Przejdź do treści

30 ciekawostek

Betlejem — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Który biblijny król, podobnie jak Jezus Chrystus, urodził się w Betlejem?

Dzisiejsze Betlejem to ważny ośrodek palestyńskiej władzy administracyjnej i centrum palestyńskiej kultury.

2

Na rozkaz którego króla zamordowano w Betlejem chłopców w wieku do dwóch lat?

Wydarzenie opisuje Ewangelia Mateusza; miało ono nastąpić po narodzinach Jezusa, datowanych na 5/4 p.n.e.

3

Jaki rodzaj turystyki ma szczególnie duże znaczenie dla gospodarki Betlejem?

Miasto żyje też z rzemiosła, handlu i drobnego przemysłu, m.in. pamiątkarstwa, oraz z uprawy winnic, fig i oliwek.

4

Ile kilometrów na południe od Jerozolimy leży Betlejem?

Od wybrzeża Morza Śródziemnego miasto dzieli 59 km, a od Ammanu – 75 km.

5

Którzy dwaj ewangeliści wskazują Betlejem jako miejsce narodzenia Jezusa Chrystusa?

Miasto do dziś pozostaje ośrodkiem palestyńskich chrześcijan i celem pielgrzymek.

6

Do którego państwa włączono Betlejem w 1948 roku?

W 1967 roku miasto zajęły wojska Izraela, a w 1973 założono tu niepubliczny katolicki Uniwersytet Betlejem.

7

Która święta, matka cesarza Konstantyna Wielkiego, wzniosła pierwszą bazylikę w Betlejem?

Nad pracami czuwał biskup Makary z Jerozolimy; budowę zaczęto w 327 roku, a zakończono w 333.

8

W którym roku Betlejem przekazano Palestyńczykom?

Kilka lat później miasto znalazło się pod zaostrzoną kontrolą, z blokadami dróg i okresowo wprowadzaną godziną policyjną.

9

Wojska którego wodza zdobyły Ziemię Świętą wraz z Betlejem w 1187 roku?

Mimo to, na prośbę biskupa Salisbury Huberta Waltera, zezwolono na sprawowanie w bazylice łacińskiej liturgii.

10

Który zakon osiedlił się w Betlejem w 1347 roku i przejął opiekę nad sanktuarium?

Liczne firmany poświadczają, że w XIV i XV wieku to oni posiadali Grotę Narodzenia oraz używali i utrzymywali bazylikę.

11

Który święty żył i umarł w V wieku w pobliżu bazyliki w Betlejem?

Jedna z podziemnych grot pod bazyliką nosi dziś jego imię, a sąsiednia uchodzi za jego celę.

12

Ile tygodni trwało oblężenie Bazyliki Narodzenia Pańskiego w 2002 roku?

W świątyni schroniło się kilkudziesięciu bojowników palestyńskich; po zawarciu porozumienia część odesłano do Gazy, a kilkunastu deportowano do krajów europejskich.

13

W którym roku Betlejem zajęli krzyżowcy?

Zdobywcy usunęli z bazyliki greckich duchownych i otoczyli miasto murem, a w XII wieku rozbudowali samą świątynię.

14

W którym roku władze Autonomii Palestyńskiej wystąpiły o wpis Betlejem na listę UNESCO?

Wspólnoty chrześcijańskie, obawiając się komplikacji natury prawnej, przyjęły ten pomysł nieprzychylnie; bazylikę wpisano ostatecznie w trybie nadzwyczajnym.

15

Za którego cesarza bazylika w Betlejem uzyskała obecną formę architektoniczną?

Zmieniono wtedy głównie wschodnią część świątyni: zrezygnowano z oktagonalnej wieży, a prezbiterium zamknięto w formie trójliścia.

16

Czyj wizerunek w szatach wschodnich miał według legendy poruszyć perskiego dowódcę Szarbaraza?

Stroje postaci przypominały wodzowi ubiór jego własny i jego żołnierzy, co miało ocalić betlejemską świątynię.

17

Jak nazywa się obowiązujący do dziś porządek w bazylice, wprowadzony firmanem z 1853 roku?

Dokument reguluje daty i godziny kultu na terenie bazyliki i Groty Narodzenia, a nawet użycie lamp oliwnych.

18

Świątynią którego bóstwa obudowano Grotę Narodzenia w latach 132–135?

Dziś grota znajduje się pod bazyliką, którą w XII wieku rozbudowali krzyżowcy.

19

Jedną z przyczyn której wojny było usunięcie w 1847 roku gwiazdy z Groty Narodzenia?

W konflikcie chodziło m.in. o prawa duchowieństwa prawosławnego i katolickiego do opieki nad miejscami świętymi w imperium tureckim.

20

Kto zniszczył Bazylikę Narodzenia Pańskiego w 529 roku?

Świątynia ucierpiała podczas jednego z powstań tego ludu, a jeszcze w VI wieku została przebudowana.

21

Który władca został koronowany w bazylice w Betlejem w Boże Narodzenie 1100 roku?

Był on pierwszym królem Jerozolimy; w epoce wypraw krzyżowych w świątyni wymieniono stropy i dach, a ściany ozdobiono mozaikami.

22

Jak pierwotnie nazywano Betlejem, o czym wspomina Księga Rodzaju?

Z miastem wiąże się też Księga Rut: stąd pochodzili Elimelek, jego żona Noemi i ich synowie, a także Booz.

23

W którym roku Turcy przejęli władzę w Palestynie?

Odtąd w sporach o betlejemskie sanktuarium często faworyzowano mnichów pochodzących z Grecji – jako poddanych Wysokiej Porty.

24

W której krainie leżała druga miejscowość o nazwie Betlejem, różna od Betlejem Judzkiego?

Miasto narodzin Jezusa leży w zachodniej części Judei, stąd przydomek pozwalający uniknąć pomyłki.

25

Na jakiej wysokości nad poziomem morza, w metrach, leży Betlejem?

Miasto położone jest w zachodniej części Judei, a w jego otoczeniu rosną winnice, gaje oliwne i migdałowce.

26

Z którego roku pochodzi srebrna gwiazda w miejscu narodzin Jezusa w Grocie Narodzenia?

Obok łacińskiej gwiazdy w centralnej części groty znajdują się grecki ołtarz i uszkodzona mozaika.

27

Na około ile ofiar szacuje się realną skalę rzezi niewiniątek w Betlejem?

O wydarzeniu wspomniał już w II wieku Justyn Męczennik, choć nie ma pewności, czy w ogóle do niego doszło.

28

Który król Anglii podarował ołów na pokrycie dachu bazyliki w Betlejem?

Przy tej samej wymianie dachu, przeprowadzonej w XV wieku, za transport drewna zapłacił książę Burgundii Filip Dobry.

29

Jaki zabytek z okresu Pierwszej Świątyni, z nazwą Betlejem, odkryto w 2012 roku?

Okres Pierwszej Świątyni, z którego pochodzi znalezisko, datowany jest na lata 1006–586 p.n.e.

30

Za którego perskiego władcy doszło do najazdu z 614 roku, który oszczędził bazylikę w Betlejem?

Świątynia uniknęła wówczas zburzenia zbiegiem okoliczności, choć najeźdźcy weszli do samego miasta.

Znasz się na: Betlejem?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Betlejem — 30 ciekawostek, których nie znasz