Geografia — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańJaka religia dominuje wśród mieszkańców Uzbekistanu?
W kraju działało m.in. 50 kościołów zielonoświątkowych, 8 wspólnot żydowskich i tylko 5 kościołów katolickich.
Jakie narzędzie jest najczęściej stosowane w badaniach geograficznych?
Metody badawcze dzielą się na opisowe – przeglądowy opis cech miejsca i jego ludności – oraz analityczne, wyjaśniające, dlaczego zjawiska występują na danym obszarze.
Które miasto jest stolicą Uzbekistanu?
Tamtejszy Międzynarodowy Port Lotniczy jest największym międzynarodowym lotniskiem Azji Środkowej; LOT lata tam z Warszawy 5 razy w tygodniu.
Co oznaczają greckie słowa, od których pochodzi nazwa „geografia”?
Ze względu na różnorodność przedmiotu badań proponuje się nawet zastąpienie nazwy „geografia” terminem „nauki geograficzne”.
Którego wysychającego jeziora południowa część należy do Uzbekistanu?
W rejonach na południe od jeziora notuje się wysoki poziom zachorowań na raka, białaczkę i cholerę oraz wysoką śmiertelność noworodków.
Który dział geografii fizycznej wiąże się z gleboznawstwem i biologią?
Geomorfologia wiąże się z geologią i fizyką, hydrografia z hydrologią i chemią, a glacjologia z fizyką.
Jaką rzadką cechę geograficzną Uzbekistan dzieli tylko z jednym innym państwem świata?
Z racji braku dostępu do morza kraj dysponuje tylko dwoma rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi i siłami powietrznymi.
W którym roku Uzbekistan ogłosił deklarację niepodległości?
Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka, która weszła w skład ZSRR, powstała w 1924 roku.
W produkcji jakiej rośliny uprawnej Uzbekistan jest światowym liderem?
W maju 2018 roku pod presją międzynarodową zakazano pracy przymusowej – wcześniej uczniów i urzędników wysyłano na zbiory do pól.
Kogo uważa się za twórcę terminu „geografia”?
Grecy jako pierwsi zajmowali się geografią jako nauką i filozofią; wielki wkład wnieśli też Tales z Miletu, Herodot, Arystoteles, Strabon i Ptolemeusz.
Między jakimi dwiema wielkimi rzekami leży Uzbekistan?
Około 20% powierzchni kraju zajmują góry i przedgórza, a zachodni skraj – pustynny płaskowyż Ustiurt.
Z którym sąsiadem Uzbekistan ma najkrótszą granicę?
Ta granica liczy zaledwie 137 km; to właśnie z terytorium Uzbekistanu Związek Radziecki napadł na Afganistan w 1979 roku.
Jaką nauką jest geografia ze względu na swój podwójny przedmiot badań?
Geografia fizyczna zalicza się do nauk przyrodniczych, a geografia społeczno-ekonomiczna – do nauk społeczno-ekonomicznych.
Jak inaczej nazywa się geografia społeczno-ekonomiczna?
W jej skład wchodzą m.in. geografia wyborcza, geografia religii, geografia turyzmu i geografia usług.
Czyj najazd w latach 1220–1221 spustoszył ziemie dzisiejszego Uzbekistanu?
Dopiero w XIV wieku Mongołowie zostali wyparci przez Timura, a region wkroczył na drogę szybkiego rozwoju.
Z jakimi naukami powiązana jest geografia ludności?
Geografia osadnictwa łączy się z kolei z historią i urbanistyką; oba działy należą do geografii społeczno-ekonomicznej.
Od którego roku istnieje Polskie Towarzystwo Geograficzne?
Geografia regionalna, łącząca zagadnienia fizyczne i społeczno-ekonomiczne danego regionu świata, to jeden z trzech podstawowych działów tej nauki.
Kto kierował najstarszą katedrą geografii w Polsce, działającą w Krakowie?
Jej tradycje kontynuuje dziś Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jaka rozległa pustynia zajmuje środkową część Uzbekistanu?
Osadnictwo na pustyni ogranicza się do nielicznych oaz i dolin rzek: Syr-darii, Zarafszanu, Kaszka-darii i Amu-darii.
Które uzbeckie miasto było niegdyś centrum starożytnej Sogdiany?
Od VI wieku p.n.e. rządzili tu przedstawiciele perskiej dynastii Achemenidów, a później obszar podbił Aleksander Macedoński.
Kto od 2016 roku sprawuje urząd prezydenta Uzbekistanu?
W wyborach z 24 października 2021 otrzymał według oficjalnych danych 80,1% głosów; na czele rządu stoi premier Abdulla Aripov.
W którym roku Uzbekistan został członkiem ONZ?
Kraj należy też do Wspólnoty Niepodległych Państw, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Szanghajskiej Organizacji Współpracy.
Który polski król należał do Akademii Argonautów?
Obok króla członkami byli marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski i kanclerz wielki koronny Jan Wielopolski.
Który arabski uczony wymieniany jest wśród tych, którzy w średniowieczu rozwijali geografię?
W tym samym czasie horyzont geograficzny Europy rozszerzył Marco Polo, a wiek XV i XVI przyniósł epokę wielkich odkryć geograficznych.
Która mniejszość narodowa jest najliczniejsza w Uzbekistanie?
Od 1989 roku nie przeprowadzono w Uzbekistanie ani jednego spisu ludności, więc dane etniczne opierają się na oficjalnych statystykach.
Kto założył Akademię Argonautów, pierwsze stowarzyszenie geograficzne na świecie?
Coronelli był włoskim franciszkaninem i geografem; w XIX wieku powstały brytyjskie Królewskie Towarzystwo Geograficzne i amerykańskie Narodowe Towarzystwo Geograficzne.
Jak nazywa się najwyższy szczyt Uzbekistanu?
Szczyt leży w górach na wschodzie i północnym wschodzie kraju – w Górach Ałajskich i Tienszanie; między nimi rozciąga się urodzajna Kotlina Fergańska.
Które miejsce na świecie zajmuje Uzbekistan pod względem zasobów złota?
Kraj zajmuje też 7. miejsce na świecie pod względem zasobów uranu i 11. pod względem miedzi; ma również złoża ołowiu, srebra i fosforytów.
Który obiekt w Chiwie jako pierwszy w Uzbekistanie trafił w 1990 roku na listę UNESCO?
Kolejne wpisy to historyczne centra Buchary (1993) i Shahrisabz (2000) oraz Samarkanda – Skrzyżowanie Kultur (2001).
Które miejsce zajął Uzbekistan w 2020 roku w rankingu wolności prasy?
W 2017 roku kraj zajął też 158. miejsce ze 167 państw we wskaźniku demokracji Economist Intelligence Unit.