Przejdź do treści

30 ciekawostek

Język arabski i jego pismo — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

W jakim kierunku zapisuje się tekst w języku arabskim?

Tak samo biegnie zapis innych języków korzystających z arabskich liter, na przykład perskiego czy urdu.

2

Co znaczy arabskie słowo šukran?

Przeprosiny to po arabsku āsifun, a przeczenie wyraża się krótkim lā.

3

Co dosłownie znaczy arabskie pozdrowienie as-salāmu ‘alaykum?

Zwykłe powitanie brzmi po arabsku marḥaban, a zgodę wyraża krótkie na‘am.

4

Do której rodziny języków należy język arabski?

W klasycznym podziale trafia do grupy południowo-zachodniej, a według Hetzrona i Voigta do języków zachodnich, centralnych.

5

Jak tłumaczy się na polski arabski zwrot allahu 'akbar?

W piśmie imię Allah bywa oddawane jedną ligaturą, którą można też zastąpić zwykłym ciągiem liter.

6

Ile liter liczy alfabet arabski?

Litery powstają z 18 podstawowych znaków, do których dodaje się jedną, dwie lub trzy kropki.

7

Jaki przedrostek mają w języku arabskim rzeczowniki określone?

Przed spółgłoskami takimi jak t, d, r, s czy n upodabnia się on do następnej głoski.

8

Kto zapisywał alfabetem arabskim teksty po polsku i białorusku?

Arabskimi literami notowano też język bośniacki; taki zapis nazywano arabicą.

9

Co znaczy arabski zwrot ṣabāḥu l-ḫajri?

Wieczorem podobne pozdrowienie brzmi masāʾu l-ḫajri.

10

Na który wiek n.e. datuje się powstanie literackiego języka arabskiego?

Narodziny języka literackiego wiążą się z początkami islamu i powstaniem imperium muzułmańskiego.

11

Którą liczbę gramatyczną ma język arabski oprócz pojedynczej i mnogiej?

Regularną liczbę mnogą rozpoznaje się po końcówkach -ūn oraz -īn.

12

Na czym opiera się budowa wyrazów w języku arabskim?

Od rdzenia k-t-b pochodzą na przykład kitāb, czyli książka, i kātib, czyli pisarz.

13

Od czego zależy forma, jaką przybiera litera w piśmie arabskim?

Wyróżnia się formę początkową, środkową, końcową i izolowaną.

14

Którą księgę oznacza arabskie wyrażenie kitābu l-muqaddas?

Dosłownie to „księga święta”: w arabskim określenie zawsze stoi po wyrazie określanym.

15

Do którego roku język turecki zapisywano pismem arabskim?

Tym samym pismem zapisuje się między innymi perski, urdu, kurdyjski i ujgurski.

16

Jak nazywa się współistnienie arabskiego standardu literackiego i dialektów lokalnych?

Obie odmiany obsługują różne sfery życia: standard służy głównie pismu, a dialekty codziennej rozmowie.

17

Co oznajmia rozmówcy ktoś, kto mówi po arabsku lā afham?

Samo lā znaczy po prostu „nie” i może być samodzielną odpowiedzią na pytanie.

18

Kaligrafowie z którego miasta nadali w VIII wieku pismu arabskiemu kwadratowy zarys?

Kanciasty dukt służył do zapisu tekstów religijnych i zdobił budowle, naczynia oraz tkaniny.

19

Co znaczy arabski czasownik kataba?

Dosłownie forma ta znaczy „on napisał”; od tego samego rdzenia pochodzi maktūb, czyli „zapisane”.

20

Jak nazywa się typ pisma, które jak arabskie pomija w zapisie samogłoski krótkie?

Dodatkowe znaki samogłoskowe pojawiają się czasami w arabskich elementarzach i w Koranie.

21

Co znaczy arabski wyraz šams, żeński mimo braku końcówki rodzajowej?

Podobnie zachowują się fulk, czyli łódź, oraz umm, czyli matka.

22

Który znak pisma arabskiego oddaje zwarcie krtaniowe, choć zwykle nie uchodzi za literę?

W piśmie przybiera kilka postaci: bywa zapisywany samodzielnie albo na innym znaku jako podstawie.

23

Jak nazywa się XIX-wieczny okres odrodzenia Arabów, gdy powstał współczesny język arabski?

Nowy standard, znany jako Modern Standard Arabic, stał się narzędziem nowej literatury i kultury arabskiej.

24

Z formowaniem się których języków porównuje się zróżnicowanie dialektów arabskich?

Różnice bywają tak duże, że utrudniają porozumienie osobom z odległych regionów świata arabskiego.

25

Jak określa się nieregularną liczbę mnogą arabskich rzeczowników?

Przykładem jest rabb, czyli władca: o wielu władcach mówi się ʾarbāb.

26

Który przypadek arabskiego rzeczownika ma końcówkę -u?

Oprócz przypadków arabski rzeczownik ma też bezkońcówkowy stan konstrukcji.

27

Z której odmiany pisma aramejskiego wywodzi się alfabet arabski?

Najstarsze zapiski tym alfabetem pochodzą z IV wieku n.e.; to inskrypcje z Rammu i An-Namara.

28

Na którą sylabę pada akcent w arabskim wyrazie złożonym z samych krótkich sylab?

W pozostałych wyrazach akcentowana jest pierwsza od końca długa sylaba.

29

W którym kraju na początku XVI wieku powstało kancelaryjne pismo diwani?

Sto lat później pojawiło się szekaste, pismo tak ściśnięte, że czyta je tylko wyjątkowo wprawny czytelnik.

30

Jak nazywa się wariant pisma arabskiego stosowany w krajach malajskojęzycznych?

Spotyka się go zwłaszcza w Brunei i Malezji, choć w ogromnej mierze wyparł go alfabet łaciński.

Znasz się na: Język arabski i jego pismo?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Język arabski i jego pismo — 30 ciekawostek