Architektura — 26 ciekawostek

Kto nazwał architekturę „mistrzowską, poprawną, wspaniałą grą brył połączonych w świetle”?

Definicja ta pochodzi z XX wieku, podobnie jak pogląd, że architektura jest odbiciem rzeczywistości kształtowanej przez czas, przestrzeń i środowisko społeczne.

Na którym przylądku w Sydney stoi gmach Sydney Opera House?

Decyzję o budowie reprezentacyjnego gmachu opery podjęto już pod koniec lat 40. XX wieku.

Która monarchini przybyła na uroczystość otwarcia Sydney Opera House w 1973 roku?

Otwarcie nastąpiło osiem lat po pierwotnie planowanym terminie, opóźnionym przez kłopoty z nietypową konstrukcją sklepień.

Jak nazywa się najstarszy znany utwór literacki o architekturze, napisany przez Witruwiusza?

Witruwiusz zaliczał do architektury nie tylko budownictwo, lecz także mechanikę, rozumianą jako sztuka budowania machin wojennych i budowlanych.

Która encyklopedia dzieli architekturę na typy takie jak mieszkalna, sakralna i rządowa?

W tym podziale znalazły się też architektura rekreacyjna, komercyjna i industrialna oraz architektura obronna.

Jaką rolę wobec malarstwa i rzeźby często przypisują architekturze zawodowi architekci?

W tym ujęciu architektura jest dyscypliną organizującą przestrzeń w formach niezbędnych do zaspokojenia materialnych i duchowych potrzeb człowieka.

Z jakich materiałów wykonano gmach Sydney Opera House?

Budowa trwała czternaście lat, a jej koszty wielokrotnie przekroczyły pierwotny kosztorys.

W jaki sposób pozyskano środki na budowę Sydney Opera House?

Mimo to koszty budowy wielokrotnie przekroczyły kosztorys, a termin oddania gmachu przesunięto o osiem lat.

W którym roku rozpoczęto budowę Sydney Opera House?

Pomysł reprezentacyjnego gmachu opery zrodził się pod koniec lat 40. XX wieku, a prace ciągnęły się przez czternaście lat.

Co według Witruwiusza zapewnia trwałość budowli?

Drugim warunkiem trwałości jest troskliwy i niezbyt oszczędny wybór materiałów; użyteczność wymaga z kolei rozkładu dostosowanego do miejsca i funkcji.

Co było przyczyną licznych trudności podczas budowy Sydney Opera House?

Projektowaniem wnętrz zajął się ostatecznie inny architekt, który włączył do swojej koncepcji część pomysłów Duńczyka.

Jakie wyróżnienie otrzymał Jørn Utzon w 2003 roku?

Cztery lata później gmach jego autorstwa trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Co oznacza greckie słowo „tekton”, od którego pochodzi termin „architektura”?

Termin przeszedł do polszczyzny przez łacińskie „architectura”, pochodzące od czasownika „architector”, czyli „buduję”.

Co znajdowało się na półwyspie wybranym pod budowę Sydney Opera House?

Wieloletnie spory o koszty i formę budowli sprawiły, że jej autor wyjechał z Australii na długo przed ukończeniem prac.

Jaki kierunek studiów oferują brytyjskie uczelnie zamiast kierunku o nazwie „architektura”?

Brak kierunku o tej nazwie nie jest brytyjską osobliwością – dotyczy uczelni wyższych w wielu krajach.

Spośród ilu zgłoszeń wybrano projekt Sydney Opera House?

Oprócz duńskiego architekta głównym twórcą gmachu był inżynier Ove Arup.

Jakim łacińskim terminem Witruwiusz określał piękno jako zasadę projektowania budowli?

Piękno w tym ujęciu zachodzi wtedy, gdy wykończenie materiałów jest przyjemne i kształtne, a stosunek części budowli trafnie rozporządzony.

Który XIX-wieczny krytyk twierdził, że architektura to tylko ornament dodany do budynku?

Pogląd ten zrodził się w epoce, gdy nowe materiały – żeliwo, stal i żelbet – oddzieliły „sztukę zdobienia” od „sztuki budowania”.

W którym roku Sydney Opera House wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO?

Wpis nastąpił 28 czerwca, niespełna 34 lata po uroczystym otwarciu gmachu.

W którym roku duński architekt Jørn Utzon wygrał konkurs na projekt Sydney Opera House?

Do budowy przystąpiono dwa lata później, a kopułę ukończono dopiero po dekadzie od rozstrzygnięcia konkursu.

Na jaki dzień, będący świętem narodowym, planowano oddanie Sydney Opera House do użytku?

Termin ten nie został dotrzymany – spory wokół budowy skłoniły nawet autora projektu do opuszczenia Australii.

W którym roku wprowadzono żeliwo do budownictwa?

Upowszechnienie żeliwa, a później stali, doprowadziło do rozdzielenia „sztuki zdobienia” i „sztuki budowania”.

Do jakiej dziedziny według klasyfikacji OECD należy inżynieria architektury?

Sama dyscyplina zwana architekturą nie figuruje w klasyfikacji OECD – pojawia się w niej wyłącznie jako jeden z zakresów inżynierii.

Co dostarczył Jørn Utzon na konkurs, nie spełniając tym samym jego warunków?

Mimo tego uchybienia jury wybrało jego pracę spośród ponad dwustu zgłoszeń z całego świata.

Czym według Witruwiusza zajmowała się gnomonika, jedna ze składowych architektury?

Obok gnomoniki Witruwiusz zaliczał do architektury budownictwo, czyli sztukę wznoszenia budowli, budynków i obiektów małej architektury.

Który architekt twierdził, że architektura zaczyna się tam, gdzie kończy się funkcja?

Ta myśl stoi w opozycji do XX-wiecznego rozumienia architektury jako sztuki konstruowania albo sztuki kształtowania przestrzeni.