Meteorologia — 30 ciekawostek

Na której warstwie atmosfery meteorologia skupia się szczególnie?

Nazwa nauki pochodzi z greki: metéōron to „unoszący się w powietrzu”, a lógos – „słowo, wiedza”.

Na czym najczęściej zawiesza się aparaturę do bezpośrednich pomiarów wysoko w atmosferze?

Inne pomiary wykonuje się metodami teledetekcyjnymi, na przykład oceniając prędkość wiatru z ruchu chmur.

Która nauka zajmuje się badaniem atmosfery w dużych skalach czasowych?

Na polskich kierunkach geograficznych wykłada się ją w klasycznym ujęciu, razem z metodami pomiarowymi.

Która nauka bada zjawiska związane zarazem z atmosferą i hydrosferą?

Przydaje się między innymi przy badaniu cyklonów tropikalnych lub zmian klimatycznych.

Pod wpływem czego pozostaje planetarna warstwa graniczna atmosfery?

Warstwa ta występuje zarówno nad oceanami, jak i nad lądami, choć ma tam nieco inne charakterystyki.

Którą globalną oscylację, obok NAO, próbuje się przewidywać w dłuższych skalach czasowych?

Prognozy dzieli się też według obszaru: na lokalne, mezoskalowe i globalne.

Jak nazywa się miejsce na stacji, gdzie stoją standaryzowane przyrządy do obserwacji pogody?

Dane o atmosferze zbierają też samoloty, rakiety, satelity i radary meteorologiczne.

Jak nazywają się specjalne osłony, w których wykonuje się naziemne pomiary meteorologiczne?

Instrumenty mierzą między innymi temperaturę, ciśnienie, wilgotność oraz kierunek i prędkość wiatru.

Które zjawisko lokalne bywa przykładem mezoskali niezależnej od warunków wielkoskalowych?

Do typowych zjawisk tej skali należą też burze, linie szkwałowe i zjawiska tworzone przez orografię.

Którego dnia obchodzony jest Dzień Meteorologii?

Meteorologia należy do głównych dyscyplin nauk o atmosferze, obok fizyki atmosfery i chemii atmosfery.

W jakiej skali czasu meteorologia synoptyczna rozpatruje zjawiska pogody?

W skali przestrzennej mówi się z kolei o meteorologii mikro, mezo i dużej skali.

Od czego zależy częstotliwość przechodzenia systemów niżowych?

To przykład tego, jak zjawiska synoptyczne zależą od wielkiej skali.

Kontrast między równikiem a jakimi obszarami determinuje ruchy powietrza w wielkiej skali?

Chodzi między innymi o różnicę temperatury; ruchy tej skali mają rozmiar rzędu 6000 km.

Co wykorzystują pomiary satelitarne do oceny ilości pary wodnej w atmosferze?

W ten sam sposób ocenia się prędkość wiatru przy powierzchni oraz rozkład temperatury z wysokością.

Jak nazywa się prognozę pogody sporządzaną „na teraz”?

Dalej idą prognozy krótkoterminowe (0–3 dni), średnioterminowe (3–10 dni) i sezonowe.

Na wydziałach geograficznych oraz jakich jeszcze kształci się głównie meteorologów w Polsce?

Programy obu ścieżek istotnie się różnią ze względu na podstawy matematyczno-fizyczne.

Jakim przymiotnikiem określa się atmosferę leżącą ponad planetarną warstwą graniczną?

Warstwę graniczną odróżniają od niej wymiana ciepła i tarcie o podłoże.

Która meteorologia opisuje przepływ powietrza w atmosferze na podstawie pierwszych zasad?

Korzysta między innymi z zasad termodynamiki, praw mechaniki cieczy i opisu turbulencyjnej wymiany z podłożem.

Co oznacza słowo „synoptyczny” w nazwie meteorologii synoptycznej?

Stacje wykonujące takie pomiary rozmieszcza się na lądzie w regularnych odstępach; mierzy się zarówno w powietrzu, jak i przy powierzchni.

Numeryczne rozwiązywanie jakich równań stanowi podstawę nowoczesnej prognozy pogody?

Wiele starszych metod prognozowania polega na przybliżeniach tych dokładnych równań.

Co projektuje się tak, by wykorzystać pionową strukturę prędkości wiatru w warstwie granicznej?

Z dynamiką tej samej warstwy związane są chmury typu stratocumulus, a wiatr działający w jej dolnej części tworzy fale.

Na której uczelni działa Zakład Fizyki Atmosfery prowadzący fizyczne studia meteorologiczne?

Na tej ścieżce główny nacisk kładzie się na opis i numeryczne modelowanie procesów zachodzących w atmosferze.

Kto założył krakowskie Obserwatorium Astronomiczne, gdzie od 1792 r. mierzono pogodę?

Pomiary prowadzono w tym obserwatorium do 1825 r.

Jak inaczej nazywa się pomiary aerologiczne wykonywane na stacjach synoptycznych?

Pozwalają obserwować prędkość i kierunek wielkoskalowego przepływu powietrza ponad warstwą graniczną.

Czyje nazwisko noszą wielkoskalowe fale obserwowane w atmosferze na wysokości 5–10 km?

Liczba tych fal wokół Ziemi zmienia się w ciągu roku, a z przepływem, który tworzą, związane są mniejsze wyże i niże.

Co wyznacza zachodnią granicę stosowania skali Saffira-Simpsona na północnym Pacyfiku?

Skalę stosuje się także do sztormów powstałych na Oceanie Atlantyckim; gdzie indziej używa się innych metod oceny.

W którym mieście Michael Christian Hanow prowadził zapisy pogody w latach 1739–1772?

Hanow był profesorem tamtejszego Gimnazjum Akademickiego.

W którym roku rozpoczęły się najstarsze udokumentowane pomiary pogody na ziemiach polskich?

W tym samym czasie Warszawa dołączyła do europejskiej sieci stacji pomiarowych.

Do jakiej sieci stacji pomiarowych włączono Warszawę w XVII wieku?

Do 1667 r. sieć ta obejmowała 11 stacji w Europie.

Kto opublikował w 1803 r. w Warszawie „Rozprawę o dostrzeżeniach meteorologicznych”?

Pracę tę uznaje się za pierwszy na ziemiach polskich aktualny zarys wiedzy z zakresu meteorologii.