Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Karaiby to tysiące wysp i wysepek rozrzuconych między Ameryką Północną a Południową: Wielkie i Małe Antyle, Bahamy oraz otaczające je wybrzeża. W quizie znajdziesz pytania o geografię regionu, epokę kolonialną i drogę wysp do niepodległości, o endemiczne rośliny i znikające lasy, a także o Curaçao, jego stolicę, języki i historię. Pytania mają różny poziom trudności, od łatwych po takie, na które odpowie tylko prawdziwy znawca regionu.
Wszystkie 30 pytań z odpowiedziami i wyjaśnieniami. Zagraj w quiz
Q 01Który żeglarz odkrył Karaiby dla Europejczyków w 1492 roku?
Kolumb
Po odkryciu region został dość szybko skolonizowany przez europejskie mocarstwa, które podzieliły wyspy między siebie.
Q 02Na południowy wschód od której zatoki leżą Karaiby?
Meksykańskiej
Region rozciąga się zarazem na wschód od Ameryki Centralnej i na północ od Ameryki Południowej.
Q 03Do którego mocarstwa należała w czasach kolonialnych zachodnia część Hispanioli, czyli Haiti?
Francji
Wschodnia część tej samej wyspy, Dominikana, była własnością korony hiszpańskiej, a Jamajka należała do Wielkiej Brytanii.
Q 04W skład jakiego państwa wchodzą Curaçao i Sint Maarten jako kraje autonomiczne?
Królestwa Niderlandów
Obie wyspy zyskały ten status po rozwiązaniu Antyli Holenderskich, a Bonaire, Saba i Sint Eustatius zostały gminami specjalnymi.
Q 05Która wyspa tworzy razem z Bonaire i Curaçao tak zwane wyspy ABC?
Aruba
Curaçao zalicza się też do wysp CAS, a do niego samego należy jeszcze niewielka wyspa Klein Curaçao.
Q 06Na produkcję bananów i czego jeszcze przestawili się plantatorzy z Jamajki po 1870 roku?
rumu
Powodem był spadek popytu na jamajski cukier, wypierany przez konkurencję z Kuby i Brazylii.
Q 07Częścią jakiej krainy, obejmującej też archipelag Bahamów, są Wielkie i Małe Antyle?
Indii Zachodnich
Wielkie Antyle leżą na północy, a Małe Antyle, w tym Wyspy Zawietrzne, na południu i wschodzie regionu.
Q 08U północnych wybrzeży którego kraju, w odległości około 60 km, leży Curaçao?
Wenezueli
Wyspa leży na szelfie kontynentalnym Ameryki Południowej, w południowej części Morza Karaibskiego.
Q 09Które miasto, stolica Curaçao, bywa nazywane małym Amsterdamem?
Willemstad
Miasto założyła Holenderska Kompania Zachodnioindyjska, a jego położenie nad zatoką okazało się idealne dla handlu.
Q 10Co odkryto w 1914 roku w Maracaibo, otwierając nową erę w dziejach Curaçao?
ropę naftową
W chwili odkrycia wyspa miała niespełna 30 tys. mieszkańców, a na początku lat 60. XX wieku już blisko 140 tys.
Q 11Do którego roku Kuba pozostawała zależna od Hiszpanii?
1898
Zależność zakończyła wojna Stanów Zjednoczonych z Hiszpanią; wcześniej tubylcza ludność wyspy kilkakrotnie się buntowała.
Q 12Które dwie karaibskie posiadłości Hiszpanii nie stały się niepodległe w I połowie XIX wieku?
Kuba i Portoryko
Pozostałe hiszpańskie posiadłości uniezależniły się w tym czasie, między innymi Dominikana po kilku nieudanych powstaniach.
Q 13Jaką część powierzchni Kuby pokrywały lasy przed hiszpańską kolonizacją?
90%
W 1959 roku, w czasie rewolucji kubańskiej, lasy zajmowały już zaledwie 14% wyspy.
Q 21W którym roku czarni niewolnicy na Haiti wzniecili zbrojne powstanie przeciw kolonizatorom?
1791
Powstańcy rozbili w 1803 roku ekspedycję wojsk napoleońskich, a rok później utworzyli własne niepodległe państwo.
Q 22Jaką część powierzchni Karaibów pokrywały lasy według szacunków ONZ z 2010 roku?
30%
Odpowiada to około 7 mln ha, przy czym duża część terenów zalesionych jest własnością prywatną.
Q 23W pobliżu jakiej miejscowości na Jamajce leżą słynne Wodospady Dunnsa?
Ocho Rios
Wodospady zalicza się do najważniejszych atrakcji całego regionu, obok jaskiń i starych centrów miast.
W którym roku Dominikana uzyskała niepodległość po kilku nieudanych powstaniach?
Q 14Który język jest najczęściej używany na Curaçao, z udziałem sięgającym 80%?
papiamento
Urzędowe są tu trzy języki, ale tylko niderlandzki obowiązuje we wszystkich sprawach administracyjnych i prawnych.
Q 15Który koncern zbudował w 1916 roku wraz z rządem holenderskim rafinerię Isla na Curaçao?
Shell
Port stolicy wyspy idealnie nadawał się dla tankowców; koncern zakończył tu działalność w lipcu 1985 roku.
Q 16Jaki typ lasów porasta Góry Błękitne i Góry John Crow na Jamajce?
mgliste
W regionie występują też lasy namorzynowe, na przykład na Wyspie Młodości, a na Kubie sawanny i zarośla kserofityczne.
Q 17Wydobycie jakiego surowca przyczynia się do ubywania lasów na Jamajce?
boksytu
Lasom wyspy szkodzą też rosnące plantacje kawy i nielegalna zabudowa; w latach 1990–2015 udział terenów zalesionych spadł o 0,8 p.p.
Q 18Jaką rośliną jest tak zwana róża Bayahibe, narodowy symbol Dominikany?
kaktusem
Ten krytycznie zagrożony gatunek, Pereskia quisqueyana, rośnie wyłącznie w okolicach niewielkiej miejscowości Bayahibe.
Q 19Na której wyspie znajduje się Jaskinia Harrisona, naturalny kompleks jaskiń?
Barbados
Do najważniejszych atrakcji regionu należą także stare centra miast Santo Domingo i San Juan.
Q 20W którym roku Europejczycy po raz pierwszy zetknęli się z Portoryko?
1493
Prawie całą wyspę pokrywały wtedy lasy deszczowe, a przez kolejne trzy stulecia wylesianie postępowało stosunkowo powoli.
1844
Wcześniej wschodnia część Hispanioli stanowiła własność korony hiszpańskiej.
Q 25Kto wygrał szachowy turniej pretendentów rozegrany w 1962 roku na Curaçao?
Tigran Petrosjan
Stawką turnieju było prawo gry o tytuł mistrza świata, a jego zwycięzca był Ormianinem.
Q 26Która endemiczna roślina Karaibów jest narodowym symbolem Jamajki?
gwajakowiec lekarski
Z powodu eksploatacji dla cennego drewna gatunek uznano za zagrożony, a na Antigui, Anguilli i Barbudzie wymarł lub jest bliski wymarcia.
Q 27Co spowalnia regenerację naturalnej roślinności na Carriacou w archipelagu Grenadyn?
nadmierny wypas zwierząt
Na większości wysp regionu postępuje przy tym deforestacja, związana głównie z rolnictwem, ale też z budową infrastruktury.
Q 28Na których krańcach wysp Kajmanów rośnie zwłaszcza endemiczna agawa Agave caymanensis?
wschodnich
Te krańce wysp są bardziej suche; w 2016 roku IUCN zaliczała tę agawę do gatunków zagrożonych wyginięciem.
Q 29Jaki najniższy w swojej historii udział lasów w powierzchni kraju miało Portoryko w 1940 roku?
6%
Później lasy odrodziły się głównie w drodze naturalnej regeneracji i w 2015 roku pokrywały blisko 56% powierzchni kraju.
Q 30Dla której kubańskiej prowincji endemiczny jest krzew Illicium guajaibonense?
Pinar del Río
Prowincja ta leży w zachodniej części Kuby, wyspy, na której rośnie ponad połowa endemicznych roślin całego regionu.