Przejdź do treści

27 ciekawostek

Jesień — 27 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

Jakie zjawisko astronomiczne wyznacza początek jesieni astronomicznej?

Od tego momentu noc jest dłuższa od dnia, a każda kolejna doba przynosi krótszy dzień – aż do przesilenia zimowego.

2

Które święto obchodzone jest w Polsce 1 listopada?

Dzień później ludzie spotykają się przy grobach, modląc się za krewnych; aspekty dekoracyjne coraz bardziej dominują nad duchowymi.

3

W jakich krajach tradycyjnie obchodzi się Halloween w nocy z 31 października na 1 listopada?

Zwyczaj pod obecną postacią najbardziej rozpowszechnił się w krajach wysokorozwiniętych, gdzie organizuje się parady postaci w kostiumach nawiązujących do symboliki śmierci.

4

W jakiej strefie klimatycznej jesień jest jedną z czterech podstawowych pór roku?

Charakteryzuje się malejącą średnią dobową temperaturą powietrza, a w Polsce także stosunkowo dużym opadem atmosferycznym.

5

Które miesiące uznaje się za jesienne na półkuli południowej?

Na półkuli południowej wszystkie jesienne daty i zjawiska są przesunięte o pół roku względem północnej.

6

Przeloty których ptaków można obserwować na przełomie lata i jesieni?

Część zwierząt przenosi się wtedy do cieplejszych stref klimatycznych, a pozostałe gromadzą zapasy przed zimą.

7

Z jakiego celtyckiego święta wywodzi się Halloween?

Dziś Halloween to raczej zabawa i sposób na zarabianie pieniędzy niż obrządek religijny: bale przebierańców, pokazy sztucznych ogni i upiorne dekoracje.

8

Gdzie rośliny wieloletnie gromadzą jesienią substancje zapasowe?

Rośliny jednoroczne w tym czasie usychają, starając się wcześniej doprowadzić do rozproszenia nasion.

9

Która roślina osiąga pełnię kwitnienia wczesną jesienią?

Właściwa jesień zaczyna się później, gdy drzewa przechodzą w spoczynek zimowy i ich liście żółkną.

10

Jak nazywa się klimatyczny etap przejściowy poprzedzający zimę?

W przypadku niektórych wierszy trudno ustalić, czy opisują jeszcze jesień, czy już ten etap przejściowy.

11

Kto napisał wiersz „Deszcz jesienny” zaczynający się od słów „O szyby deszcz dzwoni”?

Ten sam poeta w wierszu „List” opisał człowieka czującego się jak w końcu listopada, gdy za oknem pada deszcz ze śniegiem.

12

Z czego złożony jest portret na obrazie „Jesień” Giuseppe Arcimbolda?

Włoski manierysta namalował to dzieło w XVI wieku; to jeden z najbardziej znanych obrazów kojarzonych z tą porą roku.

13

Co wyznacza koniec jesieni fenologicznej?

Pory roku wyróżniane na podstawie fenologii nie pokrywają się dokładnie z jesienią klimatyczną ani astronomiczną.

14

Kto odszpuntowuje pierwszą beczkę piwa na otwarcie Oktoberfestu?

Dzieje się to o godzinie 12:00 w hali Schottenhamel, a pierwszy kufel trafia tradycyjnie do premiera Bawarii, który woła „O’zapft is!”.

15

Czyj wiersz „Wspomnienie” (Mimozami jesień się zaczyna) wykonał jako piosenkę Czesław Niemen?

Poeta opisał w nim jesień jako złotawą, kruchą i miłą – wbrew nostalgii i smutkowi zwykle z nią kojarzonym.

16

Jak w fenologii Europy Środkowej nazywa się wczesna jesień?

W tej porze dojrzewa wiele owoców, a wskaźnikowe są owoce kasztanowca zwyczajnego, derenia świdwy i ligustru pospolitego.

17

Ile dni najdłużej może trwać monachijski Oktoberfest?

Koniec festynu musi przypadać na pierwszą niedzielę października, a od 2000 roku bywa przedłużany do 3 października.

18

Jakie wydarzenie przed posągiem Bawarii oznacza, że Oktoberfest dobiega końca?

Głośne strzały rozbrzmiewają w ostatnią niedzielę święta piwa; orkiestry dęte grają tam w drugą niedzielę festiwalu.

19

W jakim przedziale wahają się średnie dobowe temperatury podczas jesieni klimatycznej?

Jesień klimatyczna następuje po lecie; w Polsce cechuje ją stosunkowo duży w skali roku opad atmosferyczny.

20

W którym roku odbył się pierwszy Oktoberfest w Monachium?

Impreza miała początkowo charakter sportowy; dwór królewski zdecydował o powtórzeniu wyścigów rok później i tak narodziła się tradycja.

21

Z jakiego powodu w 1813 roku po raz pierwszy odwołano monachijski Oktoberfest?

Kolejne przerwy przyniosły epidemie cholery w 1854 i 1873 roku, wojny w 1866 i 1870 roku oraz pandemia koronawirusa w latach 2020–2021.

22

Ile hal piwnych ustawia się dla gości monachijskiego Oktoberfestu?

Największe z nich mieszczą do 10 tysięcy osób; każdy gospodarz sprzedaje w swoim namiocie piwo tylko jednego browaru.

23

Jaka herbowa figura Monachium prowadzi pochód gospodarzy otwierający Oktoberfest?

To dziewczyna w czarnym habicie franciszkańskim z kuflem w dłoni; w pochodzie idą też przystrojone wozy browarów i kapele.

24

Jaką maksymalną zawartość alkoholu ma tradycyjne bawarskie piwo marcowe z Oktoberfestu?

Obecne Oktoberfestbier jest w stylu bliższe koncernowemu lagerowi niż dawnemu piwu marcowemu, w którym słodkie nuty słodowe przeważały nad goryczką chmielową.

25

Od którego roku monachijski Oktoberfest rozpoczyna się już we wrześniu?

Przesunięcie miało pozwolić wykorzystać ostatnie ciepłe dni jesieni; festyn może zacząć się dopiero po 15 września.

26

W którym roku Juliusz Słowacki napisał „Hymn” zaczynający się od słów „Smutno mi, Boże”?

Poeta pisał w nim o bocianach lecących długim szeregiem sto mil od brzegu; wiersz powstał 19 października.

27

Ilu uderzeń potrzebował Thomas Wimmer w 1950 roku, by odszpuntować pierwszą beczkę?

Christianowi Ude i Dieterowi Reiterowi udawało się to w wielu latach już za dwoma uderzeniami.

Znasz się na: Jesień?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Jesień — 27 ciekawostek, których nie znasz