Bursztyn — 30 ciekawostek

Czym jest bursztyn?

Żywicę wydzielały głównie drzewa iglaste, a rzadziej liściaste drzewa z rzędu bobowców i rodziny dwuskrzydłowatych.

Jak starożytni Grecy nazywali bursztyn, dając początek słowu „elektryczność”?

Grecka nazwa oznaczała „świecący i błyszczący”; Rzymianie zapożyczyli ją w formie electrum.

Jak nazywa się szczątki zwierząt lub roślin zatopione w bryłce bursztynu?

Oprócz owadów trafiają się w nich pajęczaki, drobne płazy i gady, a także minerały, takie jak piryt czy kwarc.

Z jakiego języka pochodzi polskie słowo „bursztyn”?

Pierwowzór, słowo Bernstein, znaczy dosłownie „kamień, który się pali”.

Dlaczego bursztyn szybko ulega zarysowaniom i matowieniu?

Wystarczy kontakt z ziarenkami piasku zawartymi w kurzu i powietrzu, by powierzchnia straciła połysk.

Który władca otrzymał Bursztynową Komnatę w podarunku podczas wizyty w Prusach w 1716 roku?

Dar od Fryderyka Wilhelma miał być dowodem przyjaźni i potwierdzeniem zawartego sojuszu.

Jak inaczej nazywa się bursztyn bałtycki, najbardziej ceniony w jubilerstwie?

Do wykazów mineralogicznych włączył go po raz pierwszy Breithaupt w XIX wieku.

W którym roku Niemcy zrabowali Bursztynową Komnatę?

Latem następnego roku dzieło przewieziono w kilkudziesięciu skrzyniach do zamku w Królewcu.

Jak nazywają się największe na świecie międzynarodowe targi bursztynu, odbywające się w Gdańsku?

Bursztyn od wieków jest przedmiotem handlu, a jego najcenniejsza odmiana pochodzi znad Bałtyku.

Jaki odsetek światowych zasobów bursztynu przypada na złoża w obwodzie królewieckim?

To największe znane złoża bursztynu na świecie, wydobywane przemysłowo od XIX wieku.

Który władca zamówił u gdańskich mistrzów bursztynowy wystrój znany jako Bursztynowa Komnata?

Wystrój powstał w XVIII wieku, a po zaginięciu stał się symbolem utraconego skarbu.

Jaką twardość w skali Mohsa ma bursztyn?

Bursztyn ma tłusty połysk, białą rysę i nie wykazuje łupliwości.

Od czego zależy przejrzystość bryłki bursztynu?

Najczęściej spotyka się bursztyn żółty, a odmiany bezbarwne, czerwone i zielonkawe są znacznie rzadsze.

Kogo, oprócz urzędników i służb specjalnych, zatrudniano do poszukiwań Bursztynowej Komnaty?

Skarbu szukały tysiące amatorów oraz ministerstwa kultury Polski, obu państw niemieckich i ZSRR.

Z zapachem jakiej substancji kojarzył się Arabom zapach pocieranego bursztynu?

Od arabskiej nazwy anbar pochodzi angielskie słowo amber.

Z jakiego języka pochodzi słowiańska nazwa bursztynu „jantar”?

Pierwowzorem są słowa gintaras lub gentaras.

W przybliżeniu ile odmian bursztynu jest znanych?

Najstarsze odmiany pochodzą z utworów dewońskich, a najmłodsze żywice kopalne z Ameryki Południowej czy Australii zasadniczo nie są zaliczane do bursztynów.

Na wraku jakiego statku zatopionego na Bałtyku w 1945 roku poszukiwano skrzyń z Bursztynową Komnatą?

Według innej pogłoski skarb przewożono samolotem, który spadł do jeziora koło Rogowa.

W którym roku ukończono kopię Bursztynowej Komnaty w pałacu Katarzyny w Carskim Siole?

Rekonstrukcję prowadzono na podstawie zachowanych fotografii i dokumentacji, a dawną technikę łączenia bursztynu odtworzono metodą prób i błędów.

Ze skamieniałego moczu jakiego zwierzęcia, według rzymskiej legendy, powstał bursztyn?

Stąd rzymska nazwa lyncurium; drugą nazwą, electrum, Rzymianie posługiwali się za Grekami.

Ile waży największa znaleziona bryła bursztynu bałtyckiego?

Bursztyn tworzy nieregularne bryłki, a największe okazy ważą zwykle kilka kilogramów.

Która władczyni Rosji przeniosła w 1755 roku Bursztynową Komnatę do Carskiego Sioła?

Wcześniej, od 1743 roku, gabinet rozbudowywano, dodając kandelabry, lustra i meble.

Co oznacza łacińskie „succus”, od którego wywodzi się geologiczna nazwa bursztynu?

Łacińska forma succinum jest do dziś używana w farmacji.

Jakiego pierwiastka bursztyn zawiera średnio około 1%?

Węgiel stanowi od 67 do 81% masy bursztynu, a resztę tlen i wodór.

Jakie germańskie słowo wywodzi się od bałtyjskiej nazwy bursztynu „glaesum”?

Nazwę używaną przez Estów, ludy bałtyjskie, przekazał rzymski historyk Tacyt.

W okolicy jakiej miejscowości nad Bałtykiem leżą największe na świecie pokłady bursztynu?

Pokłady te wydobywa się przemysłowo w kopalniach odkrywkowych od XIX wieku.

Jaką funkcję pełnił Erich Koch, który zapewne zlecił demontaż i ukrycie Bursztynowej Komnaty?

Po wojnie Koch trafił do polskiego więzienia, a mimo wyroku śmierci uniknął egzekucji.

Ile kosztowała kopia Bursztynowej Komnaty?

W uroczystym otwarciu podczas trzechsetlecia Petersburga uczestniczyli Władimir Putin, Gerhard Schröder i George Bush.

Sprzed ilu milionów lat pochodzą najstarsze ziarna bursztynu, znalezione w chińskiej formacji Hujiersite?

Ziarna o średnicy zaledwie 0,1–0,5 mm powstały prawdopodobnie z żywicy pranagozalążkowych lub drzewiastych widłaków.

W którym polskim więzieniu zmarł w 1986 roku Erich Koch?

Prawdopodobnie to nadzieja na wydobycie od niego informacji o Komnacie uchroniła go przed wykonaniem kary śmierci.