Albert Einstein — 30 ciekawostek

Jakim powiedzeniem Einstein wyrażał niezgodę na losowość w mechanice kwantowej?

Mechanikę kwantową nazywał zarazem „najbardziej udaną teorią naszych czasów”; wierzył, że przyszła teoria wyeliminuje losowość.

W jakim mieście urodził się Albert Einstein?

Przyszedł na świat w piątek 14 marca 1879 roku o godzinie 11:30, w domu przy Bahnhofstrasse B nr 135 w Wirtembergii.

Na jakim instrumencie Einstein zaczął się uczyć grać w wieku sześciu lat?

Do muzyki skłoniła go matka, która sama była muzykiem; grał do późnej starości, dopóki nie sprawiało mu to zbyt dużego trudu.

Jaki przedmiot pokazany przez ojca wywarł na pięcioletnim Einsteinie trwałe wrażenie?

Mały Albert dość późno zaczął mówić; w tym samym czasie, około piątego roku życia, rozpoczął naukę w domu.

W jakiej instytucji Einstein pracował od 1902 roku jako ekspert techniczny?

Zaczynał jako ekspert trzeciej klasy na okresie próbnym; etat na stałe dostał po trzech miesiącach, a w 1906 roku awansował na drugą klasę.

Za jakie osiągnięcie Einstein dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki?

Według komitetu noblowskiego teoria względności nie była wystarczająco potwierdzona doświadczalnie – dlatego nagroda przyszła tak późno.

Obywatelstwa którego państwa Einstein zrzekł się w 1896 roku?

Zrobił to najprawdopodobniej, by uniknąć służby wojskowej albo na znak protestu przeciwko nastrojom militarnym; przez pięć lat był bezpaństwowcem.

Jakie stanowisko zaproponowano Einsteinowi w listopadzie 1952 roku?

Odmówił; rok później został za to rektorem honorowym Uniwersytetu Hebrajskiego i otrzymał nagrodę Lord and Taylor Award.

Kim była dla Einsteina Elsa, jego druga żona?

Opiekowała się nim podczas choroby w 1917 roku; latem tego roku zamieszkał obok niej, a ślub wzięli 2 lipca 1919 roku.

W którym roku Einstein przedstawił ogólną teorię względności?

Teoria stwierdza równoważność grawitacji i przyspieszenia oraz przewiduje silniejsze niż u Newtona odchylenie światła przy gwieździe.

W którym roku Einstein został obywatelem Stanów Zjednoczonych?

Przysięgę na konstytucję złożył 1 października, zachowując do śmierci także obywatelstwo szwajcarskie.

Za który rok Einstein otrzymał Nagrodę Nobla z fizyki?

Samą nagrodę wręczono dopiero w 1922 roku; w oficjalnych spisach noblistów figuruje zarówno jako Niemiec, jak i Szwajcar.

Do jakiego miasta przeniosła się rodzina Einsteinów w 1881 roku?

Ojciec Alberta wraz z bratem Jacobem założył tam zakład produkujący instalacje gazowe i wodno-kanalizacyjne.

Jakie zjawisko, umożliwiające budowę laserów, przewidział Einstein w 1918 roku?

Przewidywanie znalazło się w pracy o prawie promieniowania Plancka, napisanej jeszcze w czasie I wojny światowej.

Komu Einstein zapisał w testamencie wszystkie swoje listy, rękopisy i prawa autorskie?

Testament spisał 18 marca 1950 roku, gdy lekarze zaobserwowali powiększanie się tętniaka; operacji odmówił.

Z jakiego powodu Einstein nie zdał w 1895 roku egzaminu wstępnego na politechnikę w Zurychu?

Do egzaminu potrzebował specjalnego pozwolenia, bo brakowało mu dwóch lat do minimalnego wieku kandydata.

Czyj raport z zaćmienia Słońca w 1919 roku potwierdził ogólną teorię względności?

Dwie brytyjskie ekspedycje zmierzyły odchylenie światła gwiazdy przechodzącego obok Słońca; odkrycie nagłośniły media i Einstein stał się sławny.

W którym roku Einstein i Mileva Marić wzięli ślub cywilny?

Ceremonia odbyła się 6 stycznia w Bernie, niecałe trzy miesiące po śmierci ojca Einsteina na chorobę serca.

Co Einstein nazwał „najszczęśliwszą myślą swojego życia”?

Sformułował ją w 1907 roku, gdy wciąż pracował w urzędzie patentowym; stała się przełomowym punktem na drodze do ogólnej teorii względności.

Czym handlował Hermann Einstein, ojciec Alberta?

Później brat Jacob namówił go do wspólnego założenia zakładu produkującego instalacje gazowe i wodno-kanalizacyjne.

Którzy fizycy odwiedzili Einsteina w sierpniu 1939 roku w sprawie listu do Roosevelta?

List nie był bezpośrednią przyczyną projektu Manhattan: prezydent zlecił budowę bomby dopiero w październiku 1941 roku, dwa lata później.

W jakim mieście skremowano ciało Einsteina?

Kremacja odbyła się tego samego dnia, 18 kwietnia 1955 roku, a popioły rozsypano w nieznanym miejscu.

Kto w 1888 roku zaobserwował efekt fotoelektryczny, który Einstein wyjaśnił w 1905 roku?

Einstein przyjął, że światło oddziałuje z materią w postaci cząstek, nazwanych później fotonami; rozwijał w ten sposób koncepcję kwantów Plancka.

W której dzielnicy Warszawy leży ulica Alberta Einsteina, nazwana tak w 1961 roku?

Nazwę nadano 24 listopada 1961 roku; imię fizyka nosi też pierwiastek nr 99 oraz fotochemiczna jednostka mola fotonów.

Jaką kwotę Einstein miał zdeponować w banku na rzecz Milevy po rozwodzie w 1919 roku?

Odsetki od depozytu miały być do dyspozycji byłej żony; Einstein zobowiązał się też płacić alimenty.

Jaki tytuł nosiła praca Einsteina wprowadzająca szczególną teorię względności?

Nowa teoria pogodziła elektrodynamikę Maxwella z zasadą względności i wyjaśniła niezależność prędkości światła w próżni od obserwatora.

W jakiej belgijskiej miejscowości Einstein zamieszkał tymczasowo w 1933 roku?

Odrzucił wtedy oferty pracy z Jerozolimy, Oksfordu, Lejdy, Madrytu i Paryża, a 7 października wypłynął do Ameryki.

Kto odebrał Nagrodę Nobla w imieniu przebywającego za granicą Einsteina?

Einstein podróżował wtedy po Azji – odwiedził m.in. Kolombo, Singapur, Hongkong, Szanghaj, Kobe i Kioto.

Czyje doświadczenie z 1991 roku obaliło teorię lokalnych ukrytych zmiennych?

Wcześniejsze, niedokładne próby sprawdzenia paradoksu EPR prowadzono jeszcze za życia Einsteina, ale nie były przekonujące.

Który uczony zgłaszał Einsteina do Nagrody Nobla aż sześć razy?

Łącznie kandydaturę zgłaszało 40 naukowców, a licząc osobno powtórzone zgłoszenia, Einstein zebrał 62 nominacje.