie in Beethovens haarlokken?
Lood
Dat bleek uit onderzoek dat in 2024 verscheen; de hoeveelheid is echter niet voldoende om er een doodsoorzaak aan te verbinden.
Beethoven vond de Italiaanse opera oppervlakkig; zelf werkte hij in die jaren aan de Missa solemnis en zijn late pianosonates.
Q 24Bij welke leraar nam de jonge Beethoven vanaf 1779 les?
Christian Gottlob Neefe
Deze leraar liet zich in 1783 in Cramers Magazin der Musik lovend over zijn leerling uit; een jaar later werkten de twee naast elkaar aan het hof.
Q 25Welk soort werken publiceerde Beethoven in 1795 als zijn opus 1?
Pianotrio's
Eerder dat jaar, op 29 maart, gaf hij in het Burgtheater zijn eerste openbare concert in Wenen.
Q 26Welke lichaamsdelen van Beethoven verdwenen na de autopsie spoorloos?
Gehoorbeentjes
Daardoor komt er waarschijnlijk nooit zekerheid over de oorzaak van zijn gehoorverlies; de theorieën lopen uiteen van otosclerose tot een vergiftiging.
Q 27Voor welke Nederlandse instelling was Beethoven vanaf 1809 buitenlands correspondent?
Akademie van Wetenschappen
De volledige naam luidt Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, kortweg KNAW.
Q 28In welke stad accepteerde Beethoven in 1809 een aanstelling als kapelmeester?
Kassel
Het was een spelletje met de Weense adel: hij wilde blijven, mits die hem een vast inkomen garandeerde, en op 26 februari kreeg hij zijn contract.
Q 29In welk Weens theater ging Beethovens negende symfonie op 7 mei 1824 in première?
Kärntnertortheater
De zaal zat tot de nok toe vol en de componist stond zelf naast de dirigent, al moest het orkest alleen op die laatste letten.
Q 30Welke zangeres draaide Beethoven na de première van zijn negende naar het juichende publiek?
Caroline Unger
De alt was een van de solisten; de zwaar geëmotioneerde componist nam daarna de eerbetuigingen in ontvangst, wat tot nog geestdriftiger toejuichingen leidde.