Edward Jenner i szczepionka przeciw ospie — 30 ciekawostek

Przebycie której choroby miało według tradycji ludowej chronić przed ospą prawdziwą?

Jenner wykorzystał tę ludową wiedzę do przeprowadzenia swojego słynnego eksperymentu.

W którym polskim mieście w 1963 roku po raz ostatni pojawiła się ospa prawdziwa?

Chorobę przywiózł z Indii oficer SB Bonifacy Jedynak; zachorowało 99 osób, z czego 7 zmarło.

Jak nazywał się chłopiec, którego Edward Jenner zaszczepił 14 maja 1796 roku?

Chłopiec miał wtedy osiem lat, a eksperyment uchodzi za jeden z przełomowych momentów współczesnej medycyny.

W którym roku Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła eradykację ospy prawdziwej na Ziemi?

Już w latach 70. XX wieku większość krajów zaprzestała szczepień, ponieważ epidemie przestały występować.

Która dziedzina zoologii była hobby Edwarda Jennera i przyniosła mu wiele osiągnięć?

Medycyna nie była jego jedyną pasją: badał także wędrówki ptaków.

Jaka jest średnia śmiertelność ospy prawdziwej u osób nieszczepionych?

U osób szczepionych wynosi około 3%, ale istnieją postacie choroby o śmiertelności szacowanej na 95%.

W którym kraju w 1972 roku wybuchła ostatnia duża epidemia ospy w Europie?

Chorobę przywiózł pielgrzym wracający z Bliskiego Wschodu; zachorowało 175 osób, z których 35 zmarło.

W którym amerykańskim mieście pozostawiono pilnie strzeżone próbki wirusa ospy prawdziwej?

Drugi taki zbiór trafił do centrum „Wektor” w rosyjskim Kołcowie, a pozostałe znane próbki zniszczono.

W którym roku urodził się Edward Jenner, odkrywca szczepień przeciw ospie prawdziwej?

Przyszedł na świat 17 maja w Berkeley i tam też zmarł 26 stycznia 1823 roku.

Który naród wdmuchiwał zdrowym do nosa starte w pył strupy chorych na ospę prawdziwą?

Pacjent przechodził łagodną postać choroby i nabywał odporność czynną, choć zdarzały się również przypadki śmiertelne.

W którym angielskim hrabstwie leży Berkeley, rodzinne miasto Edwarda Jennera?

Po powrocie Jennera z uczelni medycznej w Londynie w jego rodzinnym mieście zapanowała epidemia.

Jak nazywa się prewencyjne zakażanie zdrowych ludzi ospą prawdziwą, znane przed Jennerem?

Metodę stosowano w Europie Zachodniej od początków XVIII wieku, ale osoba zaszczepiona mogła zarażać rodzinę i otoczenie.

Kim z zawodu był ojciec ośmioletniego chłopca, na którym Jenner sprawdził swoją teorię?

Po nadzwyczaj łagodnym przebiegu choroby chłopiec wyzdrowiał, a próba zarażenia go ospą się nie powiodła.

Którą instytucję Jenner powiadomił o wyniku swojego pierwszego eksperymentu?

Wyniki uznano za mało przekonujące i nie dano mu nawet możliwości publicznego wystąpienia.

Jak nazywała się dojarka, która w 1796 roku zgłosiła się do Jennera na leczenie?

Jej choroba dała lekarzowi okazję, by wreszcie sprawdzić teorię, nad którą zastanawiał się od lat.

Z laboratorium w którym brytyjskim mieście wirus ospy prawdziwej wydostał się w 1978 roku?

W wyniku zakażenia zmarła Janet Parker, pełniąca funkcję fotografa medycznego.

W którym roku Edward Jenner opisał swoją metodę w pracy o przyczynach i skutkach ospy krowiej?

Rozprawa podsumowywała wieloletnie eksperymenty lekarza z Berkeley.

Które państwo w 1958 roku wezwało do całkowitego wyeliminowania ospy na świecie?

W owym czasie choroba co roku zabijała 2 miliony osób.

Jak brzmi drugi człon łacińskiej nazwy ospy krowiej: variola …?

Ospa krowia, w odróżnieniu od ludzkiej, ma przebieg łagodny i nigdy nie kończy się śmiercią.

Na ilu kolejnych dzieciach Jenner potwierdził skuteczność metody po pierwszym eksperymencie?

Etyczna strona tych doświadczeń na ludziach rzadko bywa poruszana, bo metoda przyniosła znaczne zmniejszenie zagrożenia chorobą.

Jak nazywa się metoda podawania szczepionki przeciw ospie przez szybkie nakłuwanie skóry?

Skórę nakłuwano piętnastokrotnie igłą uprzednio zanurzoną w szczepionce, a rankę zaklejano gazikiem.

Kto stanął w 1967 roku na czele międzynarodowego zespołu lekarzy do walki z ospą?

Zespół stosował szczepienie pierścieniowe: po wykryciu choroby szybko szczepiono całą okoliczną ludność.

W którym roku zdiagnozowano ostatni naturalny przypadek variola minor?

Ostatni przypadek groźniejszej variola major rozpoznano dwa lata wcześniej, w listopadzie 1975.

W którym londyńskim szpitalu Edward Jenner kontynuował naukę chirurgii?

Wcześniej uczył się zawodu u Daniela Ludlowa w Chipping Sodbury.

Jaki odsetek zmarł wśród bostończyków, którzy zaszczepili się podczas epidemii z 1721 roku?

Na szczepienie zdecydowała się tylko niewielka grupa mieszkańców, a propagującego je pastora rozjuszony tłum chciał powiesić.

W którym roku Edward Jenner powrócił do Berkeley i rozpoczął tam prace badawcze?

W Berkeley się urodził i tam też zmarł w styczniu 1823 roku.

Ile milionów dolarów amerykańskich kosztowało całkowite wyeliminowanie ospy prawdziwej?

To jedyna choroba ludzi uznana przez Światową Organizację Zdrowia za całkowicie eradykowaną.

Jak miał na imię niewolnik bostońskiego pastora Cottona Mathera, który opisał mu szczepienie?

Wyjaśnił pastorowi technikę stosowaną w jego afrykańskiej ojczyźnie, prawdopodobnie Sudanie; z czasem został wyzwolony.

Do którego rodzaju należy wirus wywołujący ospę prawdziwą?

To duży dsDNA-wirus z rodziny pokswirusów, niespokrewniony blisko z wirusem ospy wietrznej.

Który farmer z Dorset miał zaszczepić siebie i rodzinę przeciw ospie na długo przed Jennerem?

Pochodził z Yetminster, a pochowany jest w Worth Matravers; jego pierwszeństwa nie zweryfikowano dotąd wystarczająco.