Kontynenty — 30 ciekawostek

Ile kontynentów istnieje w podziale, w którym Europę i Azję traktuje się jako osobne kontynenty?

Liczba kontynentów budzi kontrowersje, bo zależy od tego, czy Europę i Azję uznaje się za jeden ląd, czy za dwa.

Czego NIE zakazuje Układ Antarktyczny?

Układ chroni też faunę i florę kontynentu, a badania prowadzi na nim ponad 4000 naukowców z wielu krajów.

Jaki charakter mają zbiorowiska roślinne Antarktydy?

Na Antarktydzie przetrwają tylko organizmy przystosowane do zimna, w tym nicienie, niesporczaki, pingwiny, płetwonogie i roztocze.

Z jakiego języka pochodzi słowo „kontynent”, wywodzące się od wyrazu oznaczającego „łączny”?

W geografii fizycznej kontynent to olbrzymi obszar lądu, z innymi kontynentami połączony co najwyżej wąskimi przesmykami.

Którym co do wielkości kontynentem jest Antarktyda?

Antarktyda jest prawie dwa razy większa od Australii, a wyprzedzają ją Azja, Afryka oraz obie Ameryki.

Jaki procent powierzchni Antarktydy pokrywa polarna czapa lodowa?

Lód sięga wszystkich krańców kontynentu z wyjątkiem najbardziej na północ wysuniętych części Półwyspu Antarktycznego.

Ile kontynentów wyróżnia się na gruncie geografii fizycznej, geologii i geotektoniki?

W tym ujęciu Europa i Azja tworzą jeden kontynent, Eurazję, o powierzchni 54,8 mln km².

Jaką cechę, poza byciem najzimniejszym, najsuchszym i najbardziej wietrznym, ma Antarktyda?

Antarktyda jest uznawana za kontynent pustynny, choć na jej stacjach badawczych w ciągu roku przebywają tysiące ludzi.

Poniżej jakiej wartości spada temperatura na Antarktydzie?

Antarktyda jest chłodniejsza niż Arktyka między innymi dlatego, że znaczna jej część leży ponad 3000 m nad poziomem morza.

Ile osób w ciągu roku przebywa na stacjach badawczych rozsianych po Antarktydzie?

Kontynent nie ma stałych mieszkańców ani rdzennej ludności; nie ma też dowodów, że ktokolwiek widział go przed XIX wiekiem.

Co oznacza greckie słowo, od którego pochodzi nazwa „Antarktyda”?

Według innego wyjaśnienia nazwa wskazuje położenie „naprzeciwko gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy”.

W którym roku podpisano Układ Antarktyczny?

Układ podpisało początkowo 12 państw, a dziś ma 54 sygnatariuszy, wśród nich Polskę.

Ile razy Antarktyda jest większa od Europy?

Powierzchnia Antarktydy przekracza 14 200 000 km², a jej linię brzegową najczęściej tworzą formacje lodowe.

Jak nazywała się ekspedycja Scotta, której członkowie zginęli w drodze powrotnej z bieguna południowego?

Ekspedycja dotarła do bieguna zaledwie miesiąc po Norwegach, którzy zdobyli go jako pierwsi.

Jaka jest średnia miąższość lądolodu Antarktydy, wliczając lodowce szelfowe?

Ciężar lodu sprawia, że Antarktyda ma największą średnią wysokość bezwzględną spośród wszystkich kontynentów.

Który starożytny filozof zaproponował koncepcję Terra Australis, by zachować symetrię lądów?

Koncepcję rozwinął później Ptolemeusz, który umieścił hipotetyczny ląd południowy na swoich mapach.

Jaka część postulowanego kontynentu Zelandia znajduje się pod powierzchnią wody?

Ten wciąż dyskutowany kontynent jest fragmentem dawnego lądu, który oddzielił się od Australii dziesiątki milionów lat temu.

Którzy polscy uczeni byli członkami Belgijskiej Wyprawy Antarktycznej na statku „Belgica”?

Wyprawa pod dowództwem Adriena de Gerlache badała zachodnie wybrzeże Ziemi Grahama i nazwała Archipelag Palmera.

Ile wynosi roczna suma opadów wzdłuż wybrzeża Antarktydy?

W głębi lądu opadów jest znacznie mniej, dlatego cały kontynent uznaje się za pustynię.

Kto dowodził wyprawą „Nimroda” z 1907 roku, podczas której zdobyto górę Erebus?

Dowódca wraz z trzema towarzyszami jako pierwszy przemierzył Lodowiec Szelfowy Rossa i stanął na Płaskowyżu Polarnym.

Co oprócz lądu stałego obejmuje kontynent w ujęciu geotektoniki i geomorfologii?

W tym ujęciu kontynent to lądowa część cokołu kontynentalnego, do którego należy także szelf z morzami szelfowymi.

Kto jest wskazywany jako główny popularyzator nazwy „Australia”?

Ten angielski podróżnik tłumaczył wybór tytułu we wstępie do książki „A Voyage to Terra Australis” z 1814 roku.

W którym roku rosyjska wyprawa Bellingshausena i Łazariewa jako pierwsza ujrzała brzeg Antarktydy?

Wyprawa płynęła na okrętach „Wostok” i „Mirnyj”, a to, co ujrzała, było ściślej biorąc lodowcem szelfowym.

Ile lat temu Zelandia, postulowany ósmy kontynent, oderwała się od Australii?

Widoczną nad wodą część Zelandii stanowią Nowa Zelandia i okoliczne wyspy.

Jak blisko wybrzeża Antarktydy dotarł James Cook w styczniu 1774 roku, zanim zawrócił przed lodem morskim?

Statki Cooka, HMS „Resolution” i „Adventure”, jako pierwsze przekroczyły południowe koło podbiegunowe.

W jakim kraju w XVI wieku istniała krótkotrwała francuska kolonia nazwana „France Antarctique”?

Zanim termin przyjął obecne znaczenie, „antarktycznymi” nazywano także zwierzęta i rośliny z całej półkuli południowej.

Kim był Nathaniel Palmer, jeden z trzech ludzi uznawanych za pierwszych, którzy ujrzeli Antarktydę?

Pozostali dwaj to von Bellingshausen z rosyjskiej marynarki wojennej i Edward Bransfield, kapitan Royal Navy.

W którym roku miało miejsce pierwsze odnotowane i potwierdzone lądowanie na Antarktydzie?

Doszło do niego na Przylądku Adare’a na Ziemi Wiktorii; wcześniejsze relacje łowców fok są kwestionowane przez część historyków.

Do jak niskiej rocznej sumy opadów spada przeciętny opad na biegunie południowym?

W kilku obszarach niebieskiego lodu opady są niższe niż utrata masy przez sublimację, więc lokalny bilans masy jest ujemny.

Kto jako pierwszy użył nazwy „Antarktyda” w odniesieniu do kontynentu?

Ten polarnik stworzył pierwsze mapy wybrzeży kontynentu; jego imieniem nazwano Ziemię Wilkesa.