Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Geografia to nauka o dwóch twarzach – przyrodniczej i społecznej – która od czasów Eratostenesa opisuje Ziemię i powiązania między środowiskiem a działalnością człowieka. W tym quizie sprawdzisz, co wiesz o historii i działach geografii, pierwszych towarzystwach geograficznych oraz o Uzbekistanie – kraju między Amu-darią a Syr-darią, z pustynią Kyzył-kum, Samarkandą i wysychającym Jeziorem Aralskim. Pytania ułożone są od najłatwiejszych do najtrudniejszych.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jaka religia dominuje wśród mieszkańców Uzbekistanu?
Islam
W kraju działało m.in. 50 kościołów zielonoświątkowych, 8 wspólnot żydowskich i tylko 5 kościołów katolickich.
Q 02Jakie narzędzie jest najczęściej stosowane w badaniach geograficznych?
Mapa
Metody badawcze dzielą się na opisowe – przeglądowy opis cech miejsca i jego ludności – oraz analityczne, wyjaśniające, dlaczego zjawiska występują na danym obszarze.
Q 03Które miasto jest stolicą Uzbekistanu?
Taszkent
Tamtejszy Międzynarodowy Port Lotniczy jest największym międzynarodowym lotniskiem Azji Środkowej; LOT lata tam z Warszawy 5 razy w tygodniu.
Q 04Co oznaczają greckie słowa, od których pochodzi nazwa „geografia”?
„Ziemia” i „piszę”
Ze względu na różnorodność przedmiotu badań proponuje się nawet zastąpienie nazwy „geografia” terminem „nauki geograficzne”.
Q 05Którego wysychającego jeziora południowa część należy do Uzbekistanu?
Jezioro Aralskie
W rejonach na południe od jeziora notuje się wysoki poziom zachorowań na raka, białaczkę i cholerę oraz wysoką śmiertelność noworodków.
Q 06Który dział geografii fizycznej wiąże się z gleboznawstwem i biologią?
Geografia gleb
Geomorfologia wiąże się z geologią i fizyką, hydrografia z hydrologią i chemią, a glacjologia z fizyką.
Q 07Jaką rzadką cechę geograficzną Uzbekistan dzieli tylko z jednym innym państwem świata?
Podwójnie śródlądowy
Z racji braku dostępu do morza kraj dysponuje tylko dwoma rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi i siłami powietrznymi.
Q 08W którym roku Uzbekistan ogłosił deklarację niepodległości?
1991
Uzbecka Socjalistyczna Republika Radziecka, która weszła w skład ZSRR, powstała w 1924 roku.
Q 09W produkcji jakiej rośliny uprawnej Uzbekistan jest światowym liderem?
Bawełna
W maju 2018 roku pod presją międzynarodową zakazano pracy przymusowej – wcześniej uczniów i urzędników wysyłano na zbiory do pól.
Q 10Kogo uważa się za twórcę terminu „geografia”?
Eratostenes z Cyreny
Grecy jako pierwsi zajmowali się geografią jako nauką i filozofią; wielki wkład wnieśli też Tales z Miletu, Herodot, Arystoteles, Strabon i Ptolemeusz.
Q 11Między jakimi dwiema wielkimi rzekami leży Uzbekistan?
Amu-darią i Syr-darią
Około 20% powierzchni kraju zajmują góry i przedgórza, a zachodni skraj – pustynny płaskowyż Ustiurt.
Q 12Z którym sąsiadem Uzbekistan ma najkrótszą granicę?
Afganistan
Ta granica liczy zaledwie 137 km; to właśnie z terytorium Uzbekistanu Związek Radziecki napadł na Afganistan w 1979 roku.
Q 13Jaką nauką jest geografia ze względu na swój podwójny przedmiot badań?
Dualistyczną
Geografia fizyczna zalicza się do nauk przyrodniczych, a geografia społeczno-ekonomiczna – do nauk społeczno-ekonomicznych.
Q 21Kto od 2016 roku sprawuje urząd prezydenta Uzbekistanu?
Shavkat Mirziyoyev
W wyborach z 24 października 2021 otrzymał według oficjalnych danych 80,1% głosów; na czele rządu stoi premier Abdulla Aripov.
Q 22W którym roku Uzbekistan został członkiem ONZ?
1992
Kraj należy też do Wspólnoty Niepodległych Państw, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Szanghajskiej Organizacji Współpracy.
Q 23Który polski król należał do Akademii Argonautów?
Jan III Sobieski
Obok króla członkami byli marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski i kanclerz wielki koronny Jan Wielopolski.
Q 14Jak inaczej nazywa się geografia społeczno-ekonomiczna?
Antropogeografia
W jej skład wchodzą m.in. geografia wyborcza, geografia religii, geografia turyzmu i geografia usług.
Q 15Czyj najazd w latach 1220–1221 spustoszył ziemie dzisiejszego Uzbekistanu?
Czyngis-chana
Dopiero w XIV wieku Mongołowie zostali wyparci przez Timura, a region wkroczył na drogę szybkiego rozwoju.
Q 16Z jakimi naukami powiązana jest geografia ludności?
Demografią i statystyką
Geografia osadnictwa łączy się z kolei z historią i urbanistyką; oba działy należą do geografii społeczno-ekonomicznej.
Q 17Od którego roku istnieje Polskie Towarzystwo Geograficzne?
1918
Geografia regionalna, łącząca zagadnienia fizyczne i społeczno-ekonomiczne danego regionu świata, to jeden z trzech podstawowych działów tej nauki.
Q 18Kto kierował najstarszą katedrą geografii w Polsce, działającą w Krakowie?
Wincenty Pol
Jej tradycje kontynuuje dziś Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Q 19Jaka rozległa pustynia zajmuje środkową część Uzbekistanu?
Kyzył-kum
Osadnictwo na pustyni ogranicza się do nielicznych oaz i dolin rzek: Syr-darii, Zarafszanu, Kaszka-darii i Amu-darii.
Q 20Które uzbeckie miasto było niegdyś centrum starożytnej Sogdiany?
Samarkanda
Od VI wieku p.n.e. rządzili tu przedstawiciele perskiej dynastii Achemenidów, a później obszar podbił Aleksander Macedoński.
Q 24Który arabski uczony wymieniany jest wśród tych, którzy w średniowieczu rozwijali geografię?
Al-Idrisi
W tym samym czasie horyzont geograficzny Europy rozszerzył Marco Polo, a wiek XV i XVI przyniósł epokę wielkich odkryć geograficznych.
Q 25Która mniejszość narodowa jest najliczniejsza w Uzbekistanie?
Tadżycy
Od 1989 roku nie przeprowadzono w Uzbekistanie ani jednego spisu ludności, więc dane etniczne opierają się na oficjalnych statystykach.
Q 26Kto założył Akademię Argonautów, pierwsze stowarzyszenie geograficzne na świecie?
Vincenzo Maria Coronelli
Coronelli był włoskim franciszkaninem i geografem; w XIX wieku powstały brytyjskie Królewskie Towarzystwo Geograficzne i amerykańskie Narodowe Towarzystwo Geograficzne.
Q 27Jak nazywa się najwyższy szczyt Uzbekistanu?
Hazrat Sulton
Szczyt leży w górach na wschodzie i północnym wschodzie kraju – w Górach Ałajskich i Tienszanie; między nimi rozciąga się urodzajna Kotlina Fergańska.
Q 28Które miejsce na świecie zajmuje Uzbekistan pod względem zasobów złota?
4.
Kraj zajmuje też 7. miejsce na świecie pod względem zasobów uranu i 11. pod względem miedzi; ma również złoża ołowiu, srebra i fosforytów.
Q 29Który obiekt w Chiwie jako pierwszy w Uzbekistanie trafił w 1990 roku na listę UNESCO?
Itchan Kala
Kolejne wpisy to historyczne centra Buchary (1993) i Shahrisabz (2000) oraz Samarkanda – Skrzyżowanie Kultur (2001).
Q 30Które miejsce zajął Uzbekistan w 2020 roku w rankingu wolności prasy?
156.
W 2017 roku kraj zajął też 158. miejsce ze 167 państw we wskaźniku demokracji Economist Intelligence Unit.