Biblia i Samson — 30 ciekawostek

Jakie zwierzę zaatakowało Samsona w drodze do Timny?

Samson zabił napastnika gołymi rękoma, gdy „opanował go duch Pana”; szedł wtedy po filistyńską kobietę, którą zamierzał poślubić.

Co oznaczało greckie słowo „biblion”, od którego pochodzi nazwa Biblia?

Liczba mnoga „biblia” znaczy po prostu „księgi” – Pismo Święte to w istocie zbiór wielu dzieł różnych gatunków, od kronik po psalmy.

W jakim języku spisano w decydującej części Nowy Testament?

Nowy Testament powstał w drugiej połowie I wieku n.e. i opowiada o królestwie Bożym i zbawieniu, a także o dziejach pierwszych gmin chrześcijańskich.

Który papież promulgował w 1992 roku Katechizm Kościoła Katolickiego?

Katechizm ogłoszono 25 czerwca 1992 roku; stwierdza on, że autorem Pisma świętego – choć napisali je ludzie – jest Bóg.

Który z tych gatunków literackich ma swoje początki w Biblii?

Z Biblii wywodzą się także hymn, list, pieśń, psalm i tren, a jej zwroty stały się źródłem wielu związków frazeologicznych.

Jak nazywa się najstarsza i najważniejsza dla judaizmu część Biblii?

Opisuje powstanie świata, losy Żydów od Abrahama aż do powrotu z Egiptu do Kanaanu oraz zasady kultu, świąt, odżywiania i ubioru.

Co Samson znalazł w padlinie zwierzęcia, które wcześniej zabił gołymi rękami?

Miód był rytualnie nieczysty, bo znajdował się w padlinie, a mimo to Samson zjadł go i poczęstował nim rodziców.

Która księga Nowego Testamentu opisuje początki Kościoła po wniebowstąpieniu Jezusa?

Jej bohaterami są przede wszystkim św. Piotr i św. Paweł, a także Jakub Starszy i Jakub Młodszy; współczesna krytyka datuje ją na lata 80–90.

Kto wyjawił Filistynom rozwiązanie zagadki, którą Samson zadał gościom weselnym?

Goście zagrozili jej spaleniem domu ojca; wymogła odpowiedź płaczem i błaganiem dopiero siódmego dnia wesela.

Kto w IX wieku przełożył Biblię na język staro-cerkiewno-słowiański?

Między II a VII wiekiem Biblię tłumaczono też m.in. na syryjski, koptyjski, etiopski, gocki, ormiański, gruziński, perski, nubijski i arabski.

Jakie zwierzęta Samson wykorzystał do podpalenia pól i winnic Filistynów?

Schwytał ich trzysta, powiązał ogonami i między każdą parą umieścił pochodnię; spłonęły pola, winnice i drzewa oliwne.

Kto w latach 382–406 przełożył całą Biblię na łacinę, tworząc Wulgatę?

Wulgata była w średniowieczu oficjalną wersją kościelną i do roku 1500 doczekała się 94 drukowanych wydań całości.

Który przekład, wydany w 1965 roku, jest oficjalnym przekładem liturgicznym polskich katolików?

Był to pierwszy polski katolicki przekład całej Biblii z języków oryginału; wcześniej Kościół korzystał z Biblii Jakuba Wujka, przełożonej z Wulgaty.

Z ilu ksiąg składa się Nowy Testament?

Na zbiór składają się cztery Ewangelie, Dzieje Apostolskie, listy Pawła z Tarsu, List do Hebrajczyków, siedem listów powszechnych i Apokalipsa.

Jak brzmi hebrajska nazwa Pięcioksięgu Mojżeszowego?

Podział wywodzący się z judaizmu wyróżnia trzy części: Pięcioksiąg, Proroków (hebr. Newiim) i Pisma (hebr. Ketuwim).

Od czego, zgodnie ze ślubami nazireatu, Samson musiał się powstrzymywać?

Ślub obejmował też unikanie nieczystych potraw i zakaz obcinania włosów; Samson nie wybrał go sam – postanowił tak Bóg jeszcze przed jego narodzeniem.

Który z tych proroków należy do grona Dwunastu proroków?

Do tego samego grona należą m.in. Ozeasz, Joel, Amos, Micheasz, Habakuk, Zachariasz i Malachiasz; w tradycji żydowskiej ich księgi liczono jako jedną.

Który przekład stał się najpopularniejszą Biblią w świecie anglosaskim?

Ten protestancki przekład oparto na językach oryginału, a ceni się go za dosłowność połączoną z pięknem języka.

Ilu Filistynów towarzyszyło Samsonowi na jego siedmiodniowym weselu?

Gości przydzielono mu dlatego, że się go obawiano; to im Samson zadał zagadkę o pożerającym, z którego wyszła słodycz.

W którym z tych państw samo posiadanie Biblii jest zabronione prawem?

Równie surowe sankcje obowiązują w Uzbekistanie, Korei Północnej i Arabii Saudyjskiej, a w Libii i Maroku zakazana jest Biblia po arabsku.

Jaki los spotkał Williama Tyndale’a, pierwszego tłumacza Biblii na angielski z oryginału?

W 1414 roku za czytanie angielskich przekładów groziła kara śmierci, a krewni winnego tracili prawo do dziedziczenia ziemi i bydła.

Które pisma uchodzą za najstarsze fragmenty Nowego Testamentu?

Dzieje Apostolskie i Apokalipsa to dzieła późniejsze; tę ostatnią datuje się zwykle na rok 96.

W jakiej diasporze żydowskiej powstała Septuaginta, grecki przekład Starego Testamentu?

Przekład z III wieku p.n.e. służył Żydom mieszkającym poza Palestyną oraz prozelitom, czyli poganom nawracającym się na judaizm.

Jak miał na imię ojciec Samsona, któremu Anioł Pana zapowiedział narodziny syna?

Rodzina mieszkała w mieście Sorea i należała do plemienia Dana, a matka Samsona uchodziła wcześniej za bezpłodną.

Jak nazywa się najstarszy zachowany polski przekład fragmentu Biblii, z XV wieku?

Pochodzi z pierwszej połowy XV wieku, a więc wyprzedza o ponad sto lat pierwsze kompletne polskie tłumaczenie całej Biblii z 1563 roku.

Która księga uchodzi za najmłodszą część Starego Testamentu?

Najstarsze fragmenty, jak pieśń z Wj 15,21, powstały około X wieku p.n.e., a więc dzieli je od najmłodszych blisko osiemset lat.

Który przekład z 1563 roku był pierwszym kompletnym polskim tłumaczeniem z języków oryginału?

Polscy protestanci przez stulecia korzystali jednak głównie z wydanej w 1632 roku Biblii gdańskiej.

Którzy sędziowie sprawowali urząd w Izraelu po Samsonie?

Samson był ostatnim z sędziów opisanych w Księdze Sędziów, w rozdziałach 13–16, a licząc od końca – trzecim sędzią starożytnego Izraela.

Ile rozdziałów liczy łącznie katolicka wersja Biblii?

Podział na rozdziały wprowadzono dopiero w XII wieku, a wersety ponumerowano w XVI wieku – stąd skróty takie jak 2 Sm 10,5.

Który biblista twierdził, że biblijne piśmiennictwo historyczne ma charakter poetycki?

Według niego relacja ksiąg biblijnych jest obrazem kerygmatycznym, nastawionym na maksymalizację treści teologicznej, a nie na krytyczną weryfikację faktów.