Czołgi — 30 ciekawostek

Do czego nawiązuje polska nazwa „czołg”?

Od angielskiego słowa „tank” pochodzi z kolei nazwa mniejszego wozu bojowego – tankietki.

Który czołg uchodzi za najbardziej znany radziecki czołg II wojny światowej?

Skonstruowany w 1940 roku wóz ważył 25 ton, rozwijał 55 km/h i dzięki znakomitemu silnikowi Diesla miał zasięg do 300 km.

Co dosłownie oznacza angielski kryptonim „tank”, nadany pierwszym czołgom?

Kryptonim miał zmylić niemiecki wywiad, a pomogło w tym podobieństwo maszyny do pojemnika na benzynę.

Na czyją cześć nazwano radzieckie czołgi ciężkie serii IS?

Powstały wersje od IS-1 do IS-4, a na bazie IS-3 zbudowano po wojnie ciężki czołg T-10.

Jak brzmi polska nazwa drapieżnika, od którego wziął nazwę niemiecki czołg Leopard?

To samo zwierzę bywa nazywane panterą – wszystkie te nazwy odnoszą się do jednego gatunku dużych kotowatych.

Jaka maszyna wyrosła na bardzo groźnego rywala czołgów na polu bitwy?

Mimo to przepowiednie z początku lat 90. o nadchodzącym końcu ery czołgów na razie się nie sprawdziły.

Nad którą rzeką stoczono w 1916 roku bitwę, w której po raz pierwszy użyto czołgów?

Brytyjskie wozy oznaczone Mark I pełniły tam rolę wsparcia piechoty.

Co służyło załogom pierwszych czołgów do łączności na większe odległości?

Maszyny były też bardzo zawodne: po pokonaniu 100 kilometrów wymagały wymiany wielu części.

Którym amerykańskim czołgiem stała się ostatecznie konstrukcja oznaczona XM1?

Amerykanie zaczęli ją tworzyć po skasowaniu wspólnego z RFN programu MBT70, jako projekt znacznie mniej awangardowy.

Który czołg jako pierwszy miał klasyczną konstrukcję z obrotową wieżą na kadłubie?

Tę francuską konstrukcję uważa się również za najbardziej udany czołg I wojny światowej.

Brak czego w pierwszych czołgach powodował częste omdlenia i zatrucia załóg?

Wewnątrz gromadziły się gazy spalinowe i prochowe, a do ostrego skrętu potrzeba było skoordynowanej pracy czterech osób.

Pod jaką miejscowością doszło do pierwszego zmasowanego natarcia czołgów?

W pierwszych akcjach z 1916 roku uczestniczyło niewiele wozów, co mogło być jedną z przyczyn braku sukcesów.

Jaką zaletę na polu bitwy miało paliwo do silników Diesla w porównaniu z benzyną?

Silnik Diesla szybciej uzyskuje też moment obrotowy, co jest istotne w terenie, ale osiągał zdecydowanie niższe moce.

Czego na początku wojny nie miały radzieckie wozy bojowe poza czołgami dowodzenia?

Niemcy zawdzięczali wtedy sukcesy lepszej organizacji taktycznej i łączności, bo niewiele ich czołgów mogło nawiązać równorzędną walkę.

W którym roku Hitler oficjalnie wypowiedział traktat wersalski?

Dopiero wtedy potajemnie budowany lekki czołg otrzymał oficjalne oznaczenie Panzerkampfwagen I.

Jakie armaty zamiast gwintowanych otrzymały radzieckie czołgi T-62?

W tym samym okresie do masowego użycia weszły przeciwpancerne pociski kierowane, początkowo naprowadzane przewodowo.

Unowocześnioną modyfikacją którego angielskiego czołgu był polski 7TP?

Polska armia używała też importowanych konstrukcji francuskich: Renault R-35 i Hotchkiss H-35.

Jaką maszynę udawał w oznaczeniu „LaS” potajemnie budowany niemiecki czołg PzKpfw I?

Kamuflaż był potrzebny, bo traktat wersalski zabraniał niemieckiej Reichswehrze posiadania broni pancernej.

Jak nazywano boczne wieże, w których mieściło się uzbrojenie pierwszych czołgów?

Połowa wozów miała po 5 karabinów maszynowych, a pozostałe po dwa działa 57 mm i trzy karabiny maszynowe.

Ile ton ważył niemiecki czołg ciężki PzKpfw VI Tiger?

Jego znakomita armata kalibru 88 mm była przekonstruowanym działem przeciwlotniczym, a pancerz czołowy miał 102 mm.

Który brytyjski pułkownik uznał, że piechotę osłoni opancerzony traktor na gąsienicach?

Ten sam oficer nadał później nowej maszynie kryptonim, który miał wprowadzić w błąd niemiecki wywiad.

Ile litrów paliwa mieścił bak pierwszych brytyjskich czołgów?

Taki zapas wystarczał na przejechanie zaledwie 30 kilometrów.

Na podwoziu konstrukcji którego amerykańskiego inżyniera powstał radziecki czołg BT?

Wóz budowano w dużej serii i w kilku odmianach, a jego długolufowa armata kalibru 45 mm wystarczała do walki z każdym ówczesnym czołgiem.

Ponad ile tysięcy czołgów M4 powstało do zakończenia produkcji w 1945 roku?

Łatwość masowej produkcji dawała Shermanom dużą przewagę liczebną nad czołgami niemieckimi.

Ile francuskich czołgów weszło w 1919 roku na stan polskiego 1 Pułku Czołgów?

Pułk powstał w Armii Polskiej we Francji pod dowództwem gen. Hallera, a jego wozy użyto w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku.

Jakiej narodowości był inżynier Lancelot De Mole, który już w 1911 roku zaprojektował czołg?

Niezależnie od niego podobny pojazd zaprojektował w tym samym roku Günther Burstyn, ale oba pomysły wojskowi zignorowali.

Ile milimetrów grubości osiągał pancerz niemieckiego czołgu Königstiger?

Wartość ta jest względna: pod koniec wojny niemiecka stal z braku surowców była już znacznie gorszej jakości niż radziecka czy aliancka.

Który porucznik zaproponował w 1919 roku polską nazwę „czołg”?

Mimo to jeszcze w latach 20. XX wieku w Polsce używano także zapożyczonego z angielskiego słowa „tank”.

Do którego roku produkowano radziecki czołg T-55, wersję rozwojową T-54?

Czołgi T-54/T-55 stały się najbardziej rozpowszechnione na świecie i trafiły do armii kilkudziesięciu państw.

W którym roku radziecki czołg ciężki T-10 zakończył służbę w armii rosyjskiej?

Wóz skonstruowano po wojnie w oparciu o czołg IS-3, jedną z kilku wersji ciężkich czołgów tej rodziny.