Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Bliski Wschód to region na styku trzech kontynentów. Jego państwa leżą w Azji Zachodniej: od Azji Mniejszej przez Mezopotamię po pustynie Półwyspu Arabskiego. W quizie sprawdzisz wiedzę o geografii i klimacie regionu, jego surowcach, wodzie i religiach. Są też pytania o Petrę, skalne miasto Nabatejczyków. Pytania mają różny poziom trudności: od prostych po takie, na które odpowie tylko prawdziwy znawca.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaki surowiec jest największym bogactwem naturalnym krajów Zatoki Perskiej?
Ropa naftowa
Gaz ziemny, dawniej spalany jako uboczny produkt wydobycia, dziś trafia do przemysłu i jest skraplany na sprzedaż.
Q 02Które miasto jest ośrodkiem kultu wszystkich trzech wielkich religii monoteistycznych?
Jerozolima
Mekka i Medyna są z kolei ośrodkami kultu wyłącznie muzułmańskiego, a cała Ziemia Święta przyciąga liczne pielgrzymki.
Q 03W którym dzisiejszym państwie leżą ruiny Petry?
Jordania
Miasto zajmowało wyżynny, półpustynny teren wśród skał, będących zachodnią częścią masywu Dżabal asz-Szara.
Q 04Która wyspa należy do regionu geograficznego Azji Zachodniej?
Cypr
Do regionu zalicza się też półwyspy Azja Mniejsza, Arabski i Synaj oraz wyżyny Armeńską i Irańską.
Q 05Które dwie największe rzeki Azji Zachodniej płyną przez urodzajną Mezopotamię?
Eufrat i Tygrys
Rzeki są głównym źródłem wody dla rolnictwa; tam, gdzie płyną tylko okresowo, buduje się zapory, tamy i studnie.
Q 06W filmie o którym bohaterze Al-Chazna z Petry posłużyła za świątynię Świętego Graala?
Indiana Jones
Al-Chazna to piętrowa budowla wykuta w skale około I–II w. n.e.
Q 07Względem którego kontynentu określa położenie historyczny termin „Bliski Wschód”?
Europa
Nazwa „Azja Zachodnia” powstała jako jego przeciwieństwo: wskazuje samo usytuowanie regionu na kuli ziemskiej, bez punktu odniesienia.
Q 08Co oznacza greckie słowo, od którego pochodzi nazwa Petry?
Skała
Rozkwit miasta przypadł na czasy od III w. p.n.e. do I w. n.e., gdy było ono stolicą królestwa Nabatejczyków.
Q 09Przez którą cieśninę wody Oceanu Indyjskiego wpływają do Zatoki Perskiej?
Ormuz
Wcześniej wody oceanu mijają Zatokę Omańską. Od południa region oblewają Morze Arabskie, Zatoka Adeńska i Morze Czerwone.
Q 10Wyznawcy którego odłamu islamu zamieszkują głównie Wyżynę Irańską?
Szyici
Azję Mniejszą i tereny na południowy wschód od niej zamieszkują przede wszystkim sunnici, których odsetek w niektórych krajach sięga 99%.
Q 11Na wysokości którego równoleżnika leży Azja Zachodnia z jej suchym, gorącym klimatem?
Zwrotnik Raka
Na pustyniach i Wyżynie Irańskiej panuje klimat kontynentalny, a na górzystej północy, wśród lasów i żyznych dolin, klimat górski.
Q 12Która pustynia Azji Zachodniej jest największą piaszczystą pustynią świata?
Rub al-Chali
To także najsuchsze miejsce regionu: średnia roczna opadów z kilku lat wynosi tam nieco powyżej 10 mm.
Q 13Jakie zakłady dostarczają w Azji Zachodniej wodę pitną i wodę dla przemysłu?
Odsalarnie
Wodę dla rolnictwa odzyskuje się z kolei przez oczyszczanie ścieków.
Q 21Który cesarz rzymski zajął Petrę w 106 r.?
Trajan
Ustanowił w mieście stolicę nowej prowincji rzymskiej, Arabii, co oznaczało kres niezależnego królestwa Nabatejczyków.
Q 22Między górami Taurus a którymi górami rozpościera się Wyżyna Anatolijska?
Pontyjskie
Wyżyna ta zajmuje przeważającą część półwyspu Azja Mniejsza, najdalej wysuniętego na zachód.
Q 23Jak nazywa się wąwóz, którym prowadzi jedyna wąska droga do Petry?
As-Sik
Dolina, do której prowadzi, słynie z licznych historycznych budowli wykutych w skalnych ścianach.
Q 24Bogate pokłady którego metalu znajdują się w Turcji?
Q 14Które państwo Azji Zachodniej jest najbardziej zróżnicowane religijnie?
Liban
Obok różnych odłamów muzułmanów żyje tam spora grupa katolików, grekokatolików i maronitów, oraz prawosławnych.
Q 15W którym roku Petrę ogłoszono jednym z siedmiu nowych cudów świata?
2007
Stało się to 7 lipca, a intensywne prace archeologiczne trwają w mieście od 1965 roku.
Q 16Które państwo Azji Zachodniej ma najbardziej urozmaicone złoża surowców?
Iran
Oprócz paliw kopalnych występują tam żelazo, boksyty, miedź, cynk i ołów.
Q 17Dokąd wiódł przez Petrę starożytny szlak handlowy z Indii?
Egipt
Drugi szlak, z południowej Arabii do Syrii, krzyżował się z nim w Petrze, czyniąc z niej ważny węzeł komunikacyjny i handlowy.
Q 18Która płyta tektoniczna zbiega się w Azji Zachodniej z afrykańską i eurazjatycką?
Arabska
Wzajemne oddziaływanie płyt sprawia, że region jest aktywny sejsmicznie; szczególnie często ziemia trzęsie się w Turcji.
Q 19Jakie zjawisko zagraża środkowej części Półwyspu Anatolijskiego?
Pustynnienie
Ta część półwyspu nabiera cech klimatu kontynentalnego, choć zachód regionu pozostaje pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego.
Q 20W jakiej porze roku szczególnie często pojawia się szamal, gorący wiatr północny?
Lato
Występuje w Iraku i krajach Zatoki Perskiej; bardzo silny za dnia, słabnie nocą, gdy powierzchnia ziemi gwałtownie się ochładza.
Chrom
Kraj ma też nieco mniejsze pokłady węgla brunatnego i żelaza.
Q 25Kiedy termin „Azja Przednia” pojawił się w języku polskim?
Czasy zaborów
Dziś spotyka się go czasem w pracach historycznych, geograficznych, archeologicznych i lingwistycznych.
Q 26Za panowania którego króla Petra przeżywała apogeum znaczenia i rozkwitu?
Aretas IV
Władca ten znacznie rozbudował miasto, nawiązując stylem głównie do architektury rzymskiej.
Q 27Który lud Nabatejczycy wyparli z Petry najprawdopodobniej w VI w. p.n.e.?
Edomici
Pierwsze znane wzmianki o Nabatejczykach w Petrze pochodzą dopiero z IV w. p.n.e.
Q 28Które góry, obok Kaukazu, wyznaczają północną granicę Azji Zachodniej?
Kopet-dag
Od zachodu region zamykają trzy morza: Śródziemne, Egejskie i Marmara.
Q 29Który przylądek jest najdalej na zachód wysuniętym punktem Azji?
Baba
Leży w Turcji, na 26°03′ długości geograficznej wschodniej.
Q 30Ile talentów łapówki miał dostać Skaurus za wycofanie się spod Petry w 62 r. p.n.e.?
300
Marek Emiliusz Skaurus był kwestorem Pompejusza; samego miasta nie zdobył.