Azja – kontynent rekordów — 30 ciekawostek

Jak nazywa się największy kontynent, który Azja tworzy razem z Europą?

Azję nazywa się często kontynentem wielkich kontrastów geograficznych; od wschodu oblewa ją Pacyfik.

Które państwo leżące w Azji ma największą powierzchnię?

Zajmuje około 17 mln km², choć część jego terytorium leży w Europie.

Kto w 1978 roku jako pierwsza osoba z Polski stanął na szczycie Mount Everestu?

Dokonała tego 16 października jako pierwsza Europejka; było to dopiero trzecie kobiece wejście na szczyt.

Która rzeka jest najdłuższa w Azji?

Ma 6300 km długości i odprowadza do Oceanu Spokojnego 35 tys. m³ wody na sekundę.

Do ilu oceanów należą wody oblewające Azję?

Od północy kontynent otaczają płytkie morza szelfowe, m.in. Karskie i Łaptiewów, a od południa Morze Arabskie i Zatoka Bengalska.

Która wyspa jest największa w Azji?

Wyspy zajmują około 7% obszaru Azji i skupiają się wzdłuż wschodnich oraz południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu.

W którym roku Edmund Hillary i Tenzing Norgay jako pierwsi zdobyli Mount Everest?

Na szczycie stanęli 29 maja; brytyjską wyprawą prowadzoną od strony Nepalu kierował John Hunt.

Który półwysep jest największy w Azji?

Półwyspy zajmują łącznie 8,7 mln km², czyli 19% powierzchni Azji.

Na której płycie tektonicznej leży większość Azji?

W budowie kontynentu wyróżnia się ponadto cztery platformy: syberyjską, chińską, dekańską i arabską.

Jaką część powierzchni wszystkich lądów Ziemi zajmuje Azja?

To 44,6 mln km² lądów o charakterze wyżynno-górskim: wyżyny stanowią trzy czwarte powierzchni kontynentu.

Który azjatycki węzeł górski nazywany jest Dachem Świata?

Zbiegają się w nim jedyne na świecie łańcuchy górskie przekraczające 7000 m n.p.m., m.in. Tienszan i Hindukusz.

Który język pośredniczył w przejściu nazwy „Azja” z greki do polszczyzny?

Pierwotne źródło nazwy pozostaje niepewne: wskazuje się m.in. słowa asyryjskie i akadyjskie odnoszące się do wschodu słońca.

Jaki odsetek ludności świata mieszkał w Azji według danych z 2015 roku?

Było to 4,4 mld ludzi. Średni przyrost naturalny wynosił 17‰, a najniższy, ujemny, notowała Japonia.

Który Polak w 2025 roku pierwszy zjechał z Mount Everestu na nartach bez tlenu z butli?

Dokonał tego 22 września; w 2000 roku Davorin Karnicar zjechał ze szczytu do bazy, ale korzystał z tlenu z butli.

Która religia ma w Azji, obok islamu, najwięcej wyznawców?

Należy ona do religii dharmicznych, podobnie jak dźinizm i różne formy buddyzmu.

Która z tych roślin pochodzi z równikowych lasów Azji?

Z tych samych wiecznie zielonych lasów wywodzą się również cynamonowiec i muszkatołowiec.

Kto kierował polską wyprawą, która w 1980 roku jako pierwsza zdobyła Mount Everest zimą?

17 lutego na szczycie stanęli Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki; był to pierwszy ośmiotysięcznik zdobyty zimą.

Ziemie na wschód od którego morza Grecy nazwali Azją po perskim podboju Azji Mniejszej?

Wcześniej Grecy używali tej nazwy tylko dla Azji Mniejszej, czyli półwyspu o powierzchni około 0,5 mln km².

Kim z zawodu był sir George Everest, patron nazwy najwyższego szczytu Azji?

Walijczyk zainicjował prace nad mapą Indii i sam sprzeciwiał się nadaniu górze swojego nazwiska.

Który kontynent jako jedyny ma wyższą średnią wysokość niż Azja?

Średnia wysokość Azji to 990 m, a obszary położone powyżej 2000 m n.p.m. zajmują niemal 13% jej powierzchni.

Kim w mitologii greckiej była Azja (Asja)?

Imię tej nimfy było zarazem nazwą pewnego rodzaju żyta.

Która rzeka Azji ma największe dorzecze?

Jej dorzecze zajmuje 2975 tys. km²; wszystkie cztery największe dorzecza Azji należą do rzek syberyjskich.

Który półwysep Azji leży na półkuli zachodniej?

Poza tym skrawkiem lądu i częścią Archipelagu Malajskiego, sięgającą półkuli południowej, Azja leży na półkulach wschodniej i północnej.

Jak nazywają się góry krawędziowe, którymi wyżyna Dekan opada ku wschodowi i zachodowi?

Dekan należy, obok Wyżyny Środkowosyberyjskiej i Pogórza Kazachskiego, do wielkich obszarów wyżynnych Azji.

Co oznacza Sagarmatha, nepalska nazwa Mount Everestu?

Tybetańska nazwa Czomolungma to z kolei Bogini Matka Śniegu lub Bogini Matka Ziemia.

Który przylądek jest najdalej na północ wysuniętym punktem Azji?

Leży na 77°43′N. Południowym krańcem Azji jest przylądek Piai, a zachodnim – przylądek Baba.

Które pasmo górskie otacza Wyżynę Tybetańską od północy?

Od południa wyżynę zamykają Himalaje. Uchodzi ona za najwyżej położoną na świecie i zajmuje około 2,5 mln km².

Która rzeka jest najdłuższym w Azji dopływem innej rzeki?

Ma 4248 km długości, czyli więcej niż samodzielnie uchodzące do morza Jenisej (4102 km) czy Indus (3180 km).

Co oznacza greckie słowo „asis”, od którego może pochodzić nazwa Azji?

Od tego słowa miał powstać przymiotnik „Asios”, którym Grecy określali pewien nadrzeczny łęg w Azji Mniejszej.

Koło którego antycznego miasta leżał łęg azyjski, wiązany z nazwą Azji?

Łęg rozciągał się u ujścia rzeki Kaistru w Azji Mniejszej; Grecy nazywali go „Asios leimon”.