Karaiby — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańKtóry żeglarz odkrył Karaiby dla Europejczyków w 1492 roku?
Po odkryciu region został dość szybko skolonizowany przez europejskie mocarstwa, które podzieliły wyspy między siebie.
Na południowy wschód od której zatoki leżą Karaiby?
Region rozciąga się zarazem na wschód od Ameryki Centralnej i na północ od Ameryki Południowej.
Do którego mocarstwa należała w czasach kolonialnych zachodnia część Hispanioli, czyli Haiti?
Wschodnia część tej samej wyspy, Dominikana, była własnością korony hiszpańskiej, a Jamajka należała do Wielkiej Brytanii.
W skład jakiego państwa wchodzą Curaçao i Sint Maarten jako kraje autonomiczne?
Obie wyspy zyskały ten status po rozwiązaniu Antyli Holenderskich, a Bonaire, Saba i Sint Eustatius zostały gminami specjalnymi.
Która wyspa tworzy razem z Bonaire i Curaçao tak zwane wyspy ABC?
Curaçao zalicza się też do wysp CAS, a do niego samego należy jeszcze niewielka wyspa Klein Curaçao.
Na produkcję bananów i czego jeszcze przestawili się plantatorzy z Jamajki po 1870 roku?
Powodem był spadek popytu na jamajski cukier, wypierany przez konkurencję z Kuby i Brazylii.
Częścią jakiej krainy, obejmującej też archipelag Bahamów, są Wielkie i Małe Antyle?
Wielkie Antyle leżą na północy, a Małe Antyle, w tym Wyspy Zawietrzne, na południu i wschodzie regionu.
U północnych wybrzeży którego kraju, w odległości około 60 km, leży Curaçao?
Wyspa leży na szelfie kontynentalnym Ameryki Południowej, w południowej części Morza Karaibskiego.
Które miasto, stolica Curaçao, bywa nazywane małym Amsterdamem?
Miasto założyła Holenderska Kompania Zachodnioindyjska, a jego położenie nad zatoką okazało się idealne dla handlu.
Co odkryto w 1914 roku w Maracaibo, otwierając nową erę w dziejach Curaçao?
W chwili odkrycia wyspa miała niespełna 30 tys. mieszkańców, a na początku lat 60. XX wieku już blisko 140 tys.
Do którego roku Kuba pozostawała zależna od Hiszpanii?
Zależność zakończyła wojna Stanów Zjednoczonych z Hiszpanią; wcześniej tubylcza ludność wyspy kilkakrotnie się buntowała.
Które dwie karaibskie posiadłości Hiszpanii nie stały się niepodległe w I połowie XIX wieku?
Pozostałe hiszpańskie posiadłości uniezależniły się w tym czasie, między innymi Dominikana po kilku nieudanych powstaniach.
Jaką część powierzchni Kuby pokrywały lasy przed hiszpańską kolonizacją?
W 1959 roku, w czasie rewolucji kubańskiej, lasy zajmowały już zaledwie 14% wyspy.
Który język jest najczęściej używany na Curaçao, z udziałem sięgającym 80%?
Urzędowe są tu trzy języki, ale tylko niderlandzki obowiązuje we wszystkich sprawach administracyjnych i prawnych.
Który koncern zbudował w 1916 roku wraz z rządem holenderskim rafinerię Isla na Curaçao?
Port stolicy wyspy idealnie nadawał się dla tankowców; koncern zakończył tu działalność w lipcu 1985 roku.
Jaki typ lasów porasta Góry Błękitne i Góry John Crow na Jamajce?
W regionie występują też lasy namorzynowe, na przykład na Wyspie Młodości, a na Kubie sawanny i zarośla kserofityczne.
Wydobycie jakiego surowca przyczynia się do ubywania lasów na Jamajce?
Lasom wyspy szkodzą też rosnące plantacje kawy i nielegalna zabudowa; w latach 1990–2015 udział terenów zalesionych spadł o 0,8 p.p.
Jaką rośliną jest tak zwana róża Bayahibe, narodowy symbol Dominikany?
Ten krytycznie zagrożony gatunek, Pereskia quisqueyana, rośnie wyłącznie w okolicach niewielkiej miejscowości Bayahibe.
Na której wyspie znajduje się Jaskinia Harrisona, naturalny kompleks jaskiń?
Do najważniejszych atrakcji regionu należą także stare centra miast Santo Domingo i San Juan.
W którym roku Europejczycy po raz pierwszy zetknęli się z Portoryko?
Prawie całą wyspę pokrywały wtedy lasy deszczowe, a przez kolejne trzy stulecia wylesianie postępowało stosunkowo powoli.
W którym roku czarni niewolnicy na Haiti wzniecili zbrojne powstanie przeciw kolonizatorom?
Powstańcy rozbili w 1803 roku ekspedycję wojsk napoleońskich, a rok później utworzyli własne niepodległe państwo.
Jaką część powierzchni Karaibów pokrywały lasy według szacunków ONZ z 2010 roku?
Odpowiada to około 7 mln ha, przy czym duża część terenów zalesionych jest własnością prywatną.
W pobliżu jakiej miejscowości na Jamajce leżą słynne Wodospady Dunnsa?
Wodospady zalicza się do najważniejszych atrakcji całego regionu, obok jaskiń i starych centrów miast.
W którym roku Dominikana uzyskała niepodległość po kilku nieudanych powstaniach?
Wcześniej wschodnia część Hispanioli stanowiła własność korony hiszpańskiej.
Kto wygrał szachowy turniej pretendentów rozegrany w 1962 roku na Curaçao?
Stawką turnieju było prawo gry o tytuł mistrza świata, a jego zwycięzca był Ormianinem.
Która endemiczna roślina Karaibów jest narodowym symbolem Jamajki?
Z powodu eksploatacji dla cennego drewna gatunek uznano za zagrożony, a na Antigui, Anguilli i Barbudzie wymarł lub jest bliski wymarcia.
Co spowalnia regenerację naturalnej roślinności na Carriacou w archipelagu Grenadyn?
Na większości wysp regionu postępuje przy tym deforestacja, związana głównie z rolnictwem, ale też z budową infrastruktury.
Na których krańcach wysp Kajmanów rośnie zwłaszcza endemiczna agawa Agave caymanensis?
Te krańce wysp są bardziej suche; w 2016 roku IUCN zaliczała tę agawę do gatunków zagrożonych wyginięciem.
Jaki najniższy w swojej historii udział lasów w powierzchni kraju miało Portoryko w 1940 roku?
Później lasy odrodziły się głównie w drodze naturalnej regeneracji i w 2015 roku pokrywały blisko 56% powierzchni kraju.
Dla której kubańskiej prowincji endemiczny jest krzew Illicium guajaibonense?
Prowincja ta leży w zachodniej części Kuby, wyspy, na której rośnie ponad połowa endemicznych roślin całego regionu.