III Rzesza: nazistowskie Niemcy 1933–1945 — 30 ciekawostek

Kto sprawował w III Rzeszy urząd ministra propagandy?

Minister wykorzystywał filmy, masowe wiece i oratorstwo Hitlera do kontrolowania opinii publicznej, a propagandą nazistowską kierował już od 1930 roku.

Do którego kraju wkroczył Wehrmacht w marcu 1938 roku, realizując Anschluss?

Już nazajutrz po przyłączeniu do berlińskiego Banku Rzeszy trafiło złoto tamtejszego banku narodowego wraz z dewizami i walutami.

Jaki tytuł nosi książka Adolfa Hitlera, której tezy legły u podstaw III Rzeszy?

Drugim filarem był 25-punktowy program partii NSDAP, ogłoszony 24 lutego 1920 roku.

Który prezydent mianował Adolfa Hitlera kanclerzem Niemiec?

Wcześniej Hitler przegrał z nim drugą turę wyborów prezydenckich, a dzień nominacji uważa się za początek III Rzeszy.

Jakim niemieckim słowem naziści nazywali „przestrzeń życiową”, którą chcieli zdobyć w Europie?

Polityka podbojów wymagała zbrojeń: właściwie od 1935 roku niemal cały przemysł był kontrolowany przez państwo i ukierunkowany na wojnę.

Pod jaką nazwą znany jest pakt o nieagresji III Rzeszy i ZSRR z 23 sierpnia 1939 roku?

Tajny protokół dodatkowy rozporządzał w praktyce losem suwerennych państw, między innymi Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Rumunii.

Które ustawy z 1935 roku były główną podstawą prawną dyskryminacji Żydów w III Rzeszy?

Jedna z nich, o ochronie niemieckiej krwi i czci z 15 września 1935 roku, przewidywała kary więzienia lub zesłanie do obozu koncentracyjnego.

Jakim przymiotnikiem propaganda narodowosocjalistyczna chętnie określała III Rzeszę?

Po niemiecku nazwa ta brzmiała Tausendjähriges Reich; potocznie mówi się też o Niemczech hitlerowskich lub nazistowskich.

Jakim przymiotnikiem określa się noc pogromu Żydów z 9 na 10 listopada 1938 roku?

Niemiecka nazwa Kristallnacht była szyderczym określeniem używanym przez nazistów; współczesna historiografia niemiecka mówi o „Pogromnacht”.

Kto był w III Rzeszy ministrem lotnictwa i zarazem premierem Prus?

Był też naczelnym dowódcą sił powietrznych; w Naczelnym Dowództwie Lotnictwa obok niego wymieniany jest Robert von Greim.

Jak nazwano powojenny proces wykorzeniania zasad i organizacji nazistowskich z życia Niemiec?

Zwycięscy alianci postawili też wielu ocalałych przywódców nazistowskich przed sądem za zbrodnie wojenne.

Które państwo, istniejące w latach 962–1806, określa się mianem I Rzeszy?

II Rzeszą nazywa się Cesarstwo Niemieckie z lat 1871–1918, a po I wojnie światowej powołano do życia Republikę Weimarską.

Przejęcia którego regionu Czechosłowacji pierwotnie żądał Hitler?

Prawdziwym celem było całkowite rozbicie państwa; w tym zakresie opracowano plan o kryptonimie Fall Grün, czyli Plan Zielony.

Który układ, zawarty przy mediacji Wielkiej Brytanii i Francji, oddał Czechosłowację nazistom?

Po pół roku Niemcy pogwałciły porozumienie, zajmując resztę Czech i tworząc tam Protektorat Czech i Moraw.

Po ilu latach istnienia upadł totalitarny reżim III Rzeszy?

Za początek państwa uważa się objęcie przez Hitlera urzędu kanclerza, a za koniec podpisanie kapitulacji w maju 1945 roku.

Kto w kierownictwie III Rzeszy nosił tytuł zastępcy Führera?

Sam Hitler nosił tytuł wodza i kanclerza Rzeszy, a szefem Kancelarii Rzeszy był Hans Lammers.

Z którym traktatem były sprzeczne ustawy z 1935 roku o odbudowie niemieckich sił zbrojnych?

Sprzeczna z nim była również późniejsza remilitaryzacja Nadrenii, a jego postanowienia ograniczały możliwości gospodarcze Niemiec.

Kto w rządzie III Rzeszy był ministrem uzbrojenia i amunicji?

W tym samym rządzie resortem poczty kierował Wilhelm Ohnesorge, a komunikacją Julius Dorpmüller.

Jaki kryptonim nosiła akcja fizycznej eliminacji ludzi upośledzonych w III Rzeszy?

Mordowanie osób uznanych za nieprzydatne i zbędne naziści cynicznie nazywali „eutanazją”.

W którym roku NSDAP została największą partią Reichstagu?

Dwa lata wcześniej partia Hitlera zajęła w wyborach drugie miejsce, a jej hasłem gospodarczym stała się samowystarczalność.

Kto objął funkcję prezydenta Rzeszy po samobójczej śmierci Hitlera?

Nowa głowa państwa chciała powierzyć urząd kanclerza Schwerinowi von Krosigkowi, ten jednak odmówił przyjęcia stanowiska.

Który obszar był pierwszym zyskiem terytorialnym III Rzeszy, uzyskanym w wyniku referendum?

Od 1920 roku terytorium to pozostawało pod zarządem Ligi Narodów, a jego mieszkańcy opowiedzieli się za powrotem do Niemiec w 1935 roku.

Od którego roku w III Rzeszy tworzono obozy koncentracyjne?

Osadzano w nich osoby uznane za nieprzydatne lub wrogie Rzeszy, formalnie na zasadzie aresztu ochronnego (Schutzhaft).

W którym francuskim mieście podpisano bezwarunkową kapitulację Wehrmachtu przed aliantami?

Dzień później, na życzenie Stalina, podpisanie aktu powtórzono w Berlinie z zaznaczeniem, że dotyczy on całych Niemiec.

W którym roku po ogólnokrajowym referendum Hitler został nazwany Führerem Niemiec?

Głosowanie odbyło się 19 sierpnia; odtąd cała władza była scentralizowana w jednej osobie, a słowa wodza miały wyższość nad wszelkim prawem.

W którym pałacu obradowała w 1945 roku konferencja poczdamska?

Obrady wielkiej trójki trwały od 17 lipca do 2 sierpnia; było to ostatnie z trzech takich spotkań, po Teheranie i Jałcie.

Kto został organizatorem i menedżerem budowy autostrad w III Rzeszy?

Zatrudnienie przy budowie autostrad wzrosło do 1939 roku 25 razy, co pomogło zwłaszcza robotnikom niewykwalifikowanym.

Który prezes Reichsbanku umożliwił wprowadzenie do obiegu weksli Mefo?

Weksle wystawiała firma-atrapa Metallurgische Forschungsgesellschaft, a gwarantowało je państwo.

Jaki ruch był w III Rzeszy najsilniejszy na świecie według badań Roberta Proctora?

Pod rządami nazistów rozkwitły badania nad paleniem tytoniu i jego wpływem na zdrowie, najbardziej znaczące w tamtym okresie.

Z ilu tysięcy żołnierzy niemieckie siły zbrojne urosły do około miliona w 1939 roku?

Od 1935 roku młodocianych wcielano ponadto do Służby Pracy, czyli Reichsarbeitsdienst (RAD).