Malaria — 30 ciekawostek

Jakimi objawami zwykle rozpoczyna się napad malarii?

Gorączka może przekraczać 40 °C, a napad kończy się obfitymi potami i gwałtownym spadkiem temperatury ciała.

Co dosłownie oznacza średniowieczne włoskie „mala aria”, od którego pochodzi nazwa malarii?

Polska nazwa choroby to zimnica, a dawniej mówiono też febra – od łacińskiego słowa oznaczającego gorączkę – i paludyzm.

Które komary z rodzaju Anopheles przenoszą malarię między ludźmi?

Inne gatunki zarodźców z rodzaju Plasmodium zarażają zwierzęta, między innymi ptaki, gady, małpy i gryzonie.

O jakiej porze doby żerują komary przenoszące malarię?

Miejsca rozmnażania tych komarów znajdują się głównie w rejonach wiejskich.

W komórkach którego narządu przebiega pozakrwinkowa faza rozwoju zarodźca malarii?

Faza ta trwa od jednego do trzech tygodni, a komórki, w których przebiega, to hepatocyty.

Rozpad których komórek krwi powoduje w malarii niedokrwistość hemolityczną i żółtaczkę?

Objawy malarii wynikają z niszczenia tych komórek przez pierwotniaka i, w mniejszym stopniu, z uszkadzania hepatocytów.

Który zarodziec wywołuje u człowieka najcięższą postać malarii?

Ciężkie zachorowania wywołuje też zarodziec małpi z Azji Południowo-Wschodniej, dawniej uważany za groźnego głównie dla małp.

Na częstość której genetycznej choroby krwi malaria wywarła najlepiej zbadany wpływ?

Chorobę tę wywołuje mutacja w genie HBB, kodującym podjednostkę β hemoglobiny.

Którą metodą molekularną wybrane laboratoria określają gatunek zarodźca malarii?

W pojedynczych ośrodkach referencyjnych w ten sam sposób określa się także lekooporność pasożyta.

Pod jaką nazwą handlową sprzedaje się połączenie atowakwonu i proguanilu?

Preparat dorównuje skutecznością meflochinie, a ma mniej działań niepożądanych.

Który francuski lekarz wojskowy pierwszy uznał pierwotniaka za przyczynę malarii?

Swoją hipotezę przedstawił w 1880 roku, a w 1907 otrzymał za wkład w medycynę Nagrodę Nobla.

Co ile godzin powracają napady gorączki w malarii zwanej czwartaczką?

Tę postać wywołuje zarodziec pasmowy; w łagodnej trzeciaczce, wywoływanej przez zarodźca ruchliwego lub owalnego, napady są częstsze.

Który lek stosowany w profilaktyce malarii zwiększa podatność na oparzenia słoneczne?

Leku tego nie można podawać dzieciom, a podczas kuracji przeciwwskazane są alkohol i przyjmowanie preparatu z nabiałem.

Na jakich lekach opierają się terapie skojarzone ACTs stosowane w malarii niepowikłanej?

Przykładem takiej terapii jest artemeter z lumefantryną; pochodnych artemizyniny nie wolno stosować w monoterapii.

Które polskie miasto, obok Poznania, ma referencyjną klinikę medycyny tropikalnej?

Mniej skomplikowane przypadki zimnicy leczą też wybrane ośrodki chorób zakaźnych, między innymi w Warszawie, Krakowie i we Wrocławiu.

Jak nazywają się formy zarodźca, które komar wprowadza ze śliną do organizmu człowieka?

Formy te powstają w ciele komara w ciągu 8–35 dni od pobrania krwi osoby chorej na malarię.

Jak nazywają się „uśpione” formy zarodźca malarii opóźniające rozwój choroby nawet o 1–2 lata?

Takie formy tworzą tylko P. vivax i P. ovale, dlatego u zarażonych nimi osób mogą występować późne nawroty malarii.

Jak nazywają się formy zarodźca uwalniane do krwi z pękających schizontów?

Z pękających schizontów uwalnia się od 2 do 40 tysięcy takich form, które następnie atakują krwinki czerwone.

Jakie zaburzenia należą do najważniejszych działań niepożądanych meflochiny?

W dużych badaniach klinicznych małe dawki tego leku nie dawały działań niepożądanych częściej niż chlorochina.

Poniżej jakiej temperatury powietrza larwy komarów przenoszących malarię się nie rozwijają?

Nieco powyżej tej granicy larwy rozwijają się wolniej i są mniej żywotne.

Ile milionów osób zachorowało na malarię w 2016 roku według szacunków?

Było to o 5 milionów zachorowań więcej niż rok wcześniej.

Czyją metodą barwi się preparaty krwi w mikroskopowej diagnostyce malarii?

Tak zwana gruba kropla służy do wykrycia zarodźców, a cienki rozmaz do ustalenia ich gatunku.

Którym lekiem podawanym dożylnie rozpoczyna się leczenie ciężkiej malarii?

Po uzyskaniu poprawy leczenie kontynuuje się jedną z doustnych terapii skojarzonych.

W którym roku zsekwencjonowano genom komara Anopheles gambiae?

Odkrycie to zrodziło plany stworzenia genetycznie zmodyfikowanego komara opornego na zakażenie pierwotniakami.

Brak którego układu grupowego krwi chroni wielu Afrykanów przed zarodźcem ruchliwym?

Układ ten jest potrzebny Plasmodium vivax do rozpoczęcia inwazji krwinek czerwonych.

Którym lekiem usuwa się uśpione postaci zarodźca po zarażeniu P. vivax lub P. ovale?

Pozostawione w tkankach postaci uśpione mogłyby wywołać nawrót choroby, niekiedy nawet po wielu latach.

W których krajach najpierw stwierdzono oporność zarodźca malarii na chlorochinę?

Było to pod koniec lat 50. XX wieku; później oporność stwierdzano w innych krajach Ameryki Południowej i południowo-wschodniej Azji.

Który aminokwas zastępuje glutaminian w łańcuchu β globiny przy mutacji sierpowatokrwinkowej?

Zmiana ta czyni łańcuch hydrofobowym, przez co cząsteczki hemoglobiny polimeryzują i zniekształcają krwinki.

Mutacja którego genu odpowiada za oporność Plasmodium falciparum na chlorochinę?

Ta sama pojedyncza mutacja wywołuje też oporność na niektóre inne środki przeciwmalaryczne.

Który antygen HLA wiąże się z niskim ryzykiem zachorowania na malarię?

Ta cząsteczka MHC klasy I prezentuje komórkom T antygeny wątrobowych postaci zarodźców.