Hinduizm — 30 ciekawostek

Które miejsce zajmuje hinduizm wśród religii świata pod względem liczby wyznawców?

Poza Indiami i Nepalem znaczny odsetek hinduistów mieszka m.in. na Mauritiusie, Fidżi, w Gujanie, Surinamie oraz Trynidadzie i Tobago.

W jakim języku spisano Wedy, święte księgi hinduizmu?

Każda z czterech sanhit Wed ma jeszcze dwa teksty: Brahmany (traktaty rytualno-teologiczne) i Upaniszady (traktaty filozoficzne).

Jak nazywa się w hinduizmie wędrówka dusz, do której zakończenia dążą wierni?

Do zjednoczenia z Brahmanem prowadzą trzy drogi: bhaktijoga (miłość i oddanie), dźńanajoga (mądrość duchowa) i karmajoga (bezinteresowne działanie).

Który awatar Wisznu urodził się w rodzinie pasterzy krów, a w przyszłości został władcą?

Jego wyznawcy, krysznaici, stanowią liczną grupę wśród wisznuitów, a ich oddanie bogu nazywa się bhakti.

Od sanskryckiej nazwy której rzeki pochodzi perski termin Hindu?

Perscy geografowie określali tym słowem ludy mieszkające za tą rzeką, czyli po jej wschodniej stronie.

Taniec którego bóstwa symbolizuje nieustanne niszczenie i odradzanie się wszechświata?

Pogląd o ciągłym niszczeniu i powoływaniu świata do życia jest powszechny wśród śiwaitów.

Która z czterech er (jug) jest obecna według większości hinduistów?

To era najniższej moralności; za erę najwyższej moralności uchodzi Satjajuga, od której zaczyna się cykl.

Jak nazywają się świątynie hinduistyczne?

Wielu hinduistów ma własne domowe świątynie, w których odprawia pudźę i powtarza mantry.

Który lud przyniósł wedyzm do Indii?

Wraz z rozkwitem kultury tego ludu powstała najstarsza święta księga hinduizmu, a z czasem do kanonu dołączyły pozostałe Wedy.

Jak nazywa się zasada niekrzywdzenia żadnej istoty czynem, myślą ani słowem?

Wyjątek dopuszcza się tylko wtedy, gdy krzywda jest konieczna do obrony siebie lub kogoś innego.

Jak nazywa się etyka hinduistyczna, obejmująca nie tylko ludzi, ale i wszystkie istoty żywe?

Jej podstawą są miłość, współczucie i spokój, pokonanie pragnień i przywiązań oraz oddanie bogom, czyli bhakti.

Która z czterech sanhit Wed powstała najwcześniej?

Najpóźniej powstała Atharwaweda z pieśniami czarodziejskimi i wiedzą zaklęć, a Samaweda zawiera pieśni liturgiczne.

Za panowania którego króla-buddysty z III w. p.n.e. hinduizm przestał być główną religią Indii?

Władca ten uczynił buddyzm oficjalną religią państwa obejmującego dużą część subkontynentu indyjskiego.

Z jakiej religii bezpośrednio wyewoluował hinduizm?

Wcześniejszym ogniwem był wedyzm, z początku religia politeistyczna, która z czasem przekształciła się w henoteizm.

Ilu hinduistów mieszka łącznie w Indiach i Nepalu?

Wszystkie odłamy hinduizmu razem wzięte wyznaje ponad miliard ludzi na świecie.

Kto założył dżinizm, który w VI wieku p.n.e. zaczął się wyodrębniać z hinduizmu?

W tym samym czasie z hinduizmu wyodrębnił się buddyzm; obie religie miały początkowo zasięg lokalny, w rejonie Biharu.

Kto według hinduistów spisał święte księgi, natchniony przez bogów?

Z tego powodu święte pisma uważa się za pochodzące bezpośrednio od bogów, a ich czytanie za błogosławieństwo na drodze duchowej.

Jak nazywa się zaliczana do smryti księga praw, którą według tradycji spisał Manu?

Do świętej tradycji smryti zalicza się też dwa wielkie eposy, Purany oraz sutry.

Jakiej nazwy używają sami hinduiści na określenie swojej religii?

Nazwa ta znaczy tyle co „odwieczny porządek” i nie ma nic wspólnego z perskim określeniem ludów mieszkających za wielką rzeką.

Jak inaczej nazywa się kalpa, czyli okres trwania jednego wszechświata?

Na ten okres składa się tysiąc mahajug, a każda mahajuga trwa dwanaście tysięcy boskich lat.

Około którego roku Brytyjczycy utworzyli nazwę hinduizm, dodając przyrostek do słowa Hindu?

W pierwszej połowie XIX wieku termin rozpowszechnił się w Europie, by odróżnić religie indyjskie od buddyzmu i dżinizmu.

Przyjście którego awatara Wisznu ma zwiastować koniec obecnej Kali jugi?

Ma on zstąpić na Ziemię jako jeździec na białym koniu; część odłamów uważa, że to przyjście już nastąpiło.

Jak nazywa się „wielkie rozwiązanie” następujące w chwili zniszczenia wszechświata?

Po zniszczeniu świata pod koniec kalpy i po upływie kolejnej kalpy ma zostać powołany do życia nowy wszechświat.

W którym roku Indiami zaczęła rządzić dynastia Guptów, przywracając prymat hinduizmu?

W okresie buddyjskiej dominacji hinduizm wcale nie osłabł: kwitła jego literatura, filozofia i praktyki religijne.

Ile razy rok boski jest dłuższy od roku ludzkiego w hinduistycznej rachubie czasu?

W latach boskich Kritajuga trwa cztery tysiące lat, Tretajuga trzy tysiące, Dwaparajuga dwa tysiące, a ostatnia era tysiąc.

Jakie teksty wedyjskie o treści mistyczno-alegorycznej przeznaczono dla leśnych ascetów?

Obok nich literaturę wedyjską tworzą Brahmany, traktaty rytualno-teologiczne, i Upaniszady, traktaty filozoficzne.

Która księga odgrywa w Indiach Południowych rolę podobną do Biblii w krajach zachodnich?

Na południu subkontynentu bardzo silne były też wpływy bhakti, widoczne we wczesnośredniowiecznej literaturze tamilskiej.

Datę którego ważnego święta oblicza się nadal według 60-letniego cyklu Jowisza?

Cykl 60-letni dorównywał niegdyś popularnością kalendarzowi 5-letniemu, dziś przetrwał lokalnie w świątyniach południa Indii.

W jakim dialekcie języka hindi Tulsidas ułożył w 1574 roku poemat Ramćaritmanas?

Poemat oparto na Ramajanie; jedna z jego wersji opisuje przemianę Sity w boginię Kali i jej tryumfalny taniec w bojowym szale.

Którego państwa nad Mekongiem hinduizm stał się główną religią na przełomie I i II w. p.n.e.?

Stamtąd hinduizm rozprzestrzenił się na północ wśród ludów Czampy; w Kambodży czczono m.in. Agniego, Skandę, Indrę i Hariharę.