Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Czekolada i whisky to dwa przysmaki, które przeszły długą drogę: od gorzkiego napoju Majów i leczniczej „wody życia” irlandzkich mnichów po tabliczki z supermarketu i single malt w kieliszku tulipanowym. W quizie sprawdzisz, kto opatentował kakao w proszku, ile kalorii kryje tabliczka gorzkiej czekolady, dlaczego bourbon dojrzewa w nowych beczkach i ile whisky ulatnia się z beczki każdego roku. Pytania od prostych po eksperckie, do zagrania od razu lub wydrukowania na wieczór quizowy.
Wszystkie 29 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Jak podaje się whisky zamówioną „on the rocks”?
Z kostkami lodu
Popularne jest też podawanie whisky z colą, co wśród koneserów bywa jednak kontrowersyjne.
Q 02Z jakiego zboża wytwarza się szkocką i irlandzką whisky?
Jęczmień
Amerykański bourbon powstaje natomiast z mieszaniny ziaren zawierającej od 51% do 79% kukurydzy.
Q 03Jakie substancje poprawiające nastrój wydziela organizm po zjedzeniu czekolady?
Endorfiny
Są one produkowane w mózgu i rdzeniu kręgowym, a czekolada zawiera też fenyloetyloaminę i anandamid.
Q 04Co znaczy gaelickie wyrażenie uisge beatha, od którego pochodzi słowo whisky?
Woda życia
Gaelicka nazwa jest tłumaczeniem łacińskiego aqua vitae, jak irlandzcy mnisi nazywali swój leczniczy trunek.
Q 05Z jakiego kraju najprawdopodobniej pochodzi whisky?
Irlandia
Irlandzcy mnisi pędzili leczniczy trunek aqua vitae już w VII wieku, a w IX wieku zanieśli go do Szkocji.
Q 06Dla których zwierząt czekolada jest groźna, bo ich organizmy nie metabolizują jej alkaloidu?
Konie, psy, koty i papugi
Spożycie czekolady może wywołać u nich drgawki, zawał serca, krwotok wewnętrzny, a nawet śmierć.
Q 07Jakiego rodzaju gramatycznego jest w polszczyźnie słowo „whisky”?
Żeńskiego
Forma ta jest nieodmienna: po polsku mówi się „ta whisky”, nigdy „to” ani „ten”.
Q 08Jak nazywa się polski trunek z żyta, wytwarzany na zasadzie podobnej do whisky?
Starka
Jej jedynym producentem w Polsce był Polmos Szczecin, a po jego upadku Szczecińska Wytwórnia Wódek „Starka”.
Q 09Ile maksymalnie czekolady dziennie zaleca się zjadać?
50 g
Zbyt duże ilości czekolady mogą prowadzić do otyłości, choć sama czekolada daje uczucie sytości.
Q 10Co znaczy w języku nahuatl słowo xocolatl, od którego pochodzi nazwa czekolady?
Gorzka woda
Napój ten pito także podczas modłów i obrzędów, a piankę uzyskiwano, przelewając go z naczynia do naczynia.
Q 11Ile lat co najmniej musi dojrzewać w dębowych beczkach szkocka whisky?
3 lata
Szkocką whisky wytwarza się wyłącznie ze słodu, w używanych wcześniej beczkach; amerykańska dojrzewa minimum dwa lata w nowych.
Q 12Jak nazywa się główny alkaloid charakterystyczny dla czekolady?
Teobromina
Gorzka czekolada zawiera go około 1%, a mleczna od 0,1% do 0,5%; chemicznie jest to pochodna ksantyny.
Q 13Ile kilokalorii może zawierać 100 g gorzkiej czekolady 99%?
530 kcal
W tej samej porcji jest około 49 g tłuszczu, 13 g białka i tylko 8 g węglowodanów, z czego 6 g to błonnik.
Q 21Kto w 1828 roku opatentował metodę proszkowania nasion kakaowca?
Casparus van Houten
Jego syn wynalazł proces alkalizowania czekolady, a pierwsze tabliczki powstały z kakao, cukru i tłuszczu kakaowego wylanych do formy.
Q 22Który kraj w 2012 roku wypijał najwięcej whisky na osobę?
Francja
Globalne spożycie whisky wyniosło wtedy 860 mln litrów, a na lidera przypadało 1,9 litra na osobę.
Q 23Ile ziaren kakaowca liczył silos odkryty przez Hernána Cortésa w 1518 roku?
100 milionów
Ziarna były posortowane w 40 tysięcy składowanych ładunków.
Q 14Ile razy destyluje się większość gatunków irlandzkiej whiskey?
Trzykrotnie
Szkocką destyluje się dwukrotnie, a burbony jednokrotnie, dzięki czemu irlandzki destylat jest szczególnie czysty.
Q 15Któremu świętemu podania przypisują wynalezienie whisky?
Św. Patrykowi
Pierwotnie trunek służył wyłącznie celom leczniczym: miał przedłużać życie i łagodzić kolkę, paraliż czy ospę.
Q 16Jak gorzelnicy nazywają whisky, która podczas leżakowania ulatnia się z beczki?
Angel's share
Rocznie z beczki ubywa w ten sposób około 2–3% objętości destylatu, który traci przy tym moc.
Q 17Kto wynalazł konszowanie, czyli mieszanie i rozcieranie masy czekoladowej na sucho?
Rudolphe Lindt
Dzięki temu procesowi masa staje się bardziej plastyczna, traci wilgoć i pozbywa się resztek kwasowości.
Q 18Z której szkockiej wyspy pochodzą whisky o najsilniejszych aromatach torfowych?
Islay
Dymny, ziemisty posmak bierze się z wędzenia słodu w torfowym dymie, z czego producenci irlandzcy rezygnują.
Q 19Ile co najmniej suchej masy kakaowej musi zawierać czekolada według dyrektywy 2000/36/WE?
35%
Ta sama dyrektywa wymaga też co najmniej 14% suchej odtłuszczonej masy kakaowej.
Q 20Jaki szkodnik spustoszył francuskie winnice w latach 80. XIX wieku, co pomogło karierze whisky?
Filoksera
Produkcja koniaku gwałtownie spadła, a jego miejsce zajęła whisky, która znaczną część rynku utrzymała do dziś.
Q 24Od którego roku produkuje się whisky w Japonii?
1924
Japońskie destylarnie wzorują się na Szkocji, a dwie najbardziej znane marki to Nikka i Yamazaki koncernu Suntory.
Q 25Kto wynalazł alembik „patent still”, umożliwiający ciągłą destylację whisky?
Aeneas Coffey
Wraz ze znacznym obniżeniem podatków dla gorzelników w 1823 roku dało to impuls do produkcji na skalę przemysłową.
Q 26Jak nazywa się sucha substancja, która zostaje po wydobyciu tłuszczu z ziaren kakaowca?
Makuchy
Rozdrobnione i wysuszone w 20 stopniach Celsjusza, przerobione na proszek i zmieszane z cukrem, dają czekoladę w proszku.
Q 27Do ilu spadła w 1933 roku liczba irlandzkich gorzelni whiskey, których w 1880 roku było 28?
2
Irlandzka whiskey, produkowana głównie na rynek amerykański, straciła odbiorców przez prohibicję; w Szkocji liczba destylarni spadła ze 170 do 40.
Q 28Ile razy James Bond sięga po alkohol w całej książkowej serii Iana Fleminga?
317
Najczęściej pije whisky: 101 razy, w tym 38 razy burbona i 58 razy szkocką.
Q 29Jaka substancja w dużej mierze odpowiada za aromat whisky?
Gwajakol
W roztworze o mocy powyżej 59% opada on na dół, a poniżej 45% utrzymuje się u góry, dlatego whisky rozcieńcza się wodą.