Gejzery — 30 ciekawostek

Czym z geologicznego punktu widzenia jest gejzer?

Wybuchy są dość regularne, ale każde źródło ma własny rytm — odstępy między kolejnymi erupcjami różnią się od gejzeru do gejzeru.

Z jakiego języka pochodzi słowo „gejzer”?

Nazwę rozpowszechnił konkretny gejzer — Geysir — którego imię z czasem stało się określeniem całego zjawiska.

Co ogrzewa wodę gejzerów w procesie hydrotermalnym?

Wystarczy, że wulkanizm wygasł niedawno — gorące gazy pochodzenia wulkanicznego nadal podgrzewają wodę gruntową pod powierzchnią.

Ile podstawowych typów gejzerów wyróżnia się ze względu na sposób wybuchu?

Niektórzy badacze dołączają do nich jeszcze gorące źródła typu bubble-shower spring, w których woda wrze gwałtownie na powierzchni zbiornika.

W którym amerykańskim stanie leży gejzer Old Faithful?

Gejzer znajduje się na wysokości 2245 m n.p.m., gdzie woda wrze już w temperaturze 93 °C.

Co dosłownie oznacza nazwa gejzeru Old Faithful?

Nazwa odzwierciedla fakt, że erupcje tego gejzeru można przewidzieć z dużą dokładnością.

Dlaczego Old Faithful jest jednym z najpopularniejszych gejzerów Yellowstone?

Nie jest ani największym, ani najbardziej regularnym gejzerem parku, ale wśród dużych gejzerów wybucha najczęściej.

Co spowodowało, że przerwy między erupcjami Old Faithful stopniowo się wydłużały?

Po wstrząsie z 1998 roku gejzer najczęściej daje dłuższe erupcje, po których następuje długa przerwa.

Jaki gaz napędza erupcje tzw. zimnych gejzerów?

Zimne gejzery działają więc zupełnie inaczej niż klasyczne — nie potrzebują pary wodnej ani ciepła wulkanicznego.

W którym kraju leży nieaktywny gejzer Waimangu, niegdyś najpotężniejszy na świecie?

Waimangu znajduje się na Wyspie Północnej; dziś tytuł najpotężniejszego czynnego gejzeru należy do Yellowstone.

Jak nazywa się rodzaj martwicy krzemionkowej osadzającej się wokół gejzerów?

Osady powstają z substancji mineralnych rozpuszczonych w wodzie; to z nich tworzą się także stożki, z których wybuchają niektóre gejzery.

Ile razy na dobę wybucha przeciętnie Old Faithful?

W 2004 roku przerwa między erupcjami trwała około 55–100 minut i zależała od długości poprzedniego wybuchu.

Ile aktywnych gejzerów znajduje się w Parku Narodowym Yellowstone?

Park leży w stanie Wyoming i skupia około połowy wszystkich gejzerów na Ziemi.

Który z dużych gejzerów Yellowstone jest gejzerem fontannowym?

Wybuch gejzeru fontannowego to zwykle seria gwałtownych rozprysków z niewielkiego zbiornika na powierzchni; większość takich gejzerów jest mała.

Ile najwyżej gejzerów występuje na całym świecie?

Gejzer wymaga rzadkiego zbiegu warunków: źródła ciepła, rezerwuaru wody, odpowiedniego ujścia i systemu kanałów doprowadzających wodę po erupcji.

Ile aktywnych gejzerów ma Islandia?

To właśnie na tej wyspie znajduje się Geysir, od którego nazwy wywodzi się słowo „gejzer” w wielu językach świata.

Ile aktywnych gejzerów liczy Dolina Gejzerów na Kamczatce?

To drugie po Yellowstone największe skupisko gejzerów na świecie; Islandia ma ich mniej niż połowę tej liczby.

Który gejzer Yellowstone wybucha ze stożka z wytrąconych osadów, a nie ze zbiornika wodnego?

Gejzery tego typu są rzadkie i często dają wysokie, smukłe strumienie wody; do tej grupy należą też Old Faithful i Riverside Geyser.

Ile wynosi temperatura wrzenia wody na głębokości 30 metrów pod gejzerem?

Temperatura wrzenia rośnie wraz z ciśnieniem, dlatego woda w głębokich, wąskich kanałach pozostaje ciekła, choć jest niemal wrząca.

Mechanizm wybuchu którego typu gejzerów tłumaczy teoria Roberta Bunsena?

Niemiecki fizyk, żyjący w latach 1811–1899, oparł swoją teorię na obserwacji erupcji islandzkiego Geysiru.

W którym niemieckim mieście znajduje się znany zimny gejzer?

Podobny zimny gejzer, zasilany dwutlenkiem węgla zamiast pary, działa także w Herľanach na Słowacji.

Jakie złoża badał na Islandii w latach 30. XIX wieku Otto Ludwig Krug von Nidda?

Badacz ten sądził, że para gromadzi się w kilku podziemnych odgałęzieniach, a potem wypycha wodę przez otwór gejzeru, opróżniając zbiornik.

Który brytyjski geolog przedstawił pierwszą naukową teorię wybuchów gejzerów?

Według tej teorii eksplozję wywoływała ekspansywna siła pary wodnej zgromadzonej w zbiorniku pod gejzerem; zyskała ona uznanie części badaczy.

Ile maksymalnie litrów wrzącej wody wyrzuca Old Faithful podczas jednej erupcji?

Ilość wody zależy od długości wybuchu; nawet najsłabsze erupcje wyrzucają w powietrze kilkanaście tysięcy litrów.

Od którego roku islandzkie gorące źródło nosi nazwę Geysir?

To właśnie od imienia tego źródła wywodzi się słowo używane dziś na całym świecie dla wszystkich tryskających gorących źródeł.

Które gorące źródło w Yellowstone jest przykładem typu bubble-shower spring?

W takich źródłach wybuch wynika z gwałtownego wrzenia wody na powierzchni, a nie z podziemnej działalności pary wodnej.

Jak długa przerwa następuje po erupcji Old Faithful trwającej krócej niż 2,5 minuty?

Po dłuższych erupcjach gejzer potrzebuje więcej czasu na regenerację; pojedyncze wybuchy trwają zazwyczaj od 1,5 do 5 minut.

W którym japońskim mieście występują gejzery?

Pojedyncze gejzery działają też w Chile, Meksyku, Indonezji, Chinach, na Azorach i na wyspach Pacyfiku.

Co według E.T. Allena i A.L. Daya powoduje ruch wody gejzeru na powierzchni?

Współczesne badania wiążą aktywność gejzerów z hydrologicznymi i termicznymi właściwościami wody i pary wodnej.

Na której wyspie Alaski znajdują się gejzery?

W zachodniej części USA gejzery występują również poza Yellowstone — w regionie Basin and Range Province.