Medycyna — 26 ciekawostek

Kogo uważa się za prekursora medycyny starożytnej?

Samo słowo medycyna pochodzi od łacińskiego medicina, czyli „sztuka lekarska”; dziś jest to nauka empiryczna, oparta na doświadczeniu.

Jakie jest główne zadanie erytrocytów?

Krwinki te częściowo transportują też dwutlenek węgla, choć większość tego gazu wędruje we krwi w postaci jonowej.

Jak inaczej nazywa się stomatologia?

Do jej poddziedzin należą pedodoncja, ortodoncja, endodoncja, periodontologia i protetyka stomatologiczna.

Jak inaczej nazywa się interna?

W jej obrębie wyróżnia się m.in. angiologię, geriatrię, nefrologię, kardiologię i hipertensjologię.

Jak nazywa się proces powstawania erytrocytów w szpiku kostnym?

Zachodzi w czerwonym szpiku wypełniającym istotę gąbczastą, czyli nasady kości długich i kości płaskie.

Jak inaczej nazywa się okulistyka?

Wyodrębnioną poddziedziną okulistyki jest strabologia, zajmująca się zezem.

Ile dni trwa przeciętnie użyteczne życie erytrocytu?

Krwinki ssaków nie dzielą się i nie potrafią naprawiać uszkodzeń, więc organizm musi nieustannie wytwarzać nowe.

Które ssaki mają wyjątkowo owalne erytrocyty?

Owalny kształt krwinek jest poza tym typowy dla płazów, gadów i ptaków, a nie dla ssaków.

Jakie zasady wprowadza się w medycynie w czasach najnowszych?

Analiza z 2010 roku pokazała, dlaczego to ważne: część głośnych badań terapii została obalona lub zawyżała ich skuteczność.

Czym erytrocyty ptaków różnią się od dojrzałych erytrocytów ssaków?

Ptasia krwinka ma kształt eliptycznej, obustronnie wklęsłej soczewki o dłuższej osi 9,5–20 μm.

Co oznacza łacińskie słowo medicina, od którego pochodzi nazwa medycyny?

Nauka ta obejmuje całość wiedzy o zdrowiu i chorobach człowieka oraz o sposobach zapobiegania im i ich leczenia.

Jak nazywa się obniżona liczba czerwonych krwinek?

Stan ten występuje w niektórych formach anemii; jego przeciwieństwem jest czerwienica prawdziwa.

Jak nazywa się hemoglobina nietrwale związana z tlenem?

W tkankach o niższym ciśnieniu parcjalnym tlenu barwnik oddaje go komórkom; utlenowanie krwi zachodzi w pęcherzykach płucnych.

Kto jako pierwszy zaobserwował i precyzyjnie opisał erytrocyty?

Opisał je jako okrągłe, spłaszczone w środku komórki – dziś wiemy, że prawidłowy erytrocyt ssaka ma średnicę 6–9 μm.

Ile erytrocytów w mm³ krwi obwodowej ma przeciętnie mężczyzna?

U kobiety jest ich około 4,5 mln/mm³; liczba zależy też od miejsca pobytu i panującego tam ciśnienia.

Która z tych dziedzin jest nauką, ale nie specjalnością medyczną?

W wykazie dziedzin medycyny sąsiaduje z psychiatrią, która ma też własną gałąź poświęconą wiekowi rozwojowemu.

Jak nazywa się zabieg wycięcia śledziony?

Po takim zabiegu u ssaków rośnie liczba erytrocytów jądrzastych – podobnie jak przy anemii.

Jakiej części ciała dotyczy torakochirurgia?

Inne gałęzie chirurgii to m.in. kardiochirurgia, neurochirurgia, chirurgia naczyniowa, plastyczna, refrakcyjna i bariatryczna.

Jak nazywa się krwinka czerwona większa od prawidłowej?

Krwinki o średniej średnicy stanowią 75% wszystkich, a mniejsze od prawidłowych nazywa się mikrocytami.

Co przenosi większość dwutlenku węgla we krwi?

Gaz ten wędruje głównie w postaci jonowej (HCO3−); krwinki czerwone przenoszą go tylko częściowo.

Jaka dyscyplina, obok medycyny i stomatologii, tworzyła w 2011 r. nauki medyczne w Polsce?

Dziedzina nauk medycznych obejmowała wtedy dokładnie trzy dyscypliny naukowe.

U których zwierząt w erytrocytach spotyka się ciałka Howella-Jolly'ego?

To pozostałości jądra komórkowego, którego dojrzałe krwinki ssaków normalnie nie mają.

Ile głośnych badań medycznych z lat 1990–2003 przeanalizowano w 2010 roku?

Każde z nich cytowano ponad 1000 razy; 16% zostało później obalonych, a kolejne 16% zawyżało skuteczność terapii.

Na czym polega fenomen bombajski, związany z grupami krwi?

Przyczyną jest brak genu H (FUT1) i genu sekrecyjnego (FUT2); z fibroblastów skóry takiej osoby wyindukowano komórki pluripotencjalne.

Ile czerwonych krwinek w mm³ krwi ma wróbel mazurek?

Im większy ptak, tym większe, lecz mniej liczne krwinki – kruk ma ich w mm³ tylko 3,93 mln.

Jaki odsetek dojrzałych erytrocytów daje metoda produkcji z hemangioblastów?

Metoda wymaga wielu cytokin, m.in. BMP4, VEGF165 i trombopoetyny.