Chanuka — 24 ciekawostki

Ile dni trwa Chanuka?

Święto zaczyna się w miesiącu kislew według kalendarza żydowskiego, dlatego w kalendarzu gregoriańskim ma ruchomą datę.

Jakie wydarzenie upamiętnia Chanuka?

Tanach nie opisuje tych wydarzeń; ich historia znana jest z deuterokanonicznych Ksiąg Machabejskich.

Kto po śmierci Matatiasza objął dowództwo nad powstańcami?

Trzy lata po zbezczeszczeniu Świątyni powstańcy zdobyli Jerozolimę i odzyskali Świątynię.

Czego zabrania się publicznie podczas Chanuki, ponieważ jest to święto radosne?

W przeciwieństwie do szabatu, w Chanukę nie obowiązują zakazy wykonywania pracy.

Jak nazywa się specjalny świecznik, na którym zapala się światła chanukowe?

Świecznik nie powinien być podstawowym źródłem światła w pomieszczeniu, w którym stoi.

Co po hebrajsku oznacza słowo Chanuka?

Nazwa nawiązuje m.in. do poświęcenia ołtarza Namiotu Spotkania i murów Jerozolimy.

Do kogo należy zapalanie poszczególnych świateł na chanukii?

Miejsce, w którym stoi chanukija, powinno być oświetlone przez inne źródło światła.

Na ile dni powinna była wystarczyć oliwa z dzbana odnalezionego po oczyszczeniu Świątyni?

Lampa, w której utrzymywano płomień, nosi nazwę ner tamid.

Miejsce kultu którego boga urządzono w Świątyni Jerozolimskiej przed powstaniem Machabeuszów?

Ofiarę na nowym ołtarzu złożono 25 kislew 167 p.n.e., a według innych źródeł w 168 p.n.e.

Czyją pieczęcią zabezpieczony był jedyny dzban oliwy znaleziony w Świątyni?

Rytualnego oczyszczenia Świątyni dokonał syn Matatiasza, który dowodził powstańcami.

Gdzie powinien stać świecznik chanukowy podczas palenia się świateł?

Dopuszcza się też miejsce w pobliżu drzwi lub okna, tak aby „upubliczniać cud”.

Jak nazywa się pomocnicza świeca służąca do zapalania świateł chanukowych?

Nazwa oznacza „sługę”; nie wolno bowiem odpalać jednej świecy bezpośrednio od poprzedniej.

Pod jaką nazwą Chanuka występuje u Józefa Flawiusza?

Po hebrajsku to Chag ha-Orim; święto bywa też nazywane Dniem Ognia.

Z jakiej hellenistycznej dynastii wywodził się władca, który złupił Świątynię Jerozolimską?

Jego działania wywołały powstanie narodowowyzwoleńcze, które przeszło do historii jako powstanie Machabeuszów.

Ile błogosławieństw odczytuje się pierwszego wieczoru Chanuki przed zapaleniem świateł?

W kolejne wieczory pomija się ostatnie z nich – to, które dziękuje za dożycie tego czasu.

Kto stanął na czele powstania Machabeuszów?

Przywódca powstania wystąpił razem ze swoimi pięcioma synami.

Z jakiego dzieła wywodzą się współczesne elementy obchodów Chanuki, np. zapalanie świateł?

To tam po raz pierwszy pojawia się legenda o cudzie oliwy, w traktacie Szabat.

Jaki hymn odśpiewuje się po zapaleniu świateł chanukowych?

Wcześniej odczytuje się modlitwę Ha-nerot halalu, a po wieczornym posiłku dołącza się Al ha-nissim.

Stanowisko której szkoły rabinicznej przyjęto w sporze o liczbę zapalanych świateł?

Decyzję zapadłą po głosowaniu przypomina akronim: „osiem świec, a Halacha jest jak dom Hillela”.

Jaki wymiar Chanuki podkreślał Majmonides?

Odzyskanie Świątyni i cud oliwy uznawał za sprawy wtórne wobec walki z kulturą grecką.

Który wieczór Chanuki miał szczególny charakter wśród Żydów aszkenazyjskich?

Tego wieczoru po odśpiewaniu pieśni chanukowych obdarowywano dzieci drobnymi monetami.

Co według przewodnika Irvinga Greenberga zalecał Szammaj w pierwszy wieczór Chanuki?

Stopniowe zmniejszanie liczby płomieni miało imitować wyczerpywanie się oliwy w świeczniku świątynnym.

W jakim dziele Józef Flawiusz opisał Chanukę?

Grecki tytuł tego dzieła brzmi Iudaike archaiologia.

Który rabin skodyfikował Chanukę w XVI wieku?

Przepisy o święcie znalazły się w pierwszej części jego kodeksu, zatytułowanej Orach Chaim.