Bliski Wschód i Azja Zachodnia — 30 ciekawostek

Jaki surowiec jest największym bogactwem naturalnym krajów Zatoki Perskiej?

Gaz ziemny, dawniej spalany jako uboczny produkt wydobycia, dziś trafia do przemysłu i jest skraplany na sprzedaż.

Które miasto jest ośrodkiem kultu wszystkich trzech wielkich religii monoteistycznych?

Mekka i Medyna są z kolei ośrodkami kultu wyłącznie muzułmańskiego, a cała Ziemia Święta przyciąga liczne pielgrzymki.

W którym dzisiejszym państwie leżą ruiny Petry?

Miasto zajmowało wyżynny, półpustynny teren wśród skał, będących zachodnią częścią masywu Dżabal asz-Szara.

Która wyspa należy do regionu geograficznego Azji Zachodniej?

Do regionu zalicza się też półwyspy Azja Mniejsza, Arabski i Synaj oraz wyżyny Armeńską i Irańską.

Które dwie największe rzeki Azji Zachodniej płyną przez urodzajną Mezopotamię?

Rzeki są głównym źródłem wody dla rolnictwa; tam, gdzie płyną tylko okresowo, buduje się zapory, tamy i studnie.

W filmie o którym bohaterze Al-Chazna z Petry posłużyła za świątynię Świętego Graala?

Al-Chazna to piętrowa budowla wykuta w skale około I–II w. n.e.

Względem którego kontynentu określa położenie historyczny termin „Bliski Wschód”?

Nazwa „Azja Zachodnia” powstała jako jego przeciwieństwo: wskazuje samo usytuowanie regionu na kuli ziemskiej, bez punktu odniesienia.

Co oznacza greckie słowo, od którego pochodzi nazwa Petry?

Rozkwit miasta przypadł na czasy od III w. p.n.e. do I w. n.e., gdy było ono stolicą królestwa Nabatejczyków.

Przez którą cieśninę wody Oceanu Indyjskiego wpływają do Zatoki Perskiej?

Wcześniej wody oceanu mijają Zatokę Omańską. Od południa region oblewają Morze Arabskie, Zatoka Adeńska i Morze Czerwone.

Wyznawcy którego odłamu islamu zamieszkują głównie Wyżynę Irańską?

Azję Mniejszą i tereny na południowy wschód od niej zamieszkują przede wszystkim sunnici, których odsetek w niektórych krajach sięga 99%.

Na wysokości którego równoleżnika leży Azja Zachodnia z jej suchym, gorącym klimatem?

Na pustyniach i Wyżynie Irańskiej panuje klimat kontynentalny, a na górzystej północy, wśród lasów i żyznych dolin, klimat górski.

Która pustynia Azji Zachodniej jest największą piaszczystą pustynią świata?

To także najsuchsze miejsce regionu: średnia roczna opadów z kilku lat wynosi tam nieco powyżej 10 mm.

Jakie zakłady dostarczają w Azji Zachodniej wodę pitną i wodę dla przemysłu?

Wodę dla rolnictwa odzyskuje się z kolei przez oczyszczanie ścieków.

Które państwo Azji Zachodniej jest najbardziej zróżnicowane religijnie?

Obok różnych odłamów muzułmanów żyje tam spora grupa katolików, grekokatolików i maronitów, oraz prawosławnych.

W którym roku Petrę ogłoszono jednym z siedmiu nowych cudów świata?

Stało się to 7 lipca, a intensywne prace archeologiczne trwają w mieście od 1965 roku.

Które państwo Azji Zachodniej ma najbardziej urozmaicone złoża surowców?

Oprócz paliw kopalnych występują tam żelazo, boksyty, miedź, cynk i ołów.

Dokąd wiódł przez Petrę starożytny szlak handlowy z Indii?

Drugi szlak, z południowej Arabii do Syrii, krzyżował się z nim w Petrze, czyniąc z niej ważny węzeł komunikacyjny i handlowy.

Która płyta tektoniczna zbiega się w Azji Zachodniej z afrykańską i eurazjatycką?

Wzajemne oddziaływanie płyt sprawia, że region jest aktywny sejsmicznie; szczególnie często ziemia trzęsie się w Turcji.

Jakie zjawisko zagraża środkowej części Półwyspu Anatolijskiego?

Ta część półwyspu nabiera cech klimatu kontynentalnego, choć zachód regionu pozostaje pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego.

W jakiej porze roku szczególnie często pojawia się szamal, gorący wiatr północny?

Występuje w Iraku i krajach Zatoki Perskiej; bardzo silny za dnia, słabnie nocą, gdy powierzchnia ziemi gwałtownie się ochładza.

Który cesarz rzymski zajął Petrę w 106 r.?

Ustanowił w mieście stolicę nowej prowincji rzymskiej, Arabii, co oznaczało kres niezależnego królestwa Nabatejczyków.

Między górami Taurus a którymi górami rozpościera się Wyżyna Anatolijska?

Wyżyna ta zajmuje przeważającą część półwyspu Azja Mniejsza, najdalej wysuniętego na zachód.

Jak nazywa się wąwóz, którym prowadzi jedyna wąska droga do Petry?

Dolina, do której prowadzi, słynie z licznych historycznych budowli wykutych w skalnych ścianach.

Bogate pokłady którego metalu znajdują się w Turcji?

Kraj ma też nieco mniejsze pokłady węgla brunatnego i żelaza.

Kiedy termin „Azja Przednia” pojawił się w języku polskim?

Dziś spotyka się go czasem w pracach historycznych, geograficznych, archeologicznych i lingwistycznych.

Za panowania którego króla Petra przeżywała apogeum znaczenia i rozkwitu?

Władca ten znacznie rozbudował miasto, nawiązując stylem głównie do architektury rzymskiej.

Który lud Nabatejczycy wyparli z Petry najprawdopodobniej w VI w. p.n.e.?

Pierwsze znane wzmianki o Nabatejczykach w Petrze pochodzą dopiero z IV w. p.n.e.

Które góry, obok Kaukazu, wyznaczają północną granicę Azji Zachodniej?

Od zachodu region zamykają trzy morza: Śródziemne, Egejskie i Marmara.

Który przylądek jest najdalej na zachód wysuniętym punktem Azji?

Leży w Turcji, na 26°03′ długości geograficznej wschodniej.

Ile talentów łapówki miał dostać Skaurus za wycofanie się spod Petry w 62 r. p.n.e.?

Marek Emiliusz Skaurus był kwestorem Pompejusza; samego miasta nie zdobył.