Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Hinduizm to trzecia religia świata pod względem liczby wyznawców i zarazem jedna z najstarszych – wyrosła z Wed i kultury Ariów, nie ma jednego założyciela ani jednej doktryny. Quiz prowadzi przez wierzenia (reinkarnacja, karma, awatarowie), święte pisma, rachubę czasu, etykę i historię – od króla Aśoki po Adi Śankarę i narodziny sikhizmu. Osobne pytania dotyczą Ramajany, eposu o Ramie, Sicie i Hanumanie. Poziom rośnie od pytań podstawowych po eksperckie; każda odpowiedź ma krótkie wyjaśnienie.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Które miejsce zajmuje hinduizm wśród religii świata pod względem liczby wyznawców?
Trzecie
Poza Indiami i Nepalem znaczny odsetek hinduistów mieszka m.in. na Mauritiusie, Fidżi, w Gujanie, Surinamie oraz Trynidadzie i Tobago.
Q 02W jakim języku spisano Wedy, święte księgi hinduizmu?
Sanskrycie
Każda z czterech sanhit Wed ma jeszcze dwa teksty: Brahmany (traktaty rytualno-teologiczne) i Upaniszady (traktaty filozoficzne).
Q 03Jak nazywa się w hinduizmie wędrówka dusz, do której zakończenia dążą wierni?
Sansara
Do zjednoczenia z Brahmanem prowadzą trzy drogi: bhaktijoga (miłość i oddanie), dźńanajoga (mądrość duchowa) i karmajoga (bezinteresowne działanie).
Q 04Który awatar Wisznu urodził się w rodzinie pasterzy krów, a w przyszłości został władcą?
Kryszna
Jego wyznawcy, krysznaici, stanowią liczną grupę wśród wisznuitów, a ich oddanie bogu nazywa się bhakti.
Q 05Od sanskryckiej nazwy której rzeki pochodzi perski termin Hindu?
Indus
Perscy geografowie określali tym słowem ludy mieszkające za tą rzeką, czyli po jej wschodniej stronie.
Q 06Taniec którego bóstwa symbolizuje nieustanne niszczenie i odradzanie się wszechświata?
Śiwa Nataradźa
Pogląd o ciągłym niszczeniu i powoływaniu świata do życia jest powszechny wśród śiwaitów.
Q 07Która z czterech er (jug) jest obecna według większości hinduistów?
Kalijuga
To era najniższej moralności; za erę najwyższej moralności uchodzi Satjajuga, od której zaczyna się cykl.
Q 08Jak nazywają się świątynie hinduistyczne?
Mandiry
Wielu hinduistów ma własne domowe świątynie, w których odprawia pudźę i powtarza mantry.
Q 09Który lud przyniósł wedyzm do Indii?
Ariowie
Wraz z rozkwitem kultury tego ludu powstała najstarsza święta księga hinduizmu, a z czasem do kanonu dołączyły pozostałe Wedy.
Q 10Jak nazywa się zasada niekrzywdzenia żadnej istoty czynem, myślą ani słowem?
Ahinsa
Wyjątek dopuszcza się tylko wtedy, gdy krzywda jest konieczna do obrony siebie lub kogoś innego.
Q 11Jak nazywa się etyka hinduistyczna, obejmująca nie tylko ludzi, ale i wszystkie istoty żywe?
Dharma
Jej podstawą są miłość, współczucie i spokój, pokonanie pragnień i przywiązań oraz oddanie bogom, czyli bhakti.
Q 12Która z czterech sanhit Wed powstała najwcześniej?
Rygweda
Najpóźniej powstała Atharwaweda z pieśniami czarodziejskimi i wiedzą zaklęć, a Samaweda zawiera pieśni liturgiczne.
Q 13Za panowania którego króla-buddysty z III w. p.n.e. hinduizm przestał być główną religią Indii?
Aśoka
Władca ten uczynił buddyzm oficjalną religią państwa obejmującego dużą część subkontynentu indyjskiego.
Q 21Około którego roku Brytyjczycy utworzyli nazwę hinduizm, dodając przyrostek do słowa Hindu?
1830
W pierwszej połowie XIX wieku termin rozpowszechnił się w Europie, by odróżnić religie indyjskie od buddyzmu i dżinizmu.
Q 22Przyjście którego awatara Wisznu ma zwiastować koniec obecnej Kali jugi?
Kalkin
Ma on zstąpić na Ziemię jako jeździec na białym koniu; część odłamów uważa, że to przyjście już nastąpiło.
Q 23Jak nazywa się „wielkie rozwiązanie” następujące w chwili zniszczenia wszechświata?
Mahapralaja
Po zniszczeniu świata pod koniec kalpy i po upływie kolejnej kalpy ma zostać powołany do życia nowy wszechświat.
Q 14Z jakiej religii bezpośrednio wyewoluował hinduizm?
Braminizmu
Wcześniejszym ogniwem był wedyzm, z początku religia politeistyczna, która z czasem przekształciła się w henoteizm.
Q 15Ilu hinduistów mieszka łącznie w Indiach i Nepalu?
910 mln
Wszystkie odłamy hinduizmu razem wzięte wyznaje ponad miliard ludzi na świecie.
Q 16Kto założył dżinizm, który w VI wieku p.n.e. zaczął się wyodrębniać z hinduizmu?
Mahawira
W tym samym czasie z hinduizmu wyodrębnił się buddyzm; obie religie miały początkowo zasięg lokalny, w rejonie Biharu.
Q 17Kto według hinduistów spisał święte księgi, natchniony przez bogów?
Ryszi
Z tego powodu święte pisma uważa się za pochodzące bezpośrednio od bogów, a ich czytanie za błogosławieństwo na drodze duchowej.
Q 18Jak nazywa się zaliczana do smryti księga praw, którą według tradycji spisał Manu?
Manusmryti
Do świętej tradycji smryti zalicza się też dwa wielkie eposy, Purany oraz sutry.
Q 19Jakiej nazwy używają sami hinduiści na określenie swojej religii?
Sanātanadharma
Nazwa ta znaczy tyle co „odwieczny porządek” i nie ma nic wspólnego z perskim określeniem ludów mieszkających za wielką rzeką.
Q 20Jak inaczej nazywa się kalpa, czyli okres trwania jednego wszechświata?
Dzień Brahmy
Na ten okres składa się tysiąc mahajug, a każda mahajuga trwa dwanaście tysięcy boskich lat.
Q 24W którym roku Indiami zaczęła rządzić dynastia Guptów, przywracając prymat hinduizmu?
320
W okresie buddyjskiej dominacji hinduizm wcale nie osłabł: kwitła jego literatura, filozofia i praktyki religijne.
Q 25Ile razy rok boski jest dłuższy od roku ludzkiego w hinduistycznej rachubie czasu?
360
W latach boskich Kritajuga trwa cztery tysiące lat, Tretajuga trzy tysiące, Dwaparajuga dwa tysiące, a ostatnia era tysiąc.
Q 26Jakie teksty wedyjskie o treści mistyczno-alegorycznej przeznaczono dla leśnych ascetów?
Aranjaki
Obok nich literaturę wedyjską tworzą Brahmany, traktaty rytualno-teologiczne, i Upaniszady, traktaty filozoficzne.
Q 27Która księga odgrywa w Indiach Południowych rolę podobną do Biblii w krajach zachodnich?
Tirukkural
Na południu subkontynentu bardzo silne były też wpływy bhakti, widoczne we wczesnośredniowiecznej literaturze tamilskiej.
Q 28Datę którego ważnego święta oblicza się nadal według 60-letniego cyklu Jowisza?
Kumbhamela
Cykl 60-letni dorównywał niegdyś popularnością kalendarzowi 5-letniemu, dziś przetrwał lokalnie w świątyniach południa Indii.
Q 29W jakim dialekcie języka hindi Tulsidas ułożył w 1574 roku poemat Ramćaritmanas?
Awadhi
Poemat oparto na Ramajanie; jedna z jego wersji opisuje przemianę Sity w boginię Kali i jej tryumfalny taniec w bojowym szale.
Q 30Którego państwa nad Mekongiem hinduizm stał się główną religią na przełomie I i II w. p.n.e.?
Funan
Stamtąd hinduizm rozprzestrzenił się na północ wśród ludów Czampy; w Kambodży czczono m.in. Agniego, Skandę, Indrę i Hariharę.