Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Huragan, tajfun, cyklon – to jedno i to samo zjawisko, tylko nazwane inaczej w różnych częściach świata. Cyklony tropikalne to najpotężniejsze energetycznie wiry w ziemskiej atmosferze, rodzące się nad ciepłymi oceanami i niosące ze sobą wichury, ulewy i fale przypływowe. Quiz sprawdza, co wiesz o warunkach ich powstawania, strefach pogodowych, regionalnych nazwach i skali Saffira-Simpsona. Znajdziesz tu także pytania o najtragiczniejsze cyklony w historii, od Bholi po Katrinę.
Wszystkie 28 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak nazywa się cyklon tropikalny o sile huraganu na północno-zachodnim Pacyfiku?
tajfun
Na północy Oceanu Indyjskiego ten sam układ nosi miano silnego sztormu cyklonicznego, a na jego południowym zachodzie po prostu cyklonu tropikalnego.
Q 02Który kraj spustoszył w 1970 roku cyklon Bhola, najtragiczniejszy w udokumentowanej historii?
Bangladesz
Większość ofiar zginęła nie od wiatru, lecz wskutek zalania nisko położonych terenów przez fale przypływu.
Q 03W którą stronę świata na ogół przesuwają się cyklony tropikalne, zanim skręcą ku biegunom?
zachód
Po kilku lub kilkunastu dniach wędrówki cyklon może przekształcić się w niż podzwrotnikowy, a nawet w niż średnich szerokości geograficznych.
Q 04W jakiej porze roku cyklony tropikalne rozwijają się najczęściej?
na przełomie lata i jesieni
Decyduje temperatura powierzchni wód, która właśnie wtedy osiąga roczne maksimum i dostarcza układowi najwięcej energii.
Q 05Która amerykańska agencja, obok sił powietrznych USAF, ma flotę samolotów do badania huraganów?
NOAA
Dane z samolotów łączy się z obserwacjami satelitarnymi, radarowymi i naziemnymi, a gotowe prognozy trafiają do służb obrony cywilnej.
Q 06Która siła, zbyt słaba na równiku, wprawia rodzący się cyklon tropikalny w wirowanie?
Coriolisa
Ciepłe i wilgotne powietrze napływające pod kompleks chmur burzowych zaczyna pod jej wpływem poruszać się po spirali.
Q 07Który region zaatakował jesienią 1998 roku huragan Mitch, powodując kilkanaście tysięcy ofiar?
Ameryka Środkowa
Największe straty wywołały nie wichury, lecz katastrofalne opady, a po nich osunięcia ziemi i powodzie.
Q 08Jaką wysokość może przekraczać fala przypływowa wywołana cyklonem tropikalnym?
6 m
Falę wywołuje zarówno wiatr, jak i bardzo niskie ciśnienie w centrum układu; to ona zatapia nisko położone obszary nadbrzeżne.
Q 09Jaką temperaturę musi przekraczać powierzchniowa warstwa oceanu, by mógł powstać cyklon tropikalny?
26,5 °C
Ocean pełni wtedy rolę zbiornika energii: po utworzeniu się chmur powietrze jest nieustannie ogrzewane i nawilżane przez ciepłą wodę.
Q 10Jaką rekordową prędkość wiatru szacuje się w najsilniejszych huraganach?
305 km/h
Wartość tę wylicza się z ciśnienia w centrum układu, ponieważ żaden wiatromierz nie wytrzymuje takich warunków.
Q 11Ile stref pogodowych wyróżnia się w cyklonie tropikalnym i jego bezpośrednim otoczeniu?
pięć
Strefa zerowa leży poza cyklonem, lecz pogoda w niej już odczuwa jego bliskość; podział ma znaczenie dla manewrów statków unikających żywiołu.
Q 12Jakiego typu satelity meteorologiczne śledzą cały cykl życiowy cyklonów tropikalnych?
geostacjonarne
Gdy cyklon znajdzie się w zasięgu radarów meteorologicznych, meteorolodzy mogą dodatkowo zajrzeć do jego wnętrza.
Q 13Jaka jest minimalna odległość od równika, w której może powstać cyklon tropikalny?
500 km
Bliżej równika układ nie jest w stanie się rozkręcić, bo brakuje tam wystarczającej poziomej składowej siły odchylającej ruch powietrza.
Q 21Jako jaki cykl termodynamiczny niektórzy badacze opisują zmiany cieplne w cyklonie tropikalnym?
Carnota
Cyklon można traktować jak silnik cieplny: parowanie z oceanu nawilża powietrze, które unosząc się, oddaje ciepło w kondensującej parze wodnej.
Q 22Jak nazywa się etap rozwoju cyklonu, gdy chmury burzowe nad oceanem zaczynają wirować po spirali?
mezoskalowy system konwekcyjny
Pod kompleksem chmur tworzy się obszar obniżonego ciśnienia, który zasysa z otoczenia coraz więcej ciepłego i wilgotnego powietrza.
Q 23Jaką prędkość wiatru mógłby osiągać hipotetyczny hiperkan nad ekstremalnie ciepłym oceanem?
600–800 km/h
Q 14W której części cyklonu tropikalnego wieją na ogół najsilniejsze wiatry?
w połówce bardziej oddalonej od równika
Do prędkości wynikającej z cyrkulacji cyklonicznej dodaje się tam prędkość przemieszczania się całego układu.
Q 15Ilu co najmniej ludzi zginęło według ostrożnych szacunków wskutek cyklonu Bhola?
300 tys.
Dokładnych danych o liczbie ofiar nigdy nie ustalono; żaden inny cyklon tropikalny w udokumentowanej historii nie zebrał tak krwawego żniwa.
Q 16Jaki odsetek silnych huraganów na Atlantyku powstaje między sierpniem a październikiem?
96%
Chodzi o huragany z wiatrem przekraczającym 50 m/s; poza tym trzymiesięcznym oknem tak potężne układy na Atlantyku to rzadkość.
Q 17Jaką siłę w skali Beauforta osiąga wiatr w strefie 2, środkowej strefie cyklonu tropikalnego?
8 °B
W tej strefie ciśnienie zaczyna gwałtownie spadać, deszcze przechodzą w ulewy, a morze szybko pokrywa się pianą nawet tam, gdzie nie pada.
Q 18Ile opadu w ciągu 3 dni zanotowano w Kamienicy Kłodzkiej podczas powodzi w lipcu 1997 roku?
455 mm
Była to maksymalna zarejestrowana wartość podczas powodzi tysiąclecia, wciąż kilkanaście razy mniejsza niż rekordy cyklonów na Reunion.
Q 19W którym akwenie silne sztormy cykloniczne mają dwa maksima występowania: w maju i w listopadzie?
północna część Oceanu Indyjskiego
To wyjątek od reguły, według której cyklony tropikalne najchętniej rodzą się u schyłku lata, gdy woda jest najcieplejsza.
Q 20Ku wybrzeżom którego kraju zmierza cordonazo, rzadki mały huragan na północno-wschodnim Pacyfiku?
Meksyk
Cordonazo to nazwa hiszpańska; zjawisko pojawia się dość rzadko na początku października i wędruje z okolic 130° W przez Wyspy Revillagigedo.
Do powstania hiperkanu potrzebna byłaby temperatura oceanu rzędu 40–50 °C, daleko powyżej wszystkiego, co dotąd zmierzono.
Q 24Jaką lokalną nazwę noszą cyklony tropikalne w rejonie Filipin?
baguio
Filipińskie cyklony pojawiają się najczęściej między lipcem a listopadem; lokalne nazwy częściej trafiają do locji niż do komunikatów prognostycznych.
Q 25Ile opadu przyniósł cyklon Denise na Reunion w ciągu 12 godzin w nocy z 7 na 8 grudnia 1966 roku?
1144 mm
W ciągu pełnej doby spadło tam 1825 mm deszczu; Reunion na Oceanie Indyjskim dzierży rekordy opadów związanych z cyklonami tropikalnymi.
Q 26Jaką wartość w morskiej skali widzialności często osiąga widzialność w strefie 0, tuż poza cyklonem?
9
Paradoksalnie na obrzeżu cyklonu pogoda się poprawia: zachmurzenie maleje do 1–2, wiatry słabną, a ciśnienie nieznacznie rośnie.
Q 27Jakiej prędkości nie przekraczają wiatry w strefie 4, samym centrum cyklonu tropikalnego?
10 węzłów
W tej strefie jest ciepło, a na powierzchni morza w całkowitej ciszy chaotycznie wznoszą się i opadają wielkie, słoneczne góry wodne.
Q 28Ile opadu przyniósł cyklon Hiacinthe na Reunion w ciągu 10 dni w styczniu 1980 roku?
5678 mm
Już po trzech dobach suma opadu z tego cyklonu sięgnęła 3240 mm, czyli wielokrotności rocznego opadu w Polsce.