Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Betlejem to miasto w Palestynie, położone 10 km na południe od Jerozolimy. Chrześcijanie czczą je jako miejsce narodzin Jezusa Chrystusa, a co roku przybywają tu tysiące pielgrzymów. Quiz sprawdza wiedzę o dziejach miasta od czasów biblijnych po współczesność, o Bazylice Narodzenia Pańskiego i jej architekturze oraz o Grocie Narodzenia ze srebrną gwiazdą. Pytania mają różny poziom trudności: od prostych po takie, na które odpowie tylko znawca Ziemi Świętej.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Który biblijny król, podobnie jak Jezus Chrystus, urodził się w Betlejem?
Dawid
Dzisiejsze Betlejem to ważny ośrodek palestyńskiej władzy administracyjnej i centrum palestyńskiej kultury.
Q 02Na rozkaz którego króla zamordowano w Betlejem chłopców w wieku do dwóch lat?
Herod
Wydarzenie opisuje Ewangelia Mateusza; miało ono nastąpić po narodzinach Jezusa, datowanych na 5/4 p.n.e.
Q 03Jaki rodzaj turystyki ma szczególnie duże znaczenie dla gospodarki Betlejem?
pielgrzymkowa
Miasto żyje też z rzemiosła, handlu i drobnego przemysłu, m.in. pamiątkarstwa, oraz z uprawy winnic, fig i oliwek.
Q 04Ile kilometrów na południe od Jerozolimy leży Betlejem?
10
Od wybrzeża Morza Śródziemnego miasto dzieli 59 km, a od Ammanu – 75 km.
Q 05Którzy dwaj ewangeliści wskazują Betlejem jako miejsce narodzenia Jezusa Chrystusa?
Mateusz i Łukasz
Miasto do dziś pozostaje ośrodkiem palestyńskich chrześcijan i celem pielgrzymek.
Q 06Do którego państwa włączono Betlejem w 1948 roku?
Jordanii
W 1967 roku miasto zajęły wojska Izraela, a w 1973 założono tu niepubliczny katolicki Uniwersytet Betlejem.
Q 07Która święta, matka cesarza Konstantyna Wielkiego, wzniosła pierwszą bazylikę w Betlejem?
Helena
Nad pracami czuwał biskup Makary z Jerozolimy; budowę zaczęto w 327 roku, a zakończono w 333.
Q 08W którym roku Betlejem przekazano Palestyńczykom?
1995
Kilka lat później miasto znalazło się pod zaostrzoną kontrolą, z blokadami dróg i okresowo wprowadzaną godziną policyjną.
Q 09Wojska którego wodza zdobyły Ziemię Świętą wraz z Betlejem w 1187 roku?
Saladyna
Mimo to, na prośbę biskupa Salisbury Huberta Waltera, zezwolono na sprawowanie w bazylice łacińskiej liturgii.
Q 10Który zakon osiedlił się w Betlejem w 1347 roku i przejął opiekę nad sanktuarium?
franciszkanie
Liczne firmany poświadczają, że w XIV i XV wieku to oni posiadali Grotę Narodzenia oraz używali i utrzymywali bazylikę.
Q 11Który święty żył i umarł w V wieku w pobliżu bazyliki w Betlejem?
Hieronim ze Strydonu
Jedna z podziemnych grot pod bazyliką nosi dziś jego imię, a sąsiednia uchodzi za jego celę.
Q 12Ile tygodni trwało oblężenie Bazyliki Narodzenia Pańskiego w 2002 roku?
5
W świątyni schroniło się kilkudziesięciu bojowników palestyńskich; po zawarciu porozumienia część odesłano do Gazy, a kilkunastu deportowano do krajów europejskich.
Q 13W którym roku Betlejem zajęli krzyżowcy?
1099
Zdobywcy usunęli z bazyliki greckich duchownych i otoczyli miasto murem, a w XII wieku rozbudowali samą świątynię.
Q 21Który władca został koronowany w bazylice w Betlejem w Boże Narodzenie 1100 roku?
Baldwin I z Boulogne
Był on pierwszym królem Jerozolimy; w epoce wypraw krzyżowych w świątyni wymieniono stropy i dach, a ściany ozdobiono mozaikami.
Q 22Jak pierwotnie nazywano Betlejem, o czym wspomina Księga Rodzaju?
Efrata
Z miastem wiąże się też Księga Rut: stąd pochodzili Elimelek, jego żona Noemi i ich synowie, a także Booz.
Q 23W którym roku Turcy przejęli władzę w Palestynie?
1517
Odtąd w sporach o betlejemskie sanktuarium często faworyzowano mnichów pochodzących z Grecji – jako poddanych Wysokiej Porty.
Q 14W którym roku władze Autonomii Palestyńskiej wystąpiły o wpis Betlejem na listę UNESCO?
2011
Wspólnoty chrześcijańskie, obawiając się komplikacji natury prawnej, przyjęły ten pomysł nieprzychylnie; bazylikę wpisano ostatecznie w trybie nadzwyczajnym.
Q 15Za którego cesarza bazylika w Betlejem uzyskała obecną formę architektoniczną?
Justyniana I Wielkiego
Zmieniono wtedy głównie wschodnią część świątyni: zrezygnowano z oktagonalnej wieży, a prezbiterium zamknięto w formie trójliścia.
Q 16Czyj wizerunek w szatach wschodnich miał według legendy poruszyć perskiego dowódcę Szarbaraza?
Trzech Króli
Stroje postaci przypominały wodzowi ubiór jego własny i jego żołnierzy, co miało ocalić betlejemską świątynię.
Q 17Jak nazywa się obowiązujący do dziś porządek w bazylice, wprowadzony firmanem z 1853 roku?
Status Quo
Dokument reguluje daty i godziny kultu na terenie bazyliki i Groty Narodzenia, a nawet użycie lamp oliwnych.
Q 18Świątynią którego bóstwa obudowano Grotę Narodzenia w latach 132–135?
Adonisa
Dziś grota znajduje się pod bazyliką, którą w XII wieku rozbudowali krzyżowcy.
Q 19Jedną z przyczyn której wojny było usunięcie w 1847 roku gwiazdy z Groty Narodzenia?
krymskiej
W konflikcie chodziło m.in. o prawa duchowieństwa prawosławnego i katolickiego do opieki nad miejscami świętymi w imperium tureckim.
Q 20Kto zniszczył Bazylikę Narodzenia Pańskiego w 529 roku?
Samarytanie
Świątynia ucierpiała podczas jednego z powstań tego ludu, a jeszcze w VI wieku została przebudowana.
Q 24W której krainie leżała druga miejscowość o nazwie Betlejem, różna od Betlejem Judzkiego?
Galilei
Miasto narodzin Jezusa leży w zachodniej części Judei, stąd przydomek pozwalający uniknąć pomyłki.
Q 25Na jakiej wysokości nad poziomem morza, w metrach, leży Betlejem?
775
Miasto położone jest w zachodniej części Judei, a w jego otoczeniu rosną winnice, gaje oliwne i migdałowce.
Q 26Z którego roku pochodzi srebrna gwiazda w miejscu narodzin Jezusa w Grocie Narodzenia?
1717
Obok łacińskiej gwiazdy w centralnej części groty znajdują się grecki ołtarz i uszkodzona mozaika.
Q 27Na około ile ofiar szacuje się realną skalę rzezi niewiniątek w Betlejem?
20
O wydarzeniu wspomniał już w II wieku Justyn Męczennik, choć nie ma pewności, czy w ogóle do niego doszło.
Q 28Który król Anglii podarował ołów na pokrycie dachu bazyliki w Betlejem?
Edward IV
Przy tej samej wymianie dachu, przeprowadzonej w XV wieku, za transport drewna zapłacił książę Burgundii Filip Dobry.
Q 29Jaki zabytek z okresu Pierwszej Świątyni, z nazwą Betlejem, odkryto w 2012 roku?
bulla
Okres Pierwszej Świątyni, z którego pochodzi znalezisko, datowany jest na lata 1006–586 p.n.e.
Q 30Za którego perskiego władcy doszło do najazdu z 614 roku, który oszczędził bazylikę w Betlejem?
Chosrowa II Parwiza
Świątynia uniknęła wówczas zburzenia zbiegiem okoliczności, choć najeźdźcy weszli do samego miasta.