Kolory i barwy — 30 ciekawostek

Jaki zakres promieniowania elektromagnetycznego wywołuje w mózgu wrażenie barwy?

Na odbiór barwy wpływają też inne barwy w polu widzenia oraz cechy samego obserwatora, takie jak zdrowie, nastrój czy doświadczenie.

Jak potocznie nazywa się ślepotę barw, czyli zaburzenie rozpoznawania barw?

U ludzi to niezdolność do spostrzegania różnic między niektórymi lub wszystkimi barwami, które inne osoby normalnie dostrzegają.

W której części oka znajdują się komórki światłoczułe umożliwiające postrzeganie barw?

Te komórki światłoczułe to pręciki i czopki; razem pozwalają odbierać zarówno jasność, jak i barwę.

Przez jaki przyrząd Isaac Newton przepuszczał światło, badając jego rozszczepianie?

Newton zbadał też proces odwrotny, używając drugiego takiego przyrządu. Jego odkrycie uznaje się za przełom w poznawaniu natury barwy.

Ile rodzajów czopków odpowiada w ludzkim oku za widzenie barw?

Każdy rodzaj jest najbardziej wrażliwy na inny zakres – barwy niebieskiej, zielonej lub czerwonej – a zakresy te zachodzą na siebie.

Jakie światło uzyskiwał Isaac Newton, ponownie łącząc rozdzielone wcześniej barwy?

Newton jako pierwszy stwierdził, że barwy nie są cechą użytego przyrządu, lecz samego światła, które można rozdzielać i znów łączyć.

Jak nazywa się nauka badająca wywoływanie wrażeń barwnych i sposób ich odbioru?

Łączy ona wybrane zagadnienia z trzech dziedzin: fizyki, biologii oraz psychologii.

Co w XIV wieku oznaczał w polszczyźnie przymiotnik „niebieski”?

Dopiero później wyraz ten stał się osobnym określeniem barwy, charakterystycznej dla koloru nieba.

U około ilu procent mężczyzn występuje ślepota barw?

Wśród kobiet wada ta jest znacznie rzadsza i dotyczy około 0,5%.

Od którego owada wzięła się polska nazwa koloru czerwonego?

Od średniowiecza uzyskiwano z niego koszenilę do barwienia tkanin, a słowo „czerw” oznaczało larwę tego owada.

W jaki sposób, w sprzężeniu z chromosomem X, dziedziczy się wrodzoną ślepotę barw?

Wada ta jest zazwyczaj uwarunkowana genetycznie, a kobieta może być nosicielką jej genu, nawet o tym nie wiedząc.

W którym mieście Hermann Grassmann uczył w gimnazjum matematyki i fizyki?

Grassmann, żyjący w latach 1809–1877, był polihistorem i badał mieszanie promieniowania różnych barw widmowych.

Który fizyk potwierdził trójchromatyczną teorię barw i napisał „Experiments on Colours”?

Praca ta ukazała się w 1855 roku, a pięć lat później wyszła kolejna – „On the Theory of compound Colours”.

Który niemiecki fizjolog poprawił i uzupełnił teorię barw Thomasa Younga?

Był także fizykiem i filozofem, a uzupełniona teoria nosi dziś nazwiska obu uczonych.

Które pojęcie opisuje udział achromatyczności w danej barwie?

Walor to z kolei porównanie do najbliższej wrażeniowo barwy prostej, a jasność – udział światła danej barwy w ogóle warunków oświetleniowych.

Co ma główny wpływ na wrażenie barwy wywoływane przez promieniowanie świetlne?

W drugiej kolejności liczy się ilość energii świetlnej, a swój udział mają też inne barwy w polu widzenia i cechy osobnicze obserwatora.

Który starożytny uczony uważał oko za źródło „promieni wzrokowych” dotykających przedmiotów?

Demokryt sądził odwrotnie: to obserwowane obiekty miały wysyłać do oka „atomy”, które wywołują obraz.

Podstawą jakiej współczesnej dziedziny są prawa Grassmanna?

Prawa te opisują addytywne mieszanie barw, a ich autor doszedł do nich, badając mieszanie promieniowania różnych barw widmowych.

Ile najwyżej podstawowych nazw kolorów występuje w pojedynczym języku?

Najmniej jest ich dwie. Podstawowa nazwa koloru to taka, która nie zawiera się w żadnej szerszej nazwie koloru.

W którym roku Isaac Newton przedstawił w Royal Society swoją nową teorię światła i barw?

Koncepcja Newtona nie przyjęła się od razu: przez kolejne dziesięciolecia spotykała się ze sprzeciwami.

Jak nazywa się widzenie oparte na pręcikach, wrażliwych jedynie na stopień jasności?

Czopki reagują również na barwę i to z nimi wiąże się widzenie fotopowe.

Jaki odsetek czopków ludzkiego oka odpowiada za widzenie barwy czerwonej?

Za barwę zieloną odpowiada 32% czopków, a za niebieską tylko ok. 4%.

W którym roku ukazała się praca Johanna Wolfganga von Goethego poświęcona teorii barw?

Goethe zajmował się problemami barw od 1791 roku i należał do przeciwników koncepcji Newtona.

Który rosyjski uczony jest uznawany za prekursora teorii trójchromatycznej?

Ten fizykochemik wygłosił swój traktat o pochodzeniu światła 1 lipca 1756 r.; twórcą samej teorii był angielski fizyk i fizjolog Thomas Young.

Poniżej jakiej wartości ΔE różnica między dwiema barwami jest niedostrzegalna?

Nieco większe odstępy też łatwo przeoczyć: tuż powyżej tego progu różnicę spostrzega tylko doświadczony obserwator.

W jakiej przestrzeni barwnej liczba ΔE wyraża odległość między dwiema barwami?

Przestrzeń ta jest trójwymiarowa, więc każdej barwie odpowiada w niej punkt, a ΔE mierzy odstęp między dwoma takimi punktami.

Który fizjolog łączył każdą percepcję wzrokową z pobudzeniem trzech substancji fotochemicznych?

Według tego niemieckiego uczonego każda z substancji uczestniczy w powstawaniu wrażenia dwóch barw, zależnie od kierunku przemiany pod wpływem światła.

W którym roku Hermann Grassmann wydał pracę „Zur Theorie der Farbmischung”?

Tytuł oznacza „o teorii mieszania barw”; praca przedstawiała wyniki pozwalające sformułować prawa addytywnego mieszania.

Który jezuita był prawdopodobnie pierwszym twórcą systemu opartego na trzech barwach?

Ten belgijski uczony, żyjący w latach 1567–1617, oparł swój system na barwach czerwonej, niebieskiej i żółtej.

Który niemiecki matematyk i astronom wydał w 1758 roku rozprawę poświęconą barwom?

Jego prace pomogły uwidocznić różnicę między syntezą subtraktywną a addytywną, czyli mieszaniem wiązek światła o różnych widmach.