Mars — 29 ciekawostek

Którą planetą od Słońca jest Mars?

Mars krąży między orbitą Ziemi a pasem planetoid, który oddziela go od orbity Jowisza.

Kto jest autorem wydanej w 1898 roku powieści „Wojna światów” o inwazji Marsjan na Ziemię?

W powieści Marsjanie szukają ucieczki z umierającej planety. Inspiracją były XIX-wieczne spekulacje o inteligentnym życiu na Marsie.

Jak nazywają się dwa księżyce Marsa?

Oba są małe i mają nieregularne kształty. Prawdopodobnie powstały z materii wyrzuconej z Marsa przez wielkie uderzenia w początkach istnienia planety.

Od czego pochodzi rdzawoczerwony odcień powierzchni Marsa?

Starożytnym Rzymianom ta barwa kojarzyła się z pożogą wojenną, dlatego planeta dostała imię rzymskiego boga wojny.

W którym roku łazik Perseverance wylądował na Marsie?

Zaraz po lądowaniu łazik przesłał pierwsze zdjęcia, a później także nagranie wideo pokazujące samą procedurę lądowania.

Jak nazywa się najwyższe wzniesienie w Układzie Słonecznym, położone na Marsie?

To wygasły wulkan tarczowy na wyżynie Tharsis, ponad trzy razy wyższy od Mount Everestu.

Który polski pisarz jako pierwszy poruszył temat Marsa, w powieści „Człowiek z Marsa”?

Powieść z 1947 roku była jego debiutem. W opowiadaniu „Ananke” z 1971 roku ten sam autor nazwał Marsa świnią.

W którym roku na Marsie wylądowały łaziki Spirit i Opportunity?

Wiry pyłu i wiatr sporadycznie oczyszczały panele słoneczne obu łazików, co wydłużyło ich życie. Spirit utracił mobilność w 2009 roku.

Ile trwa obrót Marsa wokół własnej osi?

Doba słoneczna na Marsie jest jeszcze odrobinę dłuższa: 24 godziny, 39 minut i 35,244 sekundy.

Co znaczy imię marsjańskiego księżyca Fobosa?

Fobos i Dejmos to synowie greckiego boga wojny Aresa, którzy towarzyszyli ojcu w bitwach. Rzymskim odpowiednikiem Aresa był Mars.

Ile kilometrów wysokości ma najwyższa góra Układu Słonecznego, marsjański wulkan tarczowy?

Mount Everest ma niewiele ponad 8,8 km. Druga marsjańska wyżyna wulkaniczna, Elysium, ma wulkany sięgające 14 km.

Z jakiej skały jest złożona głównie powierzchnia Marsa?

Część powierzchni może być bogatsza w krzemionkę i przypominać ziemskie andezyty. Znaczną część planety pokrywa pył tlenku żelaza.

Do jakiej temperatury spada powierzchnia Marsa podczas zimy na biegunach?

W ciepłe dni na równiku temperatura dochodzi do +27 °C. Mars jest 1,52 razy dalej od Słońca niż Ziemia i dostaje 43 procent jej energii.

Który włoski astronom nazwał dostrzeżone na Marsie długie proste struktury słowem „canali”?

Włoskie canali, czyli „rowy”, przetłumaczono na angielski jako „kanały”, co wywołało spekulacje o inteligentnych budowniczych – i irytowało samego astronoma.

Jak nazywał się łazik lądownika Mars Pathfinder, który w 1997 roku wylądował w Ares Vallis?

Misja wzbudziła duże zainteresowanie, po części dzięki znacznej liczbie zdjęć przesłanych na Ziemię. Wystartowała miesiąc po sondzie Mars Global Surveyor.

Która sonda w 1965 roku jako pierwsza przeleciała w pobliżu Marsa?

Do czasu tego przelotu spekulowano o ciekłej wodzie na powierzchni Marsa – zmiany jasności obszarów brano za morza i kontynenty.

Kiedy łazik Curiosity wylądował na powierzchni Marsa?

Curiosity jeździ z prędkością do 90 m/h, a jego laser może analizować skład skał z odległości do 13 m.

W którym roku radiowa adaptacja „Wojny światów” Orsona Wellesa wywołała panikę w New Jersey?

Słuchowisko nadano w stacji CBS jako relację na żywo, a wielu słuchaczy wzięło je za prawdę.

Który wynalazca w 1899 roku uznał sygnały odebrane w Colorado Springs za komunikaty z Marsa?

Jego teorie poparł lord Kelvin, który jednak szybko zaprzeczył, jakoby wierzył w sygnały z Marsa. Zjawisko nazwano „marsjańską gorączką”.

Jak nazywa się najmłodszy okres w historii geologicznej Marsa, trwający do dziś?

Rozpoczął się około 3 miliardy lat temu. Jest zimny i suchy, a charakteryzują go lodowce i osady lodowcowe.

W którym roku NASA ogłosiła, że znaleziono dowody na ciekłą słoną wodę na powierzchni Marsa?

W miesiącach letnich woda spływa ze zboczy kanionów i ścian kraterów w postaci strug, zostawiając ciemne plamy o długości do kilkuset metrów.

Która sonda jako pierwsza miękko wylądowała na powierzchni Marsa?

Mars 3 osiadł miękko 2 grudnia 1971 roku, lecz łączność urwała się po kilkunastu sekundach. Bliźniaczy Mars 2 rozbił się pięć dni wcześniej, a amerykański Viking 1, pierwszy lądownik, który na Marsie pracował, dotarł tam dopiero w 1976.

Jak nazywa się najstarszy okres w historii Marsa, z którego zachowały się skały na powierzchni?

Trwał od 4,1 do 3,7 miliarda lat temu; klimat mógł być wtedy ciepły i wilgotny, a północne równiny przez miliony lat pokrywał ocean.

Który polski pisarz w powieści „Mars” z 2003 roku opisał zdegenerowaną marsjańską cywilizację?

Powieść pokazuje też katastrofę ekologiczną, do której doprowadziło nieumiejętne przeprowadzenie terraformacji planety.

Jaką średnicę miał spadochron użyty przy lądowaniu łazika Perseverance, największy w historii Marsa?

Pod koniec opadania spadochron odczepiono wraz z „latającym dźwigiem”, który opuścił łazik na linach, a potem odleciał na około 700 m.

Kiedy lądownik Phoenix bezpośrednio stwierdził obecność wody w próbce marsjańskiego regolitu?

Phoenix miał ramię o długości 2,5 m, zdolne wkopać się na metr w grunt, i kamerę o rozdzielczości jednej tysięcznej grubości ludzkiego włosa.

Jaką jasność osiąga Mars w wielkiej opozycji względem Słońca?

Jaśniejsze od Marsa są wówczas tylko Jowisz, Wenus, Księżyc i Słońce. W pobliżu koniunkcji jasność planety spada do +1,8.

Jaki minerał wykrył w 2004 roku łazik Opportunity w skale El Capitan?

Minerał ten powstaje tylko w obecności kwaśnej wody, więc odkrycie w odsłonięciu Opportunity Ledge było dowodem na dawną wodę na Marsie.

Kto w 1840 roku, po dziesięciu latach obserwacji, przedstawił pierwszą mapę Marsa?

Razem z Wilhelmem Beerem zapisał się w historii raczej jako twórca map Księżyca. Obiekty na mapie oznaczano literami – Sinus Meridiani dostał literę „a”.