Kawa — 30 ciekawostek
Dowiedz się czegoś nowego, a potem sprawdź się w quizie.
Wygenerowany po polsku przez AI na podstawie naszego angielskiego quizu; źródła prowadzą do polskiej Wikipedii.
Wiesz to wszystko? Udowodnij.
Rozwiąż quiz z 30 pytańZ jakiego kraju pochodzi kawa?
Do Europy napój dotarł dopiero około XVI wieku; dziś to jedna z najpopularniejszych używek świata i główne źródło kofeiny.
Jakie wyjątkowo pobudzone zwierzęta miał spotkać sufi asz-Szadhili, odkrywając kawę?
Z ciekawości spróbował zjadanych przez nie owoców i tak poznał ich niezwykły wpływ na organizm człowieka.
W jakich naczyniach podawano kawę w PRL-u, co pozostało zwyczajem po tamtym okresie?
Wśród młodego pokolenia upowszechnił się z kolei zwyczaj picia kawy z ceramicznych kubków zamiast filiżanek.
Jak miał na imię etiopski pasterz, który według legendy odkrył kawę?
Konkurencyjna legenda przypisuje odkrycie sufiemu Szejchowi asz-Szadhiliemu, który podczas wędrówki po Afryce zauważył niezwykle pobudzone zwierzęta.
Jak nazywała się kawa zbożowa, którą w PRL-u próbowano zastąpić importowane ziarna?
Próba się nie powiodła, a niedobory prawdziwej kawy sprawiły, że stała się ona jednym z najpowszechniejszych rodzajów łapówek.
Po jakim czasie od wypicia kawy zaczyna się odczuwać bezpośredni wpływ kofeiny?
Kofeina pobudza organizm, zwiększa sprawność myślenia i znosi zmęczenie, dlatego kawę pije się przede wszystkim rano.
Kto według tradycji założył pierwszą kawiarnię w Wiedniu po zwycięstwie z 1683 roku?
Legenda mówi, że skorzystał z zapasów kawy porzuconych przez uciekających Turków, a potem spopularyzował dodawanie do napoju cukru i mleka.
Z odchodów jakiego zwierzęcia pozyskuje się ziarna najdroższej kawy świata, kopi luwak?
Zwierzę zjada tylko najlepsze owoce, a po częściowym nadtrawieniu w jego żołądku ziarna tracą gorzki smak i zyskują lepszy aromat.
Który polski król był miłośnikiem kawy w czasach, gdy większość uważała ją za niesmaczną?
Napój cenił także Bohdan Chmielnicki, za to poeci Wacław Potocki i Jan Andrzej Morsztyn otwarcie go potępiali.
Na co robusta jest mniej odporna niż arabika?
Uprawa robusty ogranicza się do pasa 10 równoleżnika po obu stronach równika, a jej plantacje leżą zwykle na wysokości 400–600 m n.p.m.
Pod jaką nazwą bardziej znany jest arabski port Al-Mucha, wielki ośrodek handlu kawą?
Port leży na południowym krańcu Morza Czerwonego; już pod koniec XV wieku handlowano w nim ziarnami rośliny zwanej kohwet.
W którym mieście w 1554 roku otwarto pierwszą kawiarnię?
Nad Bosforem kariera napoju rozwijała się wolno: pierwsze kawiarnie stawały się forami burzliwych dyskusji, co niepokoiło sułtanów.
Które państwo jest drugim największym producentem kawy na świecie?
Lider, Brazylia, zbiera 2,44 mln ton rocznie i odpowiada za jedną trzecią światowego rynku, zatrudniając przy uprawie 5 milionów osób.
Jak nazywano wykwalifikowaną służbę, którą zamożna szlachta zatrudniała do parzenia kawy?
Kawę podawano państwu rankiem do łóżka „na rozbudzenie”, a także dla smaku podczas podwieczorku.
Dokąd kupcy arabscy przywieźli kawę przypuszczalnie w XIII lub XIV wieku?
Prawdopodobnie tam opracowano metodę prażenia nasion i wytwarzania z nich napoju, który Beduini rozpowszechnili potem w całej Arabii.
Z jakim dodatkiem pito pod koniec XVIII wieku słynną mocną kawę „po polsku”?
Wśród cudzoziemców taka kawa dorównywała sławą polskiemu chlebowi, a słabą kawę nazywano dla odróżnienia „niemiecką” lub „śląską”.
W którym mieście w 1650 roku otwarto pierwszą kawiarnię w Anglii?
Lokal należał do osmańskiego Żyda imieniem Jakub; dwa lata później podobny przybytek ruszył przy alei świętego Michała w stolicy.
Które polskie miasto jako pierwsze ogarnęła moda na picie kawy?
Powstały tam pierwsze kawiarnie zwane kafehausami; na początku XVIII wieku sławny lokal założył w tym mieście Antoni Momber.
Co oprócz kawy oznacza po arabsku słowo kahva?
To drugie znaczenie jest starsze; inne hipotezy wywodzą nazwę od regionu Kaffa w Etiopii lub od słowa kohwet, oznaczającego siłę.
Który papież na początku XVII wieku dał przyzwolenie na picie kawy w świecie chrześcijańskim?
Używka budziła w Europie kontrowersje, bo jako produkt pochodzenia arabskiego uchodziła w oczach niektórych za dzieło szatana.
W którym mieście znajduje się największy port przeładunkowy kawy?
Główną giełdą, na której handluje się kawą, jest natomiast Nowojorska Giełda Kawy i Cukru.
Gdzie Francja założyła swoje pierwsze plantacje kawowca?
Wkrótce uprawę rozpoczęto również w Gujanie Francuskiej, skąd w 1719 roku Portugalczycy wykradli sadzonki dla Brazylii.
Który poeta w 1670 roku jako pierwszy wymienił kawę w utworze po polsku?
W elegii do kuzyna wspominał „kafę” jako trunek dla baszów, lecz napój mu nie smakował – nazwał go „brzydką trucizną i jadami”.
Gdzie Holandia założyła w 1658 roku swoje pierwsze plantacje kawy?
Uprawę rozszerzono następnie na Jawę, skąd rozprzestrzeniła się na cały Archipelag Sundajski.
Jaki lud, zamieszkujący etiopski region Kaffa, prawdopodobnie odkrył kawę?
Owoce kawowca wykorzystywano w Etiopii już w I tysiącleciu p.n.e., ale nie uprawiano ich – zbierano je ze stanowisk naturalnych.
Kto w 1779 roku napisał komedię zatytułowaną „Kawa”?
Napój uwielbiał też Ignacy Krasicki, a w 1795 roku ukazał się pierwszy polski podręcznik dla kawiarzy, przełożony z francuskiego.
W którym mieście, zajętym przez Osmanów, Polacy poznali kawiarnie jeszcze przed 1683 rokiem?
Kawiarnie otwarto tam dla wojsk osmańskich; w całej Polsce kawa w tureckiej formie rozpowszechniła się dopiero po bitwie pod Wiedniem.
Który niemiecki botanik i podróżnik jako pierwszy Europejczyk opisał kawę?
W 1573 roku wyruszył na trzyletnią podróż po Bliskim Wschodzie, by szukać ziół i lekarstw dla kompanii kupieckiej swojego szwagra.
Który poseł osmański w 1669 roku zapoznał paryskie elity z kawą na swoim przyjęciu?
Do Francji kawę sprowadzono prawdopodobnie dopiero w 1644 roku, a pierwszy paryski kafehaus otwarto w 1671 roku.
Jaką firmę prowadził Tadeusz Tarasiewicz, który w 1882 roku zaoferował kawę z własnej palarni?
Wcześniej kawę sprzedawano surową i palono ją w domach na skomplikowanych maszynkach, z niepewnym skutkiem.