Przejdź do treści

30 ciekawostek

Kamień z Rosetty — 30 ciekawostek

Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.

Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.

Wiesz to wszystko? Udowodnij.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
1

W zbiorach którego muzeum znajduje się Kamień z Rosetty?

Zanim zabytek oficjalnie przekazano tej instytucji, trafił do biblioteki Stowarzyszenia Antykwariuszy.

2

Dla kogo, oprócz rodowitych Egipcjan, miał być zrozumiały tekst Kamienia z Rosetty?

Dlatego tę samą treść powtórzono na płycie trzykrotnie, różnymi rodzajami pisma.

3

W którym roku odkryto Kamień z Rosetty?

Odkrycie miało przełomowe znaczenie dla odczytania egipskich hieroglifów, choć sam zabytek powstał na początku II wieku p.n.e.

4

Kartusze której królowej Champollion porównał z kartuszami z Kamienia z Rosetty?

Porównanie dało wstępne wyniki, konieczne do odczytania pisma hieroglificznego.

5

W którym muzeum Champollion został kierownikiem działu sztuki egipskiej?

Wiadomość o nominacji dotarła do niego listem, gdy we Włoszech kupował egipskie zbiory angielskiego konsula Henry’ego Salta.

6

Który władca rozmawiał z Champollionem o jego pracach nad słownikiem?

Do rozmowy doszło, gdy cesarz po powrocie z Elby wkroczył w marcu 1815 r. do Grenoble, a wśród witających byli bracia Champollion.

7

W którym roku Champollion odczytał egipskie hieroglify?

Oparł się na inskrypcji z Kamienia z Rosetty oraz na analizie ostatniej fazy rozwojowej języka dawnych Egipcjan.

8

Częścią czego był pierwotnie Kamień z Rosetty?

Takie płyty ustawiano w świątyniach na polecenie kapłanów, w pobliżu wizerunku faraona.

9

Którego faraona uczczono dekretem wyrytym na Kamieniu z Rosetty?

Dekret wydali 27 marca 196 r. p.n.e. kapłani egipscy w Memfis, w pierwszą rocznicę koronacji władcy.

10

Które zabytki z British Museum chce odzyskać Grecja, tak jak Egipt Kamień z Rosetty?

Kamień od dziesiątek lat jest przedmiotem sporów między rządem w Kairze a Wielką Brytanią.

11

Do którego miasta przewieziono statkiem Kamień z Rosetty tuż po odkryciu?

Już 29 lipca informację o znalezisku przedstawiono tam Instytutowi Egipskiemu.

12

Którego języka Champollion nauczył się od egipskiego księdza, by odczytać hieroglify?

Champollion studiował też m.in. łacinę, grekę, hebrajski, arabski, perski, sanskryt i chiński.

13

W ilu językach zapisano tekst wyryty na Kamieniu z Rosetty?

Wersje są trzy, ale dwie z nich oddają ten sam język egipski różnymi rodzajami pisma; trzecią spisano po grecku.

14

Jakim zwierzętom Champollion poświęcił swoją pierwszą książkę, napisaną w wieku 12 lat?

Rok później młody autor napisał historię świata, którą doprowadził od Adama aż do… Champolliona młodszego.

15

Czym posłużył się Champollion, skoro oryginał Kamienia z Rosetty trafił do Anglików?

Francuzi sporządzili rysunki wszystkich zabytków, które musieli oddać.

16

W którym włoskim mieście Champollion katalogował w 1824 r. kolekcję egiptologiczną?

Przez pół roku czytał tam inskrypcje na oryginalnych zabytkach, o czym marzył od lat.

17

Z jakiej skały wykonano Kamień z Rosetty, dawniej błędnie opisywany jako bazaltowy?

Szara płyta ma 114,4 cm wysokości, 72,3 cm szerokości i 27,9 cm grubości, a waży 762 kg.

18

Który egiptolog stał się głównym rzecznikiem Kairu w sporze o Kamień z Rosetty?

Debatę o odzyskaniu wywiezionych dóbr pobudziły w Egipcie podobne roszczenia Grecji wobec British Museum.

19

Co ogłosił po wstąpieniu na tron faraon uczczony na Kamieniu z Rosetty?

Władca obniżył też podatki i podniósł dochody kapłanów, którzy odwdzięczyli mu się uroczystym dekretem.

20

Co, jak dowiódł Champollion, było zasadą, na której opierały się egipskie hieroglify?

Odkrycie to Champollion rozwinął w dziele wydanym w 1824 r., w którym wyłożył całość swoich osiągnięć.

21

Która wersja tekstu na Kamieniu z Rosetty zachowała się najlepiej?

Górna część płyty jest niekompletna, a w dolnej brakuje prawego rogu, czyli zakończenia tekstu.

22

Dzięki spotkaniu z którym uczonym 11-letni Champollion po raz pierwszy ujrzał hieroglify?

Uczony był wcześniej sekretarzem Instytutu Egipskiego w Kairze, a chłopiec już wtedy postanowił, że kiedyś odczyta te znaki.

23

Jako dar którego króla Kamień z Rosetty został w 1802 r. ofiarowany British Museum?

W londyńskim muzeum zabytek jest przechowywany do dziś, choć o jego zwrot zabiega Egipt.

24

W którym francuskim miasteczku urodził się Jean-François Champollion?

Przyszedł na świat 23 grudnia 1790 r. o drugiej w nocy jako najmłodszy syn właściciela księgarni.

25

Ile miesięcy trwała naukowa wyprawa Champolliona do Egiptu?

Ekspedycja francusko-toskańska przywiozła do Europy kilka tysięcy dokładnych rysunków ze świątyń i grobowców.

26

Czyjego ataku spodziewali się Francuzi remontujący mur, w którym tkwił Kamień z Rosetty?

Atak miał być wymierzony w zachodnią część Delty, a płyta była elementem starego muru twierdzy.

27

Który papież poparł dokonania Champolliona, dziękując mu za przysługę oddaną religii?

Wcześniej włoski arabista ksiądz Michelangelo Lanci ostro skrytykował dzieło Francuza jako nieoparte na Biblii.

28

Do kogo Champollion zaadresował „list”, w którym ogłosił swoje odkrycie dotyczące hieroglifów?

Adresat był sekretarzem francuskiej Akademii Inskrypcji i Literatury, której członkiem Champollion został w 1830 r.

29

Obelisk z którego miejsca, odnaleziony w 1815 r., dostarczył Champollionowi inskrypcji?

Inskrypcje z tego obelisku uzupełniły materiał, który badacz zebrał, studiując Kamień z Rosetty.

30

Pod jakim tytułem Champollion wydał w 1824 r. dzieło wykładające całość jego osiągnięć?

Dzieło potwierdzało niezaprzeczalność odkrycia, lecz system badacza nie od razu zdobył akceptację środowiska naukowego.

Znasz się na: Kamień z Rosetty?

Sprawdź te ciekawostki w interaktywnym quizie.

Rozwiąż quiz z 30 pytań
Kamień z Rosetty — 30 ciekawostek, których nie znasz