Elektryczność — 30 ciekawostek

Jak zachowują się wobec siebie dwa ładunki elektryczne o takim samym znaku?

Ładunki o przeciwnych znakach zachowują się odwrotnie, a każdy z nich wytwarza wokół siebie pole siłowe.

Kształt jakiego owocu ma bańka typu A w standardowej żarówce?

Do takiej bańki dołącza się zwykle trzonek E27, a najpopularniejsze bańki mają średnicę 55 lub 60 mm.

Co oznacza starogreckie słowo „elektron”, od którego pochodzi nazwa elektryczności?

Sama elektryczność to zespół zjawisk fizycznych związanych z obecnością, ruchem i oddziaływaniem materii mającej ładunek elektryczny.

Jak nazywa się nauka o zjawiskach wywołanych przez nieruchome ładunki elektryczne?

Bada ona takie ładunki zarówno wewnątrz ciał, na ich powierzchni, jak i w przestrzeni wolnej.

Jakie fale powstają wskutek szybko zmieniających się pól elektrycznych i magnetycznych?

Mogą się one rozchodzić w przestrzeni lub wzdłuż przewodów.

Około ilu procent pobieranej energii żarówka wykorzystuje na światło widzialne?

Cała reszta energii jest tracona w postaci ciepła, stąd niska sprawność tego źródła światła.

Jak nazywa się zjawisko wytwarzania pola magnetycznego przez prąd elektryczny?

Takie zjawiska stanowią podstawę większości procesów w elektrotechnice.

Czyje równania opisują związek ładunków elektrycznych z polem elektromagnetycznym?

Elektryczność jest ściśle powiązana z magnetyzmem, a opisywane pole składa się z części elektrycznej i magnetycznej.

Który dział fizyki opisuje zjawiska związane z ruchem ładunków elektrycznych?

Ładunkami nieruchomymi zajmuje się osobna nauka; ruch ładunków zachodzi w przewodnikach, półprzewodnikach, próżni i gazach.

W którym roku Thomas Edison uzyskał patent na żarówkę?

Rok wcześniej Hiram Stevens Maxim utworzył United States Electric Lighting Company i w USA ruszyła masowa produkcja żarówek.

Co tworzy na bańce żarówki wolfram odparowany z żarnika?

Taki osad pochłania część światła emitowanego przez żarnik, więc stara żarówka świeci słabiej.

Ruch jakich cząstek tworzy prąd elektryczny w elektrolitach?

W metalach prąd tworzy ruch elektronów, a w próżni mogą go przenosić wiązki katodowe i kanalowe.

Jaki gaz powszechnie wprowadza się do bańki żarówki, aby spowolnić parowanie wolframu?

Stosuje się go z domieszką azotu; dzięki wolniejszemu parowaniu żarnik może pracować w wyższej temperaturze.

Jaki materiał pierwotnie służył do wyrobu włókna żarówki?

Dziś włókno robi się z wolframu; rozgrzane przepływem prądu osiąga temperaturę 2500–3000 K.

Kto w 1878 roku opatentował w Wielkiej Brytanii pierwszą praktyczną żarówkę?

Ten sam wynalazca już w 1860 roku uzyskał brytyjski patent na świecące włókno węglowe w bańce, z której wypompowano powietrze.

Jaki średni czas pracy w godzinach przewidziano dla standardowej żarówki?

Lampy pracujące z wyższą temperaturą żarnika dają światło bliższe dziennemu, ale ich trwałość jest znacznie mniejsza.

Co oznacza litera E w nazwie trzonka żarówki E27?

Liczba po literze podaje zewnętrzną średnicę gwintu w milimetrach, a litera A w oznaczeniu bańki – jej typ.

Jak nazywa się wywoływanie pola elektrycznego przez zmienne pole magnetyczne?

Działa to także w drugą stronę: zmienne w czasie pole elektryczne może wywoływać pole magnetyczne.

Która nowoczesna teoria bada właściwości nośników ładunku w atomach?

Zajmuje się ona także oddziaływaniami między polami a materią.

Jakiego efektu nie powoduje żarówka, ponieważ świeci cały czas jednakowo?

Jej światło jest zbliżone do słonecznego i dobrze oddaje barwy oglądanych przedmiotów.

W jakiej postaci wykonuje się żarnik żarówki gazowanej, aby go skrócić i ograniczyć straty?

Straty biorą się stąd, że część mocy doprowadzonej do żarnika jest odprowadzana przez gaz wypełniający bańkę.

Nadmiar czego jest warunkiem pojawienia się zauważalnych zjawisk elektrycznych?

Mogą to być ładunki dodatnie lub ujemne; w przewodnikach przemieszczają się one zawsze od bieguna o ich nadmiarze do bieguna o ładunku mniejszym.

Ile kelwinów wynosi w przybliżeniu temperatura barwowa światła żarówki?

Światło o takiej temperaturze barwowej wydaje się bardziej żółte niż słoneczne.

Który drogi gaz ogranicza straty ciepła w żarówce jeszcze skuteczniej niż krypton?

Oba gazy mają mniejsze przewodnictwo cieplne niż zwykłe wypełnienie bańki, ale ich wysokie ceny ograniczają stosowanie.

Z jakiego metalu był drut, który Robert Grove żarzył w próżni w 1840 roku?

Była to jedna z pierwszych prób o minimalnej trwałości; dwa lata wcześniej Marcellin Jobard żarzył w próżni włókno węglowe.

W której miejscowości na Mazowszu w 1883 roku po raz pierwszy użyto oświetlenia elektrycznego?

Elektryczne światło rozbłysło tam w przędzalni spółki Briggs & Posselt.

Jakie jest widmo światła emitowanego przez żarówkę?

Ma ono niższą temperaturę barwową niż światło słoneczne, czyli jest od niego bardziej żółte.

Kto w 1890 roku zastosował w żarówce wolframowy żarnik?

Wolfram zastąpił wcześniejsze włókna węglowe i pozostał materiałem żarników do dziś.

Ile lumenów na wat wynosi zazwyczaj skuteczność świetlna tradycyjnej żarówki?

Zwykle mieści się ona w przedziale od 8 do 16, a niektóre żarówki nie osiągają nawet 6 lumenów na wat.

Do około ilu kelwinów można podnieść temperaturę żarnika w żarówce halogenowej?

Dzięki temu żarówki halogenowe osiągają skuteczność świetlną do 18 lumenów na wat.