Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Architektura to sztuka kształtowania przestrzeni – od ławki w ogrodzie po gmach opery. Od czasów Witruwiusza spierano się, czy jest tylko ozdobą konstrukcji, czy czymś znacznie więcej. Ten quiz sprawdza, co wiesz o teorii architektury: o zasadach trwałości, użyteczności i piękna, o żeliwie i żelbecie oraz o tym, jak definiowali ją krytycy i architekci XIX i XX wieku. Druga część prowadzi do Sydney, gdzie projekt wybrany spośród setek zgłoszeń zmienił się w jedną z najsłynniejszych i najdroższych budów XX wieku.
Wszystkie 26 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Kto nazwał architekturę „mistrzowską, poprawną, wspaniałą grą brył połączonych w świetle”?
Le Corbusier
Definicja ta pochodzi z XX wieku, podobnie jak pogląd, że architektura jest odbiciem rzeczywistości kształtowanej przez czas, przestrzeń i środowisko społeczne.
Q 02Na którym przylądku w Sydney stoi gmach Sydney Opera House?
Bennelong Point
Decyzję o budowie reprezentacyjnego gmachu opery podjęto już pod koniec lat 40. XX wieku.
Q 03Która monarchini przybyła na uroczystość otwarcia Sydney Opera House w 1973 roku?
Elżbieta II
Otwarcie nastąpiło osiem lat po pierwotnie planowanym terminie, opóźnionym przez kłopoty z nietypową konstrukcją sklepień.
Q 04Jak nazywa się najstarszy znany utwór literacki o architekturze, napisany przez Witruwiusza?
„De architectura”
Witruwiusz zaliczał do architektury nie tylko budownictwo, lecz także mechanikę, rozumianą jako sztuka budowania machin wojennych i budowlanych.
Q 05Która encyklopedia dzieli architekturę na typy takie jak mieszkalna, sakralna i rządowa?
Encyklopedia Britannica
W tym podziale znalazły się też architektura rekreacyjna, komercyjna i industrialna oraz architektura obronna.
Q 06Jaką rolę wobec malarstwa i rzeźby często przypisują architekturze zawodowi architekci?
przodującą
W tym ujęciu architektura jest dyscypliną organizującą przestrzeń w formach niezbędnych do zaspokojenia materialnych i duchowych potrzeb człowieka.
Q 07Z jakich materiałów wykonano gmach Sydney Opera House?
ze stali, betonu i szkła
Budowa trwała czternaście lat, a jej koszty wielokrotnie przekroczyły pierwotny kosztorys.
Q 08W jaki sposób pozyskano środki na budowę Sydney Opera House?
zorganizowano loterię
Mimo to koszty budowy wielokrotnie przekroczyły kosztorys, a termin oddania gmachu przesunięto o osiem lat.
Q 09W którym roku rozpoczęto budowę Sydney Opera House?
1959
Pomysł reprezentacyjnego gmachu opery zrodził się pod koniec lat 40. XX wieku, a prace ciągnęły się przez czternaście lat.
Q 10Co według Witruwiusza zapewnia trwałość budowli?
fundamenty sięgające twardego gruntu
Drugim warunkiem trwałości jest troskliwy i niezbyt oszczędny wybór materiałów; użyteczność wymaga z kolei rozkładu dostosowanego do miejsca i funkcji.
Q 11Co było przyczyną licznych trudności podczas budowy Sydney Opera House?
nietypowa forma łupin sklepienia
Projektowaniem wnętrz zajął się ostatecznie inny architekt, który włączył do swojej koncepcji część pomysłów Duńczyka.
Q 12Jakie wyróżnienie otrzymał Jørn Utzon w 2003 roku?
Nagrodę Pritzkera
Cztery lata później gmach jego autorstwa trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Q 13Co oznacza greckie słowo „tekton”, od którego pochodzi termin „architektura”?
budowniczy
Termin przeszedł do polszczyzny przez łacińskie „architectura”, pochodzące od czasownika „architector”, czyli „buduję”.
Q 21Na jaki dzień, będący świętem narodowym, planowano oddanie Sydney Opera House do użytku?
26 stycznia
Termin ten nie został dotrzymany – spory wokół budowy skłoniły nawet autora projektu do opuszczenia Australii.
Q 22W którym roku wprowadzono żeliwo do budownictwa?
1779
Upowszechnienie żeliwa, a później stali, doprowadziło do rozdzielenia „sztuki zdobienia” i „sztuki budowania”.
Q 23Do jakiej dziedziny według klasyfikacji OECD należy inżynieria architektury?
nauk inżynieryjnych i technicznych
Sama dyscyplina zwana architekturą nie figuruje w klasyfikacji OECD – pojawia się w niej wyłącznie jako jeden z zakresów inżynierii.
Q 14Co znajdowało się na półwyspie wybranym pod budowę Sydney Opera House?
nieczynna zajezdnia tramwajowa
Wieloletnie spory o koszty i formę budowli sprawiły, że jej autor wyjechał z Australii na długo przed ukończeniem prac.
Q 15Jaki kierunek studiów oferują brytyjskie uczelnie zamiast kierunku o nazwie „architektura”?
„architectural design”
Brak kierunku o tej nazwie nie jest brytyjską osobliwością – dotyczy uczelni wyższych w wielu krajach.
Q 16Spośród ilu zgłoszeń wybrano projekt Sydney Opera House?
233
Oprócz duńskiego architekta głównym twórcą gmachu był inżynier Ove Arup.
Q 17Jakim łacińskim terminem Witruwiusz określał piękno jako zasadę projektowania budowli?
venustas
Piękno w tym ujęciu zachodzi wtedy, gdy wykończenie materiałów jest przyjemne i kształtne, a stosunek części budowli trafnie rozporządzony.
Q 18Który XIX-wieczny krytyk twierdził, że architektura to tylko ornament dodany do budynku?
John Ruskin
Pogląd ten zrodził się w epoce, gdy nowe materiały – żeliwo, stal i żelbet – oddzieliły „sztukę zdobienia” od „sztuki budowania”.
Q 19W którym roku Sydney Opera House wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO?
2007
Wpis nastąpił 28 czerwca, niespełna 34 lata po uroczystym otwarciu gmachu.
Q 20W którym roku duński architekt Jørn Utzon wygrał konkurs na projekt Sydney Opera House?
1957
Do budowy przystąpiono dwa lata później, a kopułę ukończono dopiero po dekadzie od rozstrzygnięcia konkursu.
Q 24Co dostarczył Jørn Utzon na konkurs, nie spełniając tym samym jego warunków?
tylko ogólny szkic
Mimo tego uchybienia jury wybrało jego pracę spośród ponad dwustu zgłoszeń z całego świata.
Q 25Czym według Witruwiusza zajmowała się gnomonika, jedna ze składowych architektury?
budowaniem zegarów słonecznych
Obok gnomoniki Witruwiusz zaliczał do architektury budownictwo, czyli sztukę wznoszenia budowli, budynków i obiektów małej architektury.
Q 26Który architekt twierdził, że architektura zaczyna się tam, gdzie kończy się funkcja?
Edwin Lutyens
Ta myśl stoi w opozycji do XX-wiecznego rozumienia architektury jako sztuki konstruowania albo sztuki kształtowania przestrzeni.