Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Kamień z Rosetty to płyta z tekstem w trzech wersjach, dzięki której udało się odczytać egipskie hieroglify. Odkryta w 1799 r., do dziś budzi spory o to, gdzie powinna się znajdować. Quiz sprawdza, co wiesz o wyglądzie i treści zabytku, okolicznościach jego odkrycia oraz o Jeanie-François Champollionie, który złamał tajemnicę hieroglifów. Pytania mają różny poziom trudności, od podstaw po szczegóły dla pasjonatów starożytnego Egiptu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01W zbiorach którego muzeum znajduje się Kamień z Rosetty?
Muzeum Brytyjskie
Zanim zabytek oficjalnie przekazano tej instytucji, trafił do biblioteki Stowarzyszenia Antykwariuszy.
Q 02Dla kogo, oprócz rodowitych Egipcjan, miał być zrozumiały tekst Kamienia z Rosetty?
Greków
Dlatego tę samą treść powtórzono na płycie trzykrotnie, różnymi rodzajami pisma.
Q 03W którym roku odkryto Kamień z Rosetty?
1799
Odkrycie miało przełomowe znaczenie dla odczytania egipskich hieroglifów, choć sam zabytek powstał na początku II wieku p.n.e.
Q 04Kartusze której królowej Champollion porównał z kartuszami z Kamienia z Rosetty?
Kleopatry
Porównanie dało wstępne wyniki, konieczne do odczytania pisma hieroglificznego.
Q 05W którym muzeum Champollion został kierownikiem działu sztuki egipskiej?
Luwr
Wiadomość o nominacji dotarła do niego listem, gdy we Włoszech kupował egipskie zbiory angielskiego konsula Henry’ego Salta.
Q 06Który władca rozmawiał z Champollionem o jego pracach nad słownikiem?
Napoleon
Do rozmowy doszło, gdy cesarz po powrocie z Elby wkroczył w marcu 1815 r. do Grenoble, a wśród witających byli bracia Champollion.
Q 07W którym roku Champollion odczytał egipskie hieroglify?
1822
Oparł się na inskrypcji z Kamienia z Rosetty oraz na analizie ostatniej fazy rozwojowej języka dawnych Egipcjan.
Q 08Częścią czego był pierwotnie Kamień z Rosetty?
Steli
Takie płyty ustawiano w świątyniach na polecenie kapłanów, w pobliżu wizerunku faraona.
Q 09Którego faraona uczczono dekretem wyrytym na Kamieniu z Rosetty?
Ptolemeusz V
Dekret wydali 27 marca 196 r. p.n.e. kapłani egipscy w Memfis, w pierwszą rocznicę koronacji władcy.
Q 10Które zabytki z British Museum chce odzyskać Grecja, tak jak Egipt Kamień z Rosetty?
Marmury Elgina
Kamień od dziesiątek lat jest przedmiotem sporów między rządem w Kairze a Wielką Brytanią.
Q 11Do którego miasta przewieziono statkiem Kamień z Rosetty tuż po odkryciu?
Kair
Już 29 lipca informację o znalezisku przedstawiono tam Instytutowi Egipskiemu.
Q 12Którego języka Champollion nauczył się od egipskiego księdza, by odczytać hieroglify?
Koptyjskiego
Champollion studiował też m.in. łacinę, grekę, hebrajski, arabski, perski, sanskryt i chiński.
Q 13W ilu językach zapisano tekst wyryty na Kamieniu z Rosetty?
Dwóch
Wersje są trzy, ale dwie z nich oddają ten sam język egipski różnymi rodzajami pisma; trzecią spisano po grecku.
Jakim zwierzętom Champollion poświęcił swoją pierwszą książkę, napisaną w wieku 12 lat?
Q 21Która wersja tekstu na Kamieniu z Rosetty zachowała się najlepiej?
Demotyczna
Górna część płyty jest niekompletna, a w dolnej brakuje prawego rogu, czyli zakończenia tekstu.
Q 22Dzięki spotkaniu z którym uczonym 11-letni Champollion po raz pierwszy ujrzał hieroglify?
Jean Baptiste Fourier
Uczony był wcześniej sekretarzem Instytutu Egipskiego w Kairze, a chłopiec już wtedy postanowił, że kiedyś odczyta te znaki.
Q 23Jako dar którego króla Kamień z Rosetty został w 1802 r. ofiarowany British Museum?
Jerzy III
W londyńskim muzeum zabytek jest przechowywany do dziś, choć o jego zwrot zabiega Egipt.
Psom
Rok później młody autor napisał historię świata, którą doprowadził od Adama aż do… Champolliona młodszego.
Q 15Czym posłużył się Champollion, skoro oryginał Kamienia z Rosetty trafił do Anglików?
Kopią tekstu
Francuzi sporządzili rysunki wszystkich zabytków, które musieli oddać.
Q 16W którym włoskim mieście Champollion katalogował w 1824 r. kolekcję egiptologiczną?
Turyn
Przez pół roku czytał tam inskrypcje na oryginalnych zabytkach, o czym marzył od lat.
Q 17Z jakiej skały wykonano Kamień z Rosetty, dawniej błędnie opisywany jako bazaltowy?
Granodioryt
Szara płyta ma 114,4 cm wysokości, 72,3 cm szerokości i 27,9 cm grubości, a waży 762 kg.
Q 18Który egiptolog stał się głównym rzecznikiem Kairu w sporze o Kamień z Rosetty?
Zahi Hawass
Debatę o odzyskaniu wywiezionych dóbr pobudziły w Egipcie podobne roszczenia Grecji wobec British Museum.
Q 19Co ogłosił po wstąpieniu na tron faraon uczczony na Kamieniu z Rosetty?
Amnestię
Władca obniżył też podatki i podniósł dochody kapłanów, którzy odwdzięczyli mu się uroczystym dekretem.
Q 20Co, jak dowiódł Champollion, było zasadą, na której opierały się egipskie hieroglify?
Fonetyczność zapisu
Odkrycie to Champollion rozwinął w dziele wydanym w 1824 r., w którym wyłożył całość swoich osiągnięć.
Q 24W którym francuskim miasteczku urodził się Jean-François Champollion?
Figeac
Przyszedł na świat 23 grudnia 1790 r. o drugiej w nocy jako najmłodszy syn właściciela księgarni.
Q 25Ile miesięcy trwała naukowa wyprawa Champolliona do Egiptu?
16
Ekspedycja francusko-toskańska przywiozła do Europy kilka tysięcy dokładnych rysunków ze świątyń i grobowców.
Q 26Czyjego ataku spodziewali się Francuzi remontujący mur, w którym tkwił Kamień z Rosetty?
Tureckiego
Atak miał być wymierzony w zachodnią część Delty, a płyta była elementem starego muru twierdzy.
Q 27Który papież poparł dokonania Champolliona, dziękując mu za przysługę oddaną religii?
Leon XII
Wcześniej włoski arabista ksiądz Michelangelo Lanci ostro skrytykował dzieło Francuza jako nieoparte na Biblii.
Q 28Do kogo Champollion zaadresował „list”, w którym ogłosił swoje odkrycie dotyczące hieroglifów?
Dacier
Adresat był sekretarzem francuskiej Akademii Inskrypcji i Literatury, której członkiem Champollion został w 1830 r.
Q 29Obelisk z którego miejsca, odnaleziony w 1815 r., dostarczył Champollionowi inskrypcji?
File
Inskrypcje z tego obelisku uzupełniły materiał, który badacz zebrał, studiując Kamień z Rosetty.
Q 30Pod jakim tytułem Champollion wydał w 1824 r. dzieło wykładające całość jego osiągnięć?
„Zarys systemu hieroglificznego”
Dzieło potwierdzało niezaprzeczalność odkrycia, lecz system badacza nie od razu zdobył akceptację środowiska naukowego.