Krew – skład, funkcje i grupy krwi — 30 ciekawostek

Jak nazywa się dziedzina medycyny zajmująca się krwią?

Sama krew to płyn ustrojowy o łacińskiej nazwie sanguis; po starogrecku nazywano ją haima.

Ile litrów krwi ma w sobie dorosły człowiek o przeciętnej masie ciała?

To około 70–80 ml na kilogram masy ciała. Mężczyźni mają przeciętnie mniej więcej litr krwi więcej niż kobiety.

Które składniki komórkowe krwi odpowiadają za jej krzepnięcie?

U człowieka jest ich prawidłowo 150–350 tys. w milimetrze sześciennym krwi.

Członkowie którego wyznania odmawiają ze względów religijnych transfuzji krwi?

Dopuszczają jednak metody alternatywne, takie jak hemodylucja, hemodializa czy śródoperacyjne odzyskiwanie krwi.

Obecności którego pierwiastka krew kręgowców zawdzięcza czerwony kolor?

Pierwiastek ten tworzy kompleks z grupą hemową hemoglobiny – białka, które przyłącza i transportuje tlen.

Gdzie w organizmie powstają wszystkie komórki krwi?

Proces ten nazywa się hemopoezą i zaczyna się od pluripotentnych komórek macierzystych.

Jaką część krwi stanowi w przybliżeniu osocze?

Składniki komórkowe to około 44% krwi. Osocze niesie też hormony, rozpuszczone gazy i substancje odżywcze.

Jaki odcień ma krew nasycona tlenem w porównaniu z krwią ubogą w tlen?

Różnica wynika ze zmiany konformacji po przyłączeniu atomów tlenu, która zmienia właściwości absorpcyjne hemu.

Jaki kolor ma krew pająków i ośmiornic?

Tlen przenosi u nich hemocyjanina, czyli związek miedzi, a nie hemoglobina jak u kręgowców.

W której chorobie powstaje zbyt wiele białych ciałek krwi w niedojrzałej formie?

Niedojrzałe komórki trafiają do krwiobiegu, a ilość pozostałych komórek krwi się zmniejsza.

Która grupa krwi czyni człowieka uniwersalnym dawcą?

Krwinki tej grupy nie mają antygenów A ani B, a to przeciwciała biorcy skierowane przeciw antygenom dawcy wywołują powikłania.

Do której tkanki zalicza się krew?

Jako jedyna tkanka, wraz z limfą, występuje w stanie płynnym.

Ile dni wynosi średni czas życia erytrocytu?

Zużyte czerwone krwinki rozpadają się w śledzionie i w wątrobie.

Której struktury nie posiadają czerwone krwinki człowieka?

Ograniczona aktywność metaboliczna zmniejsza zużycie tlenu, który te komórki mają transportować. U innych kręgowców erytrocyty mogą mieć jądro.

Jak nazywa się osocze krwi pozbawione czynników krzepliwości?

Uzyskuje się ją przez odwirowanie krwi, która wcześniej skrzepła; żółte zabarwienie nadaje jej rozpuszczona bilirubina.

Jak nazywa się procentowa zawartość objętościowa erytrocytów we krwi?

U noworodków wynosi około 60%, a u małych dzieci około 30%; do okresu pokwitania rośnie do wartości właściwej dla dorosłych.

Czyje nazwisko nosi odczyn mierzący opadanie czerwonych krwinek w jednostce czasu?

Badanie wykonuje się w obecności antykoagulantu, a jego wynik pozwala wnioskować o istnieniu stanu zapalnego.

Do której części serca trafia bogata w tlen krew płynąca żyłami płucnymi?

Wcześniej, w płucach, uboga w tlen krew oddaje dwutlenek węgla i odbiera tlen, który przenika przez cienkie ściany pęcherzyków płucnych.

W jakim zakresie mieści się prawidłowe pH krwi?

Poniżej tego zakresu mówi się o kwasicy, a powyżej – o zasadowicy.

Jak nazywa się niedobór białych krwinek?

Nadmierną produkcję komórek krwi określa się z kolei jako cytozę lub filię.

Który hormon z nerek i wątroby przyspiesza dojrzewanie czerwonych krwinek?

Przy niedoborze tlenu, na przykład podczas pobytu na dużej wysokości, wydziela się go więcej i liczba czerwonych krwinek rośnie.

Jak nazywa się ogół procesów chroniących organizm przed wypływem krwi z naczyń?

Rozróżnia się jej postać pierwotną, w którą zaangażowane są płytki krwi, i wtórną, zachodzącą przy udziale czynników krzepnięcia.

Jak nazywa się zlepianie czerwonych krwinek po zmieszaniu różnych grup krwi?

Dlatego przed każdą transfuzją ustala się grupę krwi dawcy i biorcy, aby uniknąć potencjalnie śmiertelnych powikłań.

Która część oka nie ma połączenia z naczyniami i odżywia się przez dyfuzję?

Podobnie odżywiają się komórki chrząstek; taką tkankę nazywa się bradytroficzną.

Jak nazywają się nie w pełni dojrzałe erytrocyty krążące we krwi?

Stanowią 0,5–1% czerwonych krwinek, a zwiększenie ich ilości we krwi obwodowej świadczy o wzmożonej erytropoezie.

Jaka część tlenu zawartego we krwi jest chemicznie związana z hemoglobiną?

Pozostałe 1,5% jest fizycznie rozpuszczone w osoczu.

Która substancja odpowiada za żółty kolor moczu?

Powstaje przy rozpadzie hemoglobiny, przetwarzanej w kilku krokach przez bilirubinę; pokrewna sterkobilina nadaje typowy kolor kałowi.

Czyje nazwisko noszą komórki wątroby, w których rozpadają się czerwone krwinki?

Drugim miejscem rozpadu czerwonych krwinek jest śledziona.

Który angielski położnik przeprowadził pierwszą pomyślną transfuzję krwi?

Próby podjął w 1818 roku; dawcą był mąż pacjentki, od którego krew pobierano specjalnie skonstruowaną strzykawką.

Przeciwciała której klasy przechodzą przez łożysko i mogą powikłać drugą ciążę kobiety Rh−?

Pojawiają się dopiero po pierwszym kontakcie z antygenem D; rozpad erytrocytów dziecka określa się jako erytroblastozę płodową.