Adrenalina — 30 ciekawostek

Jak nazywa się błyskawiczna reakcja organizmu na zagrożenie, którą napędza adrenalina?

Reakcja ta występuje u człowieka i zwierząt kręgowych, a jej objawem jest między innymi przyspieszone bicie serca i wzrost ciśnienia krwi.

Jaki stan nagły jest wskazaniem do użycia EpiPenu jako pierwszej pomocy?

EpiPen to jednorazowy automatyczny wstrzykiwacz, nazywany też autostrzykawką, wypełniony adrenaliną.

Co adrenalina robi ze źrenicami, utrudniając ocenę układu nerwowego po reanimacji?

W narządzie wzroku adrenalina wywołuje poza tym wytrzeszcz gałek ocznych.

Co dosłownie oznaczają nazwy „adrenalina” i „epinefryna”?

Pierwsza nazwa wywodzi się z łaciny (ad- + renes), druga z greki (epi- + nephros), a obu używa się wymiennie dla tej samej substancji.

Jak nazywa się wersja EpiPenu dla dzieci o masie ciała od 15 do 30 kg?

Lekarz może jednak zalecić mniejszą lub większą dawkę leku na podstawie dokładnej diagnostyki pacjenta i oceny ryzyka groźnej reakcji.

Jakie miejsce na ciele najbardziej zaleca się do wstrzyknięcia adrenaliny?

Leku nie należy natomiast wstrzykiwać w pośladek.

Jak najczęściej podaje się adrenalinę, zwłaszcza przy anafilaksji?

Tak podany lek wchłania się szybko, a następnie jest szybko rozkładany.

Jaki kąt powinien tworzyć automatyczny wstrzykiwacz z adrenaliną względem uda?

Po wstrzyknięciu miejsce podania masuje się przez około 10 sekund, co pozwala szybciej rozprowadzić lek po organizmie.

Dlaczego po użyciu EpiPenu i ustąpieniu objawów nadal trzeba udać się do lekarza?

Działanie adrenaliny z czasem słabnie, dlatego EpiPenu nie należy traktować jako środka zastępczego dla pomocy medycznej.

Ile wstrzykiwaczy EpiPen powinien mieć przy sobie chory zagrożony anafilaksją?

Chory powinien też regularnie sprawdzać datę ważności leku i wymieniać go po upływie terminu.

Rozkład jakiego związku w wątrobie nasila adrenalina, podnosząc poziom cukru we krwi?

Związek ten rozpada się do glukozy; poza tym adrenalina mobilizuje spalanie tkanki tłuszczowej.

Pobudzenie którego układu nerwowego przez adrenalinę zwiększa częstotliwość pracy serca?

Skutkiem jest także większa pojemność wyrzutowa serca i przyśpieszenie krążenia wieńcowego.

Jakim skrótem określa się adrenalinę jako hormon strachu, walki i ucieczki?

Skrót pochodzi od pierwszych liter trzech angielskich słów o tych właśnie znaczeniach.

Wobec którego hormonu adrenalina działa antagonistycznie?

Adrenalina zwiększa stężenie glukozy we krwi, a dodatkowo zmniejsza wydzielanie tego hormonu.

Z czym wydalana jest z organizmu znaczna część adrenaliny w postaci metabolitów?

Wcześniej adrenalina jest w organizmie szybko inaktywowana przez enzymy.

Jak nazywa się zapalenie krtani u dzieci, w którym adrenalina obkurcza obrzękniętą śluzówkę?

Adrenalinę stosuje się w tej chorobie przy średnio ciężkim lub ciężkim przebiegu; poza laryngologią sięga po nią również stomatologia.

Aktywacja jakich enzymów pozwala adrenalinie mobilizować spalanie tkanki tłuszczowej?

Adrenalina przyspiesza też uwalnianie kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej.

Z jakiej mniej więcej odległości wbija się w udo automatyczny wstrzykiwacz z adrenaliną?

Wstrzykiwacz kieruje się w zewnętrzną część uda, a tłok naciska do oporu.

Jaki zabieg wspomaga adrenalina, zwiększając amplitudę migotania komór serca?

Adrenalina poprawia też przewodnictwo i automatykę w układzie bodźcotwórczo-przewodzącym serca.

Jaką dawkę adrenaliny zawiera wstrzykiwacz EpiPen przeznaczony dla dorosłych?

Wersję dla dorosłych, EpiPen Senior, można też stosować u dzieci z masą ciała powyżej 30 kg.

Który aminokwas, obok fenyloalaniny, jest w organizmie surowcem do wytwarzania adrenaliny?

Pod względem chemicznym adrenalina jest pochodną katecholu.

W jakim stanie adrenalinę otrzymano jako pierwszy ze wszystkich hormonów?

Proces jej sztucznego wytwarzania opracował później Friedrich Stolz.

Który japoński chemik wyizolował adrenalinę w 1901 roku i nadał jej tę nazwę?

Wzór strukturalny związku ustalił jego współpracownik, fizjolog i biochemik Thomas Bell Aldrich.

Jaką dawkę adrenaliny w autowstrzykiwaczu przewidziano dla dzieci ważących 15–30 kg?

W anafilaksji stosuje się uproszczone dawkowanie w formie autowstrzykiwaczy lub ampułkostrzykawek.

Jaką dawkę adrenaliny podaje się co 3–5 minut przy NZK, czyli nagłym zatrzymaniu krążenia?

Lek podaje się wtedy dożylnie, a u dzieci dawkę przelicza się na kilogram masy ciała.

Jak określa się działanie adrenaliny polegające na pobudzaniu receptorów adrenergicznych?

Powinowactwo adrenaliny do receptorów obu typów jest podobne.

W którym roku Friedrich Stolz opracował proces sztucznego wytwarzania adrenaliny?

Stało się to wkrótce po wyizolowaniu hormonu przez japońskiego chemika.

Do jakiego szeregu związków chemicznych należy adrenalina?

Adrenalina występuje nie tylko u zwierząt, ale również w roślinach.

Który enzym, obok MAO, głównie inaktywuje adrenalinę w organizmie?

Inhibitory MAO mogą z kolei nasilać działanie adrenaliny, podobnie jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.

Jaki lek podaje się przy ciężkim obrzęku płuc po przedawkowaniu adrenaliny?

To szybko działający lek blokujący receptory α-adrenergiczne; można też zastosować wentylację przerywanym ciśnieniem dodatnim.