Huragany i cyklony tropikalne — 28 ciekawostek

Jak nazywa się cyklon tropikalny o sile huraganu na północno-zachodnim Pacyfiku?

Na północy Oceanu Indyjskiego ten sam układ nosi miano silnego sztormu cyklonicznego, a na jego południowym zachodzie po prostu cyklonu tropikalnego.

Który kraj spustoszył w 1970 roku cyklon Bhola, najtragiczniejszy w udokumentowanej historii?

Większość ofiar zginęła nie od wiatru, lecz wskutek zalania nisko położonych terenów przez fale przypływu.

W którą stronę świata na ogół przesuwają się cyklony tropikalne, zanim skręcą ku biegunom?

Po kilku lub kilkunastu dniach wędrówki cyklon może przekształcić się w niż podzwrotnikowy, a nawet w niż średnich szerokości geograficznych.

W jakiej porze roku cyklony tropikalne rozwijają się najczęściej?

Decyduje temperatura powierzchni wód, która właśnie wtedy osiąga roczne maksimum i dostarcza układowi najwięcej energii.

Która amerykańska agencja, obok sił powietrznych USAF, ma flotę samolotów do badania huraganów?

Dane z samolotów łączy się z obserwacjami satelitarnymi, radarowymi i naziemnymi, a gotowe prognozy trafiają do służb obrony cywilnej.

Która siła, zbyt słaba na równiku, wprawia rodzący się cyklon tropikalny w wirowanie?

Ciepłe i wilgotne powietrze napływające pod kompleks chmur burzowych zaczyna pod jej wpływem poruszać się po spirali.

Który region zaatakował jesienią 1998 roku huragan Mitch, powodując kilkanaście tysięcy ofiar?

Największe straty wywołały nie wichury, lecz katastrofalne opady, a po nich osunięcia ziemi i powodzie.

Jaką wysokość może przekraczać fala przypływowa wywołana cyklonem tropikalnym?

Falę wywołuje zarówno wiatr, jak i bardzo niskie ciśnienie w centrum układu; to ona zatapia nisko położone obszary nadbrzeżne.

Jaką temperaturę musi przekraczać powierzchniowa warstwa oceanu, by mógł powstać cyklon tropikalny?

Ocean pełni wtedy rolę zbiornika energii: po utworzeniu się chmur powietrze jest nieustannie ogrzewane i nawilżane przez ciepłą wodę.

Jaką rekordową prędkość wiatru szacuje się w najsilniejszych huraganach?

Wartość tę wylicza się z ciśnienia w centrum układu, ponieważ żaden wiatromierz nie wytrzymuje takich warunków.

Ile stref pogodowych wyróżnia się w cyklonie tropikalnym i jego bezpośrednim otoczeniu?

Strefa zerowa leży poza cyklonem, lecz pogoda w niej już odczuwa jego bliskość; podział ma znaczenie dla manewrów statków unikających żywiołu.

Jakiego typu satelity meteorologiczne śledzą cały cykl życiowy cyklonów tropikalnych?

Gdy cyklon znajdzie się w zasięgu radarów meteorologicznych, meteorolodzy mogą dodatkowo zajrzeć do jego wnętrza.

Jaka jest minimalna odległość od równika, w której może powstać cyklon tropikalny?

Bliżej równika układ nie jest w stanie się rozkręcić, bo brakuje tam wystarczającej poziomej składowej siły odchylającej ruch powietrza.

W której części cyklonu tropikalnego wieją na ogół najsilniejsze wiatry?

Do prędkości wynikającej z cyrkulacji cyklonicznej dodaje się tam prędkość przemieszczania się całego układu.

Ilu co najmniej ludzi zginęło według ostrożnych szacunków wskutek cyklonu Bhola?

Dokładnych danych o liczbie ofiar nigdy nie ustalono; żaden inny cyklon tropikalny w udokumentowanej historii nie zebrał tak krwawego żniwa.

Jaki odsetek silnych huraganów na Atlantyku powstaje między sierpniem a październikiem?

Chodzi o huragany z wiatrem przekraczającym 50 m/s; poza tym trzymiesięcznym oknem tak potężne układy na Atlantyku to rzadkość.

Jaką siłę w skali Beauforta osiąga wiatr w strefie 2, środkowej strefie cyklonu tropikalnego?

W tej strefie ciśnienie zaczyna gwałtownie spadać, deszcze przechodzą w ulewy, a morze szybko pokrywa się pianą nawet tam, gdzie nie pada.

Ile opadu w ciągu 3 dni zanotowano w Kamienicy Kłodzkiej podczas powodzi w lipcu 1997 roku?

Była to maksymalna zarejestrowana wartość podczas powodzi tysiąclecia, wciąż kilkanaście razy mniejsza niż rekordy cyklonów na Reunion.

W którym akwenie silne sztormy cykloniczne mają dwa maksima występowania: w maju i w listopadzie?

To wyjątek od reguły, według której cyklony tropikalne najchętniej rodzą się u schyłku lata, gdy woda jest najcieplejsza.

Ku wybrzeżom którego kraju zmierza cordonazo, rzadki mały huragan na północno-wschodnim Pacyfiku?

Cordonazo to nazwa hiszpańska; zjawisko pojawia się dość rzadko na początku października i wędruje z okolic 130° W przez Wyspy Revillagigedo.

Jako jaki cykl termodynamiczny niektórzy badacze opisują zmiany cieplne w cyklonie tropikalnym?

Cyklon można traktować jak silnik cieplny: parowanie z oceanu nawilża powietrze, które unosząc się, oddaje ciepło w kondensującej parze wodnej.

Jak nazywa się etap rozwoju cyklonu, gdy chmury burzowe nad oceanem zaczynają wirować po spirali?

Pod kompleksem chmur tworzy się obszar obniżonego ciśnienia, który zasysa z otoczenia coraz więcej ciepłego i wilgotnego powietrza.

Jaką prędkość wiatru mógłby osiągać hipotetyczny hiperkan nad ekstremalnie ciepłym oceanem?

Do powstania hiperkanu potrzebna byłaby temperatura oceanu rzędu 40–50 °C, daleko powyżej wszystkiego, co dotąd zmierzono.

Jaką lokalną nazwę noszą cyklony tropikalne w rejonie Filipin?

Filipińskie cyklony pojawiają się najczęściej między lipcem a listopadem; lokalne nazwy częściej trafiają do locji niż do komunikatów prognostycznych.

Ile opadu przyniósł cyklon Denise na Reunion w ciągu 12 godzin w nocy z 7 na 8 grudnia 1966 roku?

W ciągu pełnej doby spadło tam 1825 mm deszczu; Reunion na Oceanie Indyjskim dzierży rekordy opadów związanych z cyklonami tropikalnymi.

Jaką wartość w morskiej skali widzialności często osiąga widzialność w strefie 0, tuż poza cyklonem?

Paradoksalnie na obrzeżu cyklonu pogoda się poprawia: zachmurzenie maleje do 1–2, wiatry słabną, a ciśnienie nieznacznie rośnie.

Jakiej prędkości nie przekraczają wiatry w strefie 4, samym centrum cyklonu tropikalnego?

W tej strefie jest ciepło, a na powierzchni morza w całkowitej ciszy chaotycznie wznoszą się i opadają wielkie, słoneczne góry wodne.

Ile opadu przyniósł cyklon Hiacinthe na Reunion w ciągu 10 dni w styczniu 1980 roku?

Już po trzech dobach suma opadu z tego cyklonu sięgnęła 3240 mm, czyli wielokrotności rocznego opadu w Polsce.