Dzień Zmarłych w Meksyku — 27 ciekawostek

Który film animowany Pixara z 2017 roku opowiada o Día de Muertos?

Podczas tego święta rozgrywa się także akcja animacji „Księga życia” z 2014 roku.

Z jakimi dwoma katolickimi świętami powiązane są obchody Dnia Zmarłych 1 i 2 listopada?

Hiszpańskie nazwy tych świąt to Todos los Santos oraz Día de los Fieles Difuntos.

Z czego wyrabia się calaveras de dulce, opatrzone imionami zmarłych?

Imiona na czaszkach bywają też imionami osób żyjących – to niewinny dowcip, który nikogo nie obraża.

Jak nazywa się słodki wypiek z jajkiem, pieczony w Meksyku na Dzień Zmarłych?

Wypiek przybiera przeróżne kształty – od zaokrąglonych bułek po figurki zajączków z piszczelami pokryte lukrem.

Jak po hiszpańsku nazywa się zestaw rytualnych ofiar składanych zmarłym na domowym ołtarzu?

Domowe ołtarze wznosi się, gdy nie można odwiedzić grobu – bo go nie ma albo rodzina mieszka daleko od rodzinnego cmentarza.

Jaki kwiat, zwany w Meksyku Kwiatem Zmarłych, jest najważniejszą ozdobą grobów i ołtarzy?

Roślinę tę hodowali już prekolumbijscy Aztekowie; jej łacińska nazwa to Tagetes erecta.

Jakie nakrycie głowy, zgodnie z XIX-wieczną modą, nosi szkieletowa dama La Catrina?

Motyw Catriny co roku pojawia się w domach i na ulicach, a ludzie przebierają się za nią podczas obchodów.

Z kogo zwyczajowo żartuje się w rymowankach calaveritas, w których śmierć przemawia zza grobu?

Personifikacja śmierci szydzi w nich z charakterystycznych lub wyolbrzymionych cech osób obecnie żyjących.

Jaką moc przypisuje się w Meksyku aksamitce podczas Dnia Zmarłych?

Dusze, wywołane i naprowadzone pąkami tych kwiatów, współucztują z rodzinami – dlatego święto jest radosne, nie żałobne.

Dusze których zmarłych, według tradycji, wracają na cmentarze 1 listopada?

Dusze dorosłych odwiedzają groby dzień później, drugiego dnia obchodów.

Który meksykański malarz spopularyzował postać La Catriny?

Catrina jest symbolem śmierci; Meksykanie uważają śmierć za dalszy ciąg życia, a nie jego koniec.

Ile lat ma co najmniej kult przodków na ziemiach dzisiejszego Meksyku?

Meszikowie, czyli Aztekowie, czcili przodków podczas dziewiątego miesiąca kalendarza słonecznego Xiuhpohualli.

Jakie pochodzenie mają, zdaniem meksykańskiego instytutu INAH, współczesne obchody Día de Muertos?

Popularna nawet w samym Meksyku opinia przypisuje świętu przedhiszpański rodowód, ale wielu historyków ją odrzuca.

Którego meksykańskiego grafika litografie czaszek są tradycyjnie kojarzone z Dniem Zmarłych?

Jego ryciny nie powstały specjalnie z okazji święta, ale pełne są aluzji do personifikacji śmierci.

W którym roku obchody meksykańskiego Dnia Zmarłych wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO?

Pięć lat wcześniej święto proklamowano arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości.

W którym wieku pojawiła się teza o przedhiszpańskich korzeniach meksykańskiego Dnia Zmarłych?

W czasach kolonii święto uchodziło za w pełni katolickie, a nową tezę świadomie rozpowszechniali politycy.

Na jakiej skrobi oparty jest atole, gorący napój stawiany na ołtarzach Dnia Zmarłych?

Atole bywa często czekoladowe; obok niego na ołtarzu stoją szklanki z wodą i przygotowane potrawy.

Dzień Zmarłych i jego symbolika to motyw przewodni której gry wideo?

Święto trafiło też na ekran w animacji „Księga życia” z 2014 roku.

W jakim procencie, według Orlanda Casaresa Contrerasa z INAH, Día de Muertos jest świętem europejskim?

Antropolodzy dopuszczają rdzenne, ludowe naleciałości, przez które obchody w poszczególnych regionach i wsiach różnią się o elementy miejscowe.

Ile wersów zazwyczaj liczą satyryczne calaveritas, czyli „czaszeczki” pisane na Dzień Zmarłych?

Śmierć w tych wierszach nabiera osobowości konkretnej żyjącej osoby i prawi rymowanki zza grobu.

W którym roku powstała animacja „Salma w krainie dusz”, której akcja toczy się w Dzień Zmarłych?

Zmarli w meksykańskiej tradycji nadal egzystują, dlatego święto jest radosną okazją, a nie czasem żałoby.

W których dekadach XX wieku meksykańscy politycy szczególnie propagowali przedhiszpański rodowód święta?

Nacjonalistyczna propaganda chciała odciąć kulturę Meksyku od tradycji europejskiej i czasów kolonii, a podkreślać spadek po kulturach przedhiszpańskich.

Jak nazywają się woskowe świeczki otaczające portrety zmarłych na meksykańskim ołtarzu?

Portrety zmarłych stoją w centrum domowego ołtarza, a wokół nich układa się potrawy i napoje dla dusz.

Na początek którego miesiąca wypadały azteckie obchody ku czci przodków?

Obchody skupiały się, podobnie jak dzisiaj, na czci dzieci i drogich bliskich, którzy odeszli.

Co dosłownie oznacza nazwa zempoalxochitl, angielska transkrypcja nazwy meksykańskiej aksamitki?

Kwiat ten hodowali już prekolumbijscy Aztekowie, a dziś przypisuje mu się moc wzywania dusz zmarłych.

Która aztecka bogini, zwana „Królową Śmierci”, patronowała festiwalowi ku czci przodków?

Była żoną Mictlantecuhtli, Władcy Krainy Zmarłych.

Jak nazywano prekolumbijskie rytualne wystawy czaszek zbieranych jako trofea wojenne?

Rytuały te symbolizowały życie i śmierć; trofea z pól bitewnych kolekcjonowano wówczas nagminnie.