Alfabet — 30 ciekawostek

Od nazw których dwóch liter greckich pochodzi słowo „alfabet”?

Nazwa najpierw oznaczała pismo Greków, a dopiero później objęła także łacinkę; to dziś najpopularniejszy system zapisywania mowy.

Wariantami którego alfabetu są alfabety polski i niemiecki?

Za odrębne uznaje się dopiero te alfabety, których zasadnicze zestawy liter różnią się między sobą.

Ilu liter zasadniczo używa alfabet angielski?

To te same litery, z których składa się poklasyczna łacinka, dlatego oba alfabety nie różnią się od siebie.

Z jakiego języka pochodzą słowa kodowe alfabetu fonetycznego ICAO?

Słowa te nie zachowują jednak dokładnie swojej pierwotnej wymowy.

Których dwóch liter alfabet polski zasadniczo nie używa, inaczej niż niemiecki?

Polski alfabet nie zawiera też wcale liter ä, ö i ß, za to ma ą, ł i ź, których brakuje niemieckiemu.

Co w alfabecie fonetycznym ICAO odpowiada każdej literze alfabetu?

To najbardziej rozpowszechniony system literowania wyrazów, stosowany m.in. w lotnictwie podczas łączności radiowej.

Jak nazywa się dźwięk mowy, któremu w alfabecie odpowiada zasadniczo jedna litera?

Na tej zasadzie opiera się fonetyczny system pisma, w którym każdy znak nosi nazwę litery.

Od którego sojuszu wojskowego pochodzi druga nazwa alfabetu fonetycznego ICAO?

Mimo nazwy nie jest to system pisma, tylko kod informujący o sposobie zapisu, czyli o ortografii.

Jakim słowem pilot samolotu o znakach SP-FGX literuje literę F?

Całe znaki takiego samolotu to pięć słów: po Sierra i Papa następują jeszcze Golf i Xray.

Jak od nazw pierwszych liter nazwano zestaw znaków cyrylicy?

Starocyrylickie nazwy dwóch pierwszych liter to „az” i „buki”; podobnie od „a, be, ce, de” powstało polskie „abecadło”.

Które pismo jest przykładem pisma sylabicznego, niebędącego alfabetem w ścisłym sensie?

Alfabetem w ścisłym znaczeniu nie są też pisma ideograficzne i złożone, takie jak hieroglify.

Jak nazywa się alfabety, w których każdą kolejną literę słowa pisze się w jednej linii?

Tak działa na przykład łacinka; to jedna z dwóch grup w klasyfikacji alfabetów według sposobu układania liter.

Jak określa się systemy pisma nieściśle nazywane alfabetami, choć nimi nie są?

Sam termin bywa używany w kilku znaczeniach, co rodzi liczne nieporozumienia w historii i teorii pisma.

Które pismo, obok łacinki, ma szczególnie wiele alfabetów narodowych?

Alfabet narodowy to zestaw liter i znaków uzupełniających używany dla danego języka lub narodu, ułożony w ustalonym porządku.

W jakim typie pisma podstawowymi znakami są wyłącznie spółgłoski?

Samogłoski najczęściej w ogóle się w nim pomija, a jeśli się je zapisuje, to zwykle przy pomocy mater lectionis.

Który alfabet jako jedyny żywy układa litery jednej sylaby w grupy tworzące kwadraty?

To pismo koreańskie: w jednej linii, jedna po drugiej, zapisuje się w nim dopiero całe sylaby, a nie pojedyncze litery.

Od jakich prehistorycznych nazw liter częściowo pochodzą greckie nazwy liter?

W odróżnieniu od krótkich nazw używanych dziś, tamte spełniały warunek wyraźnego różnienia się od siebie.

Wymowę którego języka zapisuje system bopomofo?

Tego systemu nie da się zaklasyfikować ani jako alfabetu, ani jako abugidy.

Która litera, zapisywana też jako aa, jest ostatnią literą alfabetu duńskiego?

W innych alfabetach grupy liter też mają własne miejsce: w hiszpańskim ll stoi po l, a w czeskim ch po h.

W których latach alfabet fonetyczny ICAO przyjął Sojusz Północnoatlantycki?

Później stał się standardem m.in. Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego i Międzynarodowej Organizacji Morskiej.

Od pierwszych liter którego pisma pochodzi nazwa „abugida”?

Cztery pierwsze litery tego pisma to „a, bu, gi, da”; podobnie z arabskich „'a, b, dż, d” powstała nazwa pisma spółgłoskowego.

Jakimi systemami pisma nazywa się alfabety, bo liczba ich znaków zmienia się bardzo rzadko?

Dodanie lub usunięcie znaków uznaje się już za powstanie nowego alfabetu.

Czym w abugidach modyfikuje się znak podstawowy, by zapisać sylabę z inną samogłoską?

Znak podstawowy oznacza tu sylabę zaczynającą się od spółgłoski i kończącą zawsze tą samą samogłoską, na przykład -a.

Jak nazywa się alfabety, które mają systemy małych i wielkich liter?

Należą do nich alfabety grecki i ormiański; tylko jeden system liter mają m.in. gruziński, syryjski, koptyjski i runiczny.

Jaki skrót, pochodzący z francuskiego, ma międzynarodowy alfabet fonetyczny?

To najbardziej znany system zapisu wymowy; równolegle funkcjonuje jego skrót wzięty z angielszczyzny.

Jak nazywa się słowa zaczynające się od danej litery, używane w alfabecie ICAO?

Alfabet ICAO to właściwie nie system pisma, lecz mnemotechniczna metoda literowania słów zapisywanych normalnie łacinką.

Jakim typem pisma jest pismo tybetańskie?

Także w takich pismach istnieją kody do informowania o sposobie zapisu, podobne do alfabetu ICAO.

W zapisie których języków pismo hebrajskie funkcjonuje jako alfabet?

Samo w sobie jest ono właściwie pismem spółgłoskowym, bez odrębnych liter dla samogłosek.

W którym wieku nazwano typy pisma pokrewne alfabetom, na przykład abugidę?

Nowe nazwy utworzono tym samym sposobem co słowo „alfabet”: z nazw pierwszych liter danego pisma.

Jak nazywa się system zapisu, w którym słowo skraca się do jego pierwszej głoski?

System łączył słowa-podpowiedzi z mnemogramami, czyli rysunkami ułatwiającymi zapamiętanie.