Finlandia — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańZ którym państwem Finlandia graniczy od wschodu?
Od zachodu Finlandia sąsiaduje ze Szwecją, a od północy z Norwegią; od południa i zachodu ma dostęp do Morza Bałtyckiego.
W którym roku Finlandia dołączyła do NATO?
Wniosek o przyjęcie do Sojuszu Finlandia złożyła 18 maja poprzedniego roku; członkiem Unii Europejskiej jest od 1995 roku.
Jak nazywa się fiński epos narodowy opublikowany po raz pierwszy w 1835 roku?
Kilkanaście lat później, w 1848 roku, po raz pierwszy publicznie wykonano fiński hymn narodowy.
W którym roku powstała niepodległa Finlandia?
Niepodległość stała się możliwa po upadku caratu w Imperium Rosyjskim, pod którego panowaniem Finlandia pozostawała ponad sto lat.
Który marszałek dowodził wojskami fińskimi podczas wojny zimowej?
W 1944 roku jego zręczna dyplomacja sprawiła, że wojska sowieckie, choć wkroczyły do Finlandii, nie okupowały kraju.
Jaką walutą Wielkie Księstwo Fińskie zastąpiło w 1860 roku ruble rosyjskie?
Waluta przetrwała aż do wprowadzenia euro; ten sam rok uznaje się za początek uprzemysłowienia kraju, z licznymi fabrykami papierniczymi i meblarskimi.
Które jezioro jest największym jeziorem Finlandii?
Ma powierzchnię 1377 km²; wszystkie fińskie jeziora zajmują łącznie 18,8 tys. km², a Pojezierze Fińskie liczy ich około 55 tysięcy.
Które miasto było stolicą Finlandii, zanim w 1812 roku zastąpiły je Helsinki?
W tym samym roku do Wielkiego Księstwa przyłączono należące do Rosji terytoria zwane „Starą Finlandią” (Vanha Suomi).
Jakim pierwszym na świecie parlamentem była utworzona w 1906 roku fińska Eduskunta?
Ten sam parlament 15 listopada 1917 roku zdecydował o przejęciu władzy w Wielkim Księstwie, co otworzyło drogę do niepodległości.
Który były prezydent Finlandii otrzymał w 2008 roku Pokojową Nagrodę Nobla?
Wcześniejsi fińscy nobliści to Frans Sillanpää (literatura, 1939), Artturi Virtanen (chemia, 1945) i Ragnar Granit (medycyna, 1967).
Które miasto jest po aglomeracji helsińskiej kolejnym największym obszarem miejskim Finlandii?
Leży około 180 kilometrów na północ od stolicy, której obszar metropolitalny tworzą wspólnie Helsinki, Espoo i Vantaa.
Pod jaką nazwą Szwedzi rozpoczęli w 1747 roku budowę fortyfikacji znanej dziś jako Suomenlinna?
Nazwa oznaczała „Zamek Szwecji”, a dzisiejsza – „Zamek Finlandii”; twierdza leży w pobliżu Helsinek i mieści dziś kilka muzeów.
Ile lat trwało panowanie rosyjskie w Finlandii, rozpoczęte po wojnie przegranej przez Szwedów?
Po przegranej Szwecji Finlandia stała się Wielkim Księstwem Fińskim, którego władcą był car.
Ile złotych medali zdobył biegacz Paavo Nurmi na igrzyskach olimpijskich w Paryżu w 1924 roku?
Swój pierwszy medal olimpijski biegacz wywalczył cztery lata wcześniej w Antwerpii, w roku, w którym Finlandia wstąpiła do Ligi Narodów.
Przedgórze jakich gór stanowi Laponia Fińska, leżąca na północ od koła podbiegunowego?
Większość powierzchni Finlandii stanowią niziny z młodą rzeźbą polodowcową, a wybrzeże szkierowe usiane jest małymi wysepkami.
Który car wydał w 1863 roku rozporządzenie o zrównaniu języka fińskiego ze szwedzkim?
Dziś fiński jest językiem ojczystym dla 92% mieszkańców, a szwedzkim posługuje się około 5,6% ludności.
Ile lat trwała prezydentura Urho Kekkonena, zakończona przejściem na emeryturę w 1981 roku?
Kekkonen po raz pierwszy wygrał wybory w 1956 roku; w 1961 roku ZSRR próbował wpłynąć na kolejne wybory prezydenckie.
Kto 31 grudnia 1917 roku uznał niepodległość ogłoszoną przez Finów?
Finowie ogłosili niepodległość 6 grudnia, kilka tygodni po tym, jak Eduskunta zdecydowała o przejęciu władzy w Wielkim Księstwie.
Który rzymski historyk w 98 roku n.e. napisał o „Fenni”, ludziach północy?
Była to pierwsza pisemna wzmianka o Lapończykach; fińskie plemiona Suomi, Häme i Karelów tworzyły związki przedpaństwowe dopiero w IX wieku.
Kto wydał w 1870 roku pierwszą fińską powieść „Seitsemän veljestä”?
Dzieła tego pisarza można dziś oglądać w helsińskim Muzeum Teatru, działającym od 1868 roku.
Która rzeka jest najdłuższą rzeką Finlandii?
Rzeka ma 550 km długości; lasy pokrywają 69% powierzchni kraju, a linia wybrzeża liczy 1250 km.
Ile dni trwała kampania wojny zimowej, rozpoczęta atakiem Armii Czerwonej na Finlandię?
Atak umożliwił pakt Ribbentrop-Mołotow, który pozwalał ZSRR zająć także republiki nadbałtyckie, wschodnią Polskę i część Rumunii.
Kto napisał w 1543 roku „Abckiria”, pierwszą księgę w języku fińskim?
Autor był biskupem; pierwsza fińskojęzyczna Biblia, Kristiinan Raamattu, ukazała się dopiero niemal sto lat później, w 1642 roku.
W którym miesiącu opady w Helsinkach osiągają największe natężenie?
Średnia roczna suma opadów w stolicy wynosi 650 mm, podczas gdy na północy kraju spada około 500 mm.
Kto został pierwszym prezydentem Finlandii po przyjęciu ustroju republikańskiego w 1919 roku?
Nowy Akt o formie rządu uchwalono 17 lipca, a wszedł w życie dwa dni później; w tym samym roku w kraju wprowadzono prohibicję.
Jaką bazę morską ZSRR zwrócił Finlandii w 1956 roku?
Po zawieszeniu broni w 1944 roku Finowie musieli udostępnić ten port flocie ZSRR na 50 lat, a także płacić odszkodowania wojenne.
Który szwedzki król poprowadził w 1155 roku pierwszą wyprawę krzyżową do Finlandii?
Towarzyszył mu angielski biskup Henryk z Uppsali, który podczas wyprawy zginął; drugą krucjatę poprowadził w 1249 roku hrabia Birger.
Między Szwecję i jakie państwo podzielił Finlandię pokój w Pähkinäsaari z 1323 roku?
Kilkadziesiąt lat później, w 1362 roku, Finowie zostali dopuszczeni do wyboru króla Szwecji.
Jaki zamek założył w 1475 roku szwedzki arystokrata Erik Axelsson Tott?
Warownia powstała we wschodniej Finlandii, w pobliżu Savo; kilkanaście lat później Finlandia po raz pierwszy pojawiła się na drukowanej mapie Europy.
Gdzie nieoficjalnie zanotowano najniższą temperaturę w Finlandii, –54 °C?
Rekord ciepła padł w 1914 roku w Liperi koło Joensuu, gdzie zmierzono +37,2 °C.