Mitologia rzymska — 30 ciekawostek

Która bogini strzegła wnętrza rzymskiego domu, mając za symbol domowe ognisko?

Podział był wyraźny: ta bogini czuwała nad sferą wpływów pani domu, a Janus opiekował się wyłącznie sprawami męskimi.

Bogiem czego był Saturn, na którego cześć Rzymianie obchodzili Saturnalia?

Święto Saturna przypadało 17 grudnia i było jednym z kilku rolniczych świąt, które przetrwały w kalendarzu rzymskim.

Co było pierwotnym symbolem Janusa, boga wejścia i wyjścia?

Z czasem symbolem Janusa stały się bramy, a samego boga zaczęto wyobrażać z dwiema twarzami zwróconymi w przeciwne strony.

Jakie wydarzenie sprawiało, że otwierano bramę Janusa przy Forum od strony Kwirynału?

Zamknięcie tej bramy oznaczało, że Rzym żyje w pokoju.

Wraz z rozkwitem czego rozwinął się w Rzymie kult Merkurego?

Stara religia rzymska w ogóle nie znała Merkurego; jego kult pojawił się, gdy władza Rzymu sięgnęła poza granice Italii.

Jak nazywano główne święto bogini Ceres, obchodzone w Rzymie 19 kwietnia?

Ceres zajmowała ważne miejsce w kalendarzu rzymskim już od stycznia, bo czuwała nad wzrostem zboża w kolejnych fazach jego rozwoju.

Jak nazywano w religii rzymskiej bóstwa opiekujące się spiżarnią?

Wszystkim duchom opiekuńczym domu oddawano zawsze część spożywanego posiłku.

Jakie trzy cechy charakteryzują pierwotną postać religii rzymskiej?

Wierzenia starożytnych Rzymian były ściśle związane z życiem chłopskiego społeczeństwa.

Ile Sybilli znali Grecy?

Sybilla miała być słynną wieszczką Gai, a legenda o jej księgach odegrała ogromną rolę w zespoleniu kultów greckich i rzymskich.

Z którą grecką boginią utożsamiono Fortunę, co bardzo wzmocniło jej znaczenie?

Fortunę czczono szczególnie łącznie z Merkurym; według jednej z wersji jej kult sprowadził do Rzymu król Ankus Marcjusz.

Jaką łacińską formułą streszczano umowny stosunek Rzymian do ich bogów?

W oczach innych ludów Rzymianie uchodzili za pobożnych, ale ich stosunek do bogów był równie poważny, co praktyczny.

Czego Rzymianie oczekiwali od bóstw oblężonego miasta, modląc się do nich w czasie wojny?

Ta „gościnność” wobec cudzych bogów otwierała drogę obcym wierzeniom i przyspieszała przemiany religii rzymskiej.

Do jakiego wyobrażenia bogów doszli Rzymianie dzięki Etruskom, porzucając animizm?

To od Etrusków Rzymianie nauczyli się przedstawiać bogów w postaci posągów i rzeźb o ludzkich kształtach.

W którym mieście Kampanii przebywała według legendy rzymska Sybilla?

Łacińska nazwa tego miasta brzmi Cumae; to właśnie tam Eneasz znalazł później wejście do świata podziemnego.

Któremu bogu poświęcone było rzymskie święto dożynek obchodzone 21 sierpnia?

Ten sam bóg miał drugie święto 15 grudnia, gdy zwożono zboże do spichlerzy; odtąd ziarno przechodziło pod opiekę bogini Ops.

Czym stawał się geniusz człowieka po opuszczeniu go w godzinę śmierci?

Według Rzymian geniusz wstępował w człowieka z chwilą przyjścia na świat.

Jak nazywano święte księgi etruskie, znane dzięki przekazom Rzymian?

Księgi te mówiły, jak zakładać miasta, budować świątynie, interpretować niebo i wróżyć z wnętrzności zwierząt.

Od którego wieku p.n.e. datują się co najmniej wpływy greckie na religię rzymską?

Helleńskie wierzenia i mity przenikały do Rzymu dzięki rozwijającym się stosunkom handlowym i politycznym.

W jakiego rzymskiego bożka przekształcił się grecki bóg śmierci Tanatos?

Tą samą drogą greckie duchy zemsty, Erynie, stały się rzymskimi Furiami.

Jak Rzymianie nazywali stróżów kobiet, żeńskie odpowiedniki geniuszy?

Geniusze byli przedstawicielami siły życiowej mężczyzny i pozostawali w bliskim pokrewieństwie z duchami przodków.

Jakim łacińskim terminem określano bogów przybyszów, w odróżnieniu od bóstw rodzimych?

Bóstwa rodzime nosiły z kolei miano di indigetes; zespolenie obu grup z bogami greckimi było niemal całkowite.

Do ilu mężów wzrosła ostatecznie liczba kapłanów strzegących ksiąg sybillińskich?

Tarkwiniusz Pyszny powierzył odkupione od staruszki księgi początkowo tylko dwóm kapłanom.

Na którym wzgórzu ślubowano w 496 r. p.n.e. świątynię dla trójcy Ceres, Libera i Libery?

Była to pierwsza poświadczona źródłowo decyzja podjęta na podstawie ksiąg sybillińskich.

Jak zwano najstarsze monety rzymskie, na których przedstawiano dwutwarzowego Janusa?

W samym mieście symbolem Janusa była brama przy Forum od strony Kwirynału.

Kiedy Rzymianie obchodzili święto bogini Fortuny?

Według jednej z tradycji to król Serwiusz Tuliusz, syn niewolnicy wyniesiony przez los na tron, wzniósł Fortunie dwie świątynie.

Jaki kalendarz zawierały święte księgi Etrusków?

Jeszcze za cesarza Klaudiusza etruska wiedza religijna cieszyła się wielkim autorytetem, co potwierdza Tacyt.

Ku czci którego boga podziemnego obchodzono w Rzymie święto Agonium?

Święto to przypadało 21 maja, a imię boga zapisywano także jako Wediowis.

Które rzymskie bóstwo opiekowało się kołyską dziecka?

Nawet pierwsze wyjście dziecka z domu miało własnych opiekunów – dwa bóstwa o imionach Interduca i Domiduca.

Kto wyrzeźbił słynny posąg Jowisza w rzymskiej świątyni kapitolińskiej?

Całą świątynię wznieśli architekci etruscy według własnych wzorów, a posąg przedstawiał Jowisza utożsamianego z etruskim Tinią.

Które bóstwo rzymskie opiekowało się nawożeniem ziemi?

Samo przygotowanie pola do zasiewu należało do trzech bóstw orki: Vervacatora, Redaratora i Obaratora.