Przejdź do treści

29 ciekawostek

Jedzenie i napoje: czekolada i whisky — 29 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Jak podaje się whisky zamówioną „on the rocks”?

Popularne jest też podawanie whisky z colą, co wśród koneserów bywa jednak kontrowersyjne.

2

Z jakiego zboża wytwarza się szkocką i irlandzką whisky?

Amerykański bourbon powstaje natomiast z mieszaniny ziaren zawierającej od 51% do 79% kukurydzy.

3

Jakie substancje poprawiające nastrój wydziela organizm po zjedzeniu czekolady?

Są one produkowane w mózgu i rdzeniu kręgowym, a czekolada zawiera też fenyloetyloaminę i anandamid.

4

Co znaczy gaelickie wyrażenie uisge beatha, od którego pochodzi słowo whisky?

Gaelicka nazwa jest tłumaczeniem łacińskiego aqua vitae, jak irlandzcy mnisi nazywali swój leczniczy trunek.

5

Z jakiego kraju najprawdopodobniej pochodzi whisky?

Irlandzcy mnisi pędzili leczniczy trunek aqua vitae już w VII wieku, a w IX wieku zanieśli go do Szkocji.

6

Dla których zwierząt czekolada jest groźna, bo ich organizmy nie metabolizują jej alkaloidu?

Spożycie czekolady może wywołać u nich drgawki, zawał serca, krwotok wewnętrzny, a nawet śmierć.

7

Jakiego rodzaju gramatycznego jest w polszczyźnie słowo „whisky”?

Forma ta jest nieodmienna: po polsku mówi się „ta whisky”, nigdy „to” ani „ten”.

8

Jak nazywa się polski trunek z żyta, wytwarzany na zasadzie podobnej do whisky?

Jej jedynym producentem w Polsce był Polmos Szczecin, a po jego upadku Szczecińska Wytwórnia Wódek „Starka”.

9

Ile maksymalnie czekolady dziennie zaleca się zjadać?

Zbyt duże ilości czekolady mogą prowadzić do otyłości, choć sama czekolada daje uczucie sytości.

10

Co znaczy w języku nahuatl słowo xocolatl, od którego pochodzi nazwa czekolady?

Napój ten pito także podczas modłów i obrzędów, a piankę uzyskiwano, przelewając go z naczynia do naczynia.

11

Ile lat co najmniej musi dojrzewać w dębowych beczkach szkocka whisky?

Szkocką whisky wytwarza się wyłącznie ze słodu, w używanych wcześniej beczkach; amerykańska dojrzewa minimum dwa lata w nowych.

12

Jak nazywa się główny alkaloid charakterystyczny dla czekolady?

Gorzka czekolada zawiera go około 1%, a mleczna od 0,1% do 0,5%; chemicznie jest to pochodna ksantyny.

13

Ile kilokalorii może zawierać 100 g gorzkiej czekolady 99%?

W tej samej porcji jest około 49 g tłuszczu, 13 g białka i tylko 8 g węglowodanów, z czego 6 g to błonnik.

14

Ile razy destyluje się większość gatunków irlandzkiej whiskey?

Szkocką destyluje się dwukrotnie, a burbony jednokrotnie, dzięki czemu irlandzki destylat jest szczególnie czysty.

15

Któremu świętemu podania przypisują wynalezienie whisky?

Pierwotnie trunek służył wyłącznie celom leczniczym: miał przedłużać życie i łagodzić kolkę, paraliż czy ospę.

16

Jak gorzelnicy nazywają whisky, która podczas leżakowania ulatnia się z beczki?

Rocznie z beczki ubywa w ten sposób około 2–3% objętości destylatu, który traci przy tym moc.

17

Kto wynalazł konszowanie, czyli mieszanie i rozcieranie masy czekoladowej na sucho?

Dzięki temu procesowi masa staje się bardziej plastyczna, traci wilgoć i pozbywa się resztek kwasowości.

18

Z której szkockiej wyspy pochodzą whisky o najsilniejszych aromatach torfowych?

Dymny, ziemisty posmak bierze się z wędzenia słodu w torfowym dymie, z czego producenci irlandzcy rezygnują.

19

Ile co najmniej suchej masy kakaowej musi zawierać czekolada według dyrektywy 2000/36/WE?

Ta sama dyrektywa wymaga też co najmniej 14% suchej odtłuszczonej masy kakaowej.

20

Jaki szkodnik spustoszył francuskie winnice w latach 80. XIX wieku, co pomogło karierze whisky?

Produkcja koniaku gwałtownie spadła, a jego miejsce zajęła whisky, która znaczną część rynku utrzymała do dziś.

21

Kto w 1828 roku opatentował metodę proszkowania nasion kakaowca?

Jego syn wynalazł proces alkalizowania czekolady, a pierwsze tabliczki powstały z kakao, cukru i tłuszczu kakaowego wylanych do formy.

22

Który kraj w 2012 roku wypijał najwięcej whisky na osobę?

Globalne spożycie whisky wyniosło wtedy 860 mln litrów, a na lidera przypadało 1,9 litra na osobę.

23

Ile ziaren kakaowca liczył silos odkryty przez Hernána Cortésa w 1518 roku?

Ziarna były posortowane w 40 tysięcy składowanych ładunków.

24

Od którego roku produkuje się whisky w Japonii?

Japońskie destylarnie wzorują się na Szkocji, a dwie najbardziej znane marki to Nikka i Yamazaki koncernu Suntory.

25

Kto wynalazł alembik „patent still”, umożliwiający ciągłą destylację whisky?

Wraz ze znacznym obniżeniem podatków dla gorzelników w 1823 roku dało to impuls do produkcji na skalę przemysłową.

26

Jak nazywa się sucha substancja, która zostaje po wydobyciu tłuszczu z ziaren kakaowca?

Rozdrobnione i wysuszone w 20 stopniach Celsjusza, przerobione na proszek i zmieszane z cukrem, dają czekoladę w proszku.

27

Do ilu spadła w 1933 roku liczba irlandzkich gorzelni whiskey, których w 1880 roku było 28?

Irlandzka whiskey, produkowana głównie na rynek amerykański, straciła odbiorców przez prohibicję; w Szkocji liczba destylarni spadła ze 170 do 40.

28

Ile razy James Bond sięga po alkohol w całej książkowej serii Iana Fleminga?

Najczęściej pije whisky: 101 razy, w tym 38 razy burbona i 58 razy szkocką.

29

Jaka substancja w dużej mierze odpowiada za aromat whisky?

W roztworze o mocy powyżej 59% opada on na dół, a poniżej 45% utrzymuje się u góry, dlatego whisky rozcieńcza się wodą.

Znasz się na: Jedzenie i napoje: czekolada i whisky?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Jedzenie i napoje: czekolada i whisky — 29 ciekawostek