Przejdź do treści

30 ciekawostek

Ekologia — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Jaki procent ziemskiej atmosfery stanowi azot?

Atmosfera jest zarazem pierwotnym źródłem tego pierwiastka dla organizmów żywych i miejscem, do którego on wraca.

2

Jak nazywa się czynniki środowiska niezwiązane z organizmami żywymi?

Obok nich na organizmy oddziałują czynniki biotyczne, czyli wpływ innych istot żywych.

3

Co znaczy greckie słowo „oíkos”, od którego pochodzi nazwa ekologii?

Drugi człon nazwy, „logos”, oznacza słowo lub naukę; ekologia bada oddziaływania organizmów ze środowiskiem i między sobą.

4

Co jest w zasadzie jedynym źródłem azotu w akwarium?

Drugim źródłem amoniaku w zbiorniku są gnijące szczątki na ściankach i dnie akwarium.

5

Dzięki jakim organizmom większość azotu z atmosfery trafia do świata ożywionego?

Tylko niewielki procent azotu trafia do organizmów w formie jonów azotanowych powstałych w procesach geologicznych i atmosferycznych.

6

W co rośliny przekształcają wchłonięte jony azotanowe i amonowe?

Rośliny nieżyjące w symbiozie z bakteriami pobierają jony obecne w wodzie i glebie wskutek procesów gnilnych.

7

W jaki barwnik wbudowana jest znaczna część azotu w roślinach?

Azot występuje też w aminokwasach budujących białka oraz w zasadach azotowych nukleotydów DNA i RNA.

8

Na czym polega „dojrzewanie akwarium”?

Kilka małych rybek wytwarza na tyle mało amoniaku, że cykl azotowy zdąży się ustabilizować, zanim dołączą kolejne.

9

Który dział ekologii zajmuje się dynamiką populacji lokalnych oraz ich zasięgiem?

Dział ten należy do ekologii gatunku, obok ekologii ewolucyjnej i geografii fizycznej kompleksowej.

10

Jakie bakterie przekształcają amoniak w jony azotanowe?

Proces polega na utlenianiu amoniaku najpierw do jonów azotynowych, a dopiero potem do azotanów.

11

Skąd pochodzi cały azot w związkach chemicznych budujących ciała zwierząt?

Zwierzęta nie potrafią same przekształcać azotu z atmosfery w potrzebne im związki.

12

W którym wieku ekologia rozwinęła się jako samodzielna nauka?

Zjawiska, którymi się zajmuje, ludzie odkrywali już od starożytności.

13

Do jakiej postaci denitryfikacja przekształca nadmiar azotanów?

Wraz z pokrewnym procesem utleniania jonów amonowych utrzymuje ona równowagę obiegu azotu i skład ziemskiej atmosfery.

14

Jak nazywa się dziedzina badająca ekologię wymarłych gatunków?

Jest to jedna z dziedzin ekologii ewolucyjnej, zajmującej się historią życia gatunków i ich adaptacjami.

15

Które jony są dla organizmów akwariowych jeszcze bardziej zabójcze niż amoniak?

Ryby wydalają do wody jony amonowe, które dodatkowo podnoszą jej pH.

16

Jak nazywa się nauka o ochronie środowiska, z którą potocznie bywa mylona ekologia?

Potoczne użycie słowa „ekologia” sięga nawet filozofii ekologicznej, zwanej ekozofią, oraz działalności społecznej i artystycznej.

17

W jakim procesie przemysłowym otrzymuje się surowiec do produkcji nawozów azotowych?

Proces przemysłowy jest sumarycznie identyczny z tym, który w przyrodzie prowadzą mikroorganizmy wiążące azot.

18

Który z tych rodzajów bakterii wiąże azot z atmosfery?

Bakterie tego typu żyją samodzielnie lub w symbiozie z roślinami, zwłaszcza w brodawkach korzeniowych roślin motylkowych.

19

Jak inaczej nazywa się obieg azotu w przyrodzie?

Ten cykl biogeochemiczny opisuje krążenie azotu i jego związków chemicznych w całej żywej powłoce Ziemi.

20

Z rozkładu jakiego produktu metabolizmu zwierząt powstaje wtórnie amoniak?

Powstałe jony amonowe są od razu pożytkowane przez bakterie albo uwalniane do otoczenia.

21

Kto w 1866 roku wprowadził termin „ekologia”?

Niemiecki biolog i ewolucjonista wywiódł nazwę od słowa „oecologia” i rozumiał przez nią badania relacji zwierząt ze światem organicznym i nieorganicznym.

22

Czym rośliny motylkowe dokarmiają bakterie żyjące w ich brodawkach korzeniowych?

W zamian bakterie oddają roślinie amoniak lub glutaminę.

23

Dlaczego cykl azotowy w akwarium jest zawsze niepełny?

Nowo uruchomione akwarium niemal nie ma flory bakteryjnej, więc stężenie amoniaku początkowo rośnie i hamuje wzrost roślin.

24

Jak inaczej nazywa się ekologię zespołów wielogatunkowych?

Drugim z dwóch głównych współczesnych działów jest ekologia gatunku; wprowadzając to pojęcie, zrezygnowano z dawnego podziału tej nauki.

25

Jaki enzym katalizuje u bakterii wiążących azot reakcję N2 z wodorem?

W wyniku tej reakcji powstaje amoniak, a także aminokwas glutamina.

26

Kto określił ekologię jako „supernaukę lub naukę jednoczącą”?

W tej samej definicji ekologia jest nauką o strukturze i funkcjonowaniu natury.

27

Kto nazwał ekologię „astronomią życia”?

Porównanie odnosi się do tego, że tak jak astronomia ukazuje położenie ciał niebieskich, tak ekologia ukazuje rozmieszczenie organizmów na Ziemi.

28

Jaki gaz jest produktem fotodenitryfikacji?

Ten rodzaj redukcji jonów azotanowych zachodzi w wodzie, w warunkach tlenowych i bez udziału mikroorganizmów.

29

Bakterie z jakiego rodzaju, obok Nitrosospira, przekształcają w akwarium jony amonowe?

Powstające jony są łatwo absorbowane przez rośliny wodne, dla których stanowią naturalny nawóz.

30

Jak nazywa się niedawno odkryty proces bezpośredniego utleniania jonów amonowych do gazowego azotu?

Nazwa pochodzi od angielskiego „anaerobic ammonium oxidation”; proces prowadzą bakterie żyjące głównie w wodzie.

Znasz się na: Ekologia?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Ekologia — 30 ciekawostek, których nie znasz